Wolof
Xuloo ak juboo
Naka Ngay Tabaxaat Kóllëre bu Mu Toje
Kóllëre dafay toj bu gaaw te mu dafar bu yeex. Boo doon ki ñu gaañ walla ki gaañ, fii lañu lay won li di indi jokkoo dëgg-dëgg jóge ci sikk jëm ci kaaraange, ak naka ngay xàmmee jamono ji ngir wut ndimbal.
Naka Ngay Wuute ak Ku Nga Bëgg te Wéy di Jege
Xuloo ak ku nga bëgg mën na mel ni firnde ne dara am na lu toj. Saa yu ëpp mooy li ci dëkk. Fii lañu lay won ni ngay werantee ci anam bu aar mbokk mi ci lu dul di ko yàq, ak ni ngay delloo boo xamee ne kenn ci yéen weesu na dayo.
Wàllante bi ci Diggante Jafe-jafe yu Ñuy Saafara ak yu Sax
Am na xuloo yoo mën a saafara ba mu jeex fa. Yeneen yi dañuy dellusi ci nekkaay-nekkaayu weer at yu bare, te loolu normal la, du firndeel ne sa jokkoo dafa yàqu. Xam ban xeet nga nekk day soppi lépp ci ni ngay ko sax.
Naka ngay Baalu ci Anam bu Jot Dëgg-dëgg
Lu ëpp ci baalu yi dañuy juum, du ndaxte nit ki koy wax du ko yég, waaye ndaxte dafay wax lu jaaduwul. Fii mooy lu defaraat di soxla dëgg-dëgg, lu tax baat yi ngay jëkk a jël di faral di delloo musiba, ak naka ngay def baalu bu keneen ki mën a yég.
Naka Ngay Xuloo ci Njub: Werante bu ñu Gaañantewul
Xuloo du mooy li di yàq jokkoo. Naka ngay ko yóre mooy li. Fii ngay jёm ci naka ngay werante bu tar, di des ci benn wёtt, te gis sa yoon bu waxtaan bi jёngoo.
Naka Ngay Tuural te Doo Xaacu Nit Ki
Am na wuute bu dëggu ci wax "mbir mii du dox ci man" ak wax "yaa di jafe-jafe ji." Bu njëkk dafay ubbi bunt. Bu ci des dafay ko tëj. Fii lañu lay won ni ngay indee li lay tiiñal ba nit ki mën koo dégg dëgg-dëgg.
Naka Ngay Defaraat Ginnaaw Xuloo
Xuloo bi jeex na te jaww ji dese na diis. Li ngay def ci waxtu wi ci topp moo gën a am solo ci li kenn ku ci nekk waxoon ci biir tàngoor. Fii lañu lay won naka ngeen di dellusi ci seen biir.
Naka Ngay Teey bu Waxtaan Wu Tàng
Ci biir benn waxtaan bu jafe, sa yaram day àtte ne ñu ngi ko songe te sa xam-xam bu baax ne cell. Fii lañu lay won lu xew, ak ay yëf yu la mën a dimbali dëgg-dëgg nga teey ba nga di dégglu.
Ñeenti Aada yi di Xamle Tàggoo, ak Lu Nga War a Def ci Seen Bërëb
Ay fukki at yu ñuy xool ay jëkkër-jabar yu dëggu di xuloo won nañu benn melo: du lu tollu sa xuloo mooy suux jokkoo, waaye naka nga koy defe. Fii ñeenti anam yu xuloo yi di yàq, naka ngay leen gise ci sa bopp, ak lu gën a jariñ.
Lu Ngay Def Bu Ngeen Di Xuloo Saa Su Nekk ci Benn Mbir
Xaalis, liggéeyu kër, goro yi, kan mooy tontu kan. Su la mel ni yaa ngi dëkk ci benn xuloo bu di wéy di dellusi, yaawul lu yàqu te sa jokkalante it xéy-na yàquwul. Lii mooy li di xew ci suuf dëgg-dëgg, ak li di dimbali.
Bu Xuloo Di Ci Leneen Dëgg-Dëgg
Ndap yi du mukk ci ndap yi dëgg-dëgg. Xuloo yu bare dañuy dox ci benn dawal bu nëbbu ci suufu baat yi, te bu nga ko man a yég, xuloo bu yàgg boobu dafay bàyyi di wéyaale. Lii mooy ni ngay gise li ngay xuloo ci moom dëgg-dëgg, ak lu ngay def bu nga ko gisee.
Aaru Bopp: Nu Ngay Ko Gis te Génn ci Moom
Ku nga bëgg dafay yékkati benn coona, te laata mu jeexal wax ji yaa ngi tabax sa layoo. Xelu boobu am na tur, te am na fu muy génne. Fii mooy nu ngay jàpp aaru bopp bu gaaw te tànn benn jëf bu gën a baax.
Baal: Li Mu Doon, Li Mu Doonul, ak Naka Ngay Fa Agsi
Ñu ngi jaay baal ni lu nga ameel ñeneen ñi, walla lu tekki ne metit bi amul solo. Du benn ci ñoom. Fii lañuy jox anam bu gën a leer, bu gën a yërmande ngir xalaat ci moom, ak yoon bu nga mën a jaar dëgg-dëgg.
Naka ngay Jël Noppalu ci Werante ci Anam bu Jub
Génn ci digganteb werante am na tur bu bon, ci ëpp bi ndax dañu koy def ci anam bu baaxul. Bu ñu ko defee bu baax, noppalu du bàyyi waxtaan wi. Mooy li lay may ngay mujjal ko te doo wax lu ngay mën a nangoo-waat.
Bàyyi Xàntu Laata Muy Dëgër
Xàntu day tàmbali ni tontu bu jub ci ñu la metital. Bu ñu ko bàyyee, day dëgër ni siwo te di jiite jokkoo bi ci suuf. Fii lañu lay wax naka nga koy yombal bu muy nooy, te doo weddi ne metit mi amul.
Tëju: Lu Tax Nit Ñi Di Tëj Seen Bopp, ak Naka Ngay Ubbeeti Bunt Bi
Bu nit ne cell ci diggu xuloo, mën na mel ni miir bu ñu tëj ak doole. Lu ëpp ci saa, safaanu liw la. Fii lañuy wone li di xew ci dëgg-dëgg ci yaram bu tëju, ak naka ngay delloosi waxtaan bi te sañuloo ko.
Bu yaw di ki di Yókkati Jëf: Liggéey ak Mer bu Gaaw
Su nga masee daldi mer ci ku ngir lu ndaw te yég naqar ci fukki simili ci ginnaaw, lii ci yaw la. Mer bu gaaw du damm ci jikko. Mooy benn yaram bu gaaw a tal alaarm, te am na ay yoon yu ngay ci liggéeye.
