Ṣíṣayẹyẹ Àṣeyọrí àti Kíkọ́ Ìtẹ̀síwájú

Ìṣesí kan wà tí ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn rere tó ní ìfàmọ́ra máa ń bọ́ sí. O dé ète kan, kí àkókò náà tó tilẹ̀ bà lé, o ti ń wo èyí tó tẹ̀lé. Àṣeyọrí náà kò tilẹ̀ forúkọ-sílẹ̀. O sọ fún ara rẹ pé o yóò ṣayẹyẹ nígbà tí gbogbo rẹ̀ bá ti parí, nígbà tí iṣẹ́-àkànṣe náà bá jáde, nígbà tí ọdún bá parí, nígbà tí nọ́mbà náà bá dé ibi tí ó yẹ kó wà nígbẹ̀yìn. Nítorí náà o ń pa orí rẹ mọ́lẹ̀ o sì ń tẹ̀ síwájú.

Ìṣòro náà ni pé "parí" máa ń yí padà nígbà gbogbo. Ohun tó tẹ̀lé wà nígbà gbogbo. Ẹgbẹ́ tí kò bá rí àyè rí láti nímọ̀lára pé ó ń borí bẹ̀rẹ̀ sí sáré lórí èéfín, àní nígbà tí iṣẹ́ náà bá ń lọ dáradára lórí bébà.

Èyí kì í ṣe kókó rírọ̀. Bí o ṣe sàmì sí ìtẹ̀síwájú ń sọ yálà àwọn ènìyàn yóò dúró ní onírúurú ìmúnira nínú ìnà gígùn, àti yálà wọ́n ní ohunkóhun tó ṣẹ́kù nígbà tó bá le. Ìwádìí dára wà lẹ́yìn ìyẹn, àwọn ọ̀nà tó rọrùn sì wà láti fi sí iṣẹ́.

Ìtẹ̀síwájú ni epo náà, kì í ṣe èrè náà

Fún ìgbà pípẹ́ ìrònú náà ni pé ìmọ̀-jẹ́ jẹ́ ohun tí o ń pín ní ìlà-ìparí. Ṣe iṣẹ́ náà, gba ẹ̀bùn náà. Àwọn olùwádìí Harvard méjì, Teresa Amabile àti Steven Kramer, wo èyí ní pẹ̀kípẹ̀kí ju ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ ẹnikẹ́ni lọ. Wọ́n kó nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjìlá àkọsílẹ̀ ìwé-àkọsílẹ̀-ojoojúmọ́ jọ láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn tó ń ṣe iṣẹ́ ìmọ̀ gidi wọ́n sì béèrè ìbéèrè kan tó ṣe kedere: ní àwọn ọjọ́ tí àwọn ènìyàn nímọ̀lára ìmúnira àti ìfaramọ́ jùlọ, kí ló ti ṣẹlẹ̀ níti gidi?

Ìdáhùn náà yà àní àwọn fúnra wọn lẹ́nu. Olùdarí kanṣoṣo tó tóbi jùlọ ti ọjọ́ rere kì í ṣe owó-ìfúnni-àfikún tàbí ìfọwọ́-pàtẹ́gùn-ẹ̀yìn tàbí ìlànà kedere. Ó jẹ́ ṣíṣe ìtẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì. Amabile àti Kramer pe èyí ní ìlànà-ìtẹ̀síwájú. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá nímọ̀lára pé wọ́n gbé nǹkan kan síwájú, àní díẹ̀, ìpẹ̀tẹ̀-ọkàn wọn, ìfàmọ́ra wọn, àti ìmọ̀lára iṣẹ́ náà gbogbo ń gòkè papọ̀. Wọ́n pe ipò inú yẹn ní "ìgbésí ayé iṣẹ́ inú," ó sì wá hàn pé ó jẹ́ ẹ̀rọ tó dákẹ́ lẹ́yìn iṣẹ́-ṣíṣe.

Apá kejì náà ṣe pàtàkì bákan náà. Ìkùnà máa ń lù le ju àṣeyọrí ìwọ̀n kan náà lọ. Àdánù kékeré kan lè ba gbogbo ọjọ́ jẹ́ ju bí àṣeyọrí kékeré ṣe lè tan ọjọ́ kan ká lọ. Àìbáradọ́gba yẹn tọ́ láti dìmú, nítorí ó túmọ̀sí pé ìlù-ìlùmọ̀ọ́ka dúró-ṣinṣin ti ìtẹ̀síwájú kékeré tó hàn kì í ṣe ohun-tó-dára-láti-ní. Ó jẹ́ bí o ṣe ń pa agbára ẹgbẹ́ kan mọ́ lókè omi.

Nítorí náà ṣíṣayẹyẹ àṣeyọrí kì í ṣe nípa ṣíṣe àjọyọ̀ níti gidi. Ó jẹ́ nípa mímú ìtẹ̀síwájú hàn, kí àwọn ènìyàn lè nímọ̀lára ohun tí ìwádìí sọ pé wọ́n nílò jùlọ láti nímọ̀lára.

Ìdí tí kékeré àti léraléra fi borí ńlá àti ṣọ̀wọ́n

Ọ̀pọ̀ àwọn àjọ máa ń fi ìmọ̀-jẹ́ pamọ́ fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá. Ìfilọ́lẹ̀. Ìdamẹ́rin-ọdún. Àyẹ̀wò ọdọọdún. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyẹn ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n bí wọ́n bá jẹ́ àkókò kanṣoṣo tí ẹnikẹ́ni ń gbọ́ pé iṣẹ́ náà ń lọ dáradára, ìmọ̀-jẹ́ di ìṣẹ̀lẹ̀-ojú-ọjọ́ ṣọ̀wọ́n dípò ojú-ọjọ́ gbogbo.

Gallup ti kẹ́kọ̀ọ́ èyí káàkiri àwọn iye òṣìṣẹ́ tó pọ̀ gan-an, àpẹrẹ náà sì dúró ṣinṣin: àwọn ènìyàn tó ń gba ìmọ̀-jẹ́ láti ọ̀dọ̀ alábòójútó wọn nǹkan bí ẹ̀ẹ̀kan ní ọ̀sẹ̀ máa ń ní ìfaramọ́ jùlọ ju àwọn tí wọ́n ń gbọ́ ọ̀ lọ́ọ̀kọ̀ọ̀kan. Ọ̀sẹ̀-ọ̀sẹ̀ ni ìlù tó dà bí ẹni pé ó forúkọ-sílẹ̀. Kì í ṣe nígbà gbogbo, kì í ṣe àṣejù. Déédéé.

Ìdí kan wà tí kékeré àti léraléra fi ń ṣiṣẹ́ dáradára ju ńlá àti ṣọ̀wọ́n. Ète gígùn jẹ́, ní ìtumọ̀, èyí tí kò parí lọ́pọ̀lọpọ̀. Bí ohun kanṣoṣo tó ka bá jẹ́ orí-òkè, lẹ́yìn náà fún àwọn oṣù gbogbo ènìyàn ń kùnà láti dé ọ̀dọ̀ rẹ̀. Pípín gígun náà sí àwọn àmì tó hàn ń sọ ète kanṣoṣo tó jìnnà tó sì ṣòro-mọ̀ di ọ̀wọ́ àwọn tó jẹ́ gidi, tó ṣeé-dé. Àmì kọ̀ọ̀kan tí o bá kọjá jẹ́ ẹ̀rí pé ohun náà ṣeé ṣe, ẹ̀rí yẹn sì ni ohun tó ń gbé àwọn ènìyàn kọjá ìnira tó wà ní àárín.

Ìtẹ̀síwájú jẹ́ ìmọ̀lára lọ́pọ̀lọpọ̀. Ó jẹ́ ìmọ̀lára pé ìsapá ń ṣàfikún sí ohun kan. O kọ́ ìmọ̀lára yẹn nípa fífi ìlà tí wọ́n ti fà tẹ́lẹ̀ hàn àwọn ènìyàn, kì í ṣe àyè òfìfo tó wà níwájú nìkan.

Ọgbọ́n àfiyèsí ènìyàn dáradára kan wà tó wà ní ìsàlẹ̀ èyí. Àwọn ènìyàn ní ìmúnira jùlọ láti ọ̀dọ̀ ète tó ti ní ìtẹ̀síwájú díẹ̀ lórí rẹ̀ ju ọ̀kan tó jókòó ní òfo, àní nígbà tí àyè gidi tó ṣẹ́kù bá dọ́gba. Káàdì-ìdúró-ṣinṣin tí a tẹ̀ ní ẹ̀ẹ̀mejì tí ó sì ń béèrè fún mẹ́wàá máa ń parí ní ọ̀pọ̀ ìgbà ju káàdì òfo tó ń béèrè fún mẹ́jọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn méjèèjì nílò àmì mẹ́jọ síi. Ìtẹ̀síwájú-ìbẹ̀rẹ̀ náà ń fa àwọn ènìyàn síwájú. Olùdarí tó dára máa ń ṣẹ̀dá ipa yẹn ní òtítọ́, nípa kíka ìtẹ̀síwájú àkọ́kọ́ ní gbangba kí iṣẹ́ náà má bàa dà bí èyí tó ń bẹ̀rẹ̀ láti òfo láé.

Bí àjọyọ̀ gidi ṣe dàbí

Èyí ni ibi tí ọ̀pọ̀ àwọn olùdarí ti ń ṣàṣìṣe. Wọ́n gbọ́ "ṣayẹyẹ àṣeyọrí" wọ́n sì lọ fún kọ̀nféẹ́tì, àpẹrẹ-ẹ̀rín Slack, "iṣẹ́ ńlá ẹgbẹ́" gbogbogbò. Àwọn ènìyàn lè gbóòórun ìyàtọ̀ láàrín ìmọ̀-jẹ́ tó jẹ́ pàtó àti ìmọ̀-jẹ́ tó jẹ́ àṣefúnnilóhun. Irú àṣefúnnilóhun náà kò ṣe ohunkóhun lọ́pọ̀, ní àkókò pípẹ́ ó tilẹ̀ lè kọ́ àwọn ènìyàn pé ìyìn níbí kàn jẹ́ ariwo.

Ohun tó ń bà lé níti gidi jẹ́ kókó àti ti ara díẹ̀:

• Dárúkọ ohun pàtó náà. "Iṣẹ́ ńlá" máa ń parẹ́. "Ọ̀nà tí o gbà mú àṣìṣe yẹn ṣáájú kí ó tó dé ọ̀dọ̀ oníbàárà fún wa ní ọ̀sẹ̀ ìpọ́njú kan" máa ń dúró. Àwọn ohun pàtó ń sọ fún ènìyàn pé o rí ohun tí wọ́n ṣe níti gidi.
• So ó mọ́ ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì. Àṣeyọrí máa ń dà bí ńlá síi nígbà tí àwọn ènìyàn bá lóye ohun tí ó jẹ́ kí ó ṣeé ṣe. So ohun kékeré náà mọ́ ète tó tóbi tó ṣiṣẹ́ fún.
• Mú un hàn fún àwọn ẹlòmíràn, nígbà tí o bá lè. Ìmọ̀-jẹ́ níwájú àwọn ẹgbẹ́-òṣiṣẹ́ máa ń gba ìwúwo síi ju ọ̀rọ̀ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ lọ, ó sì ń kọ́ gbogbo ẹgbẹ́ ní bí rere ṣe dàbí. Ka ènìyàn náà ní àkọ́kọ́, bí ó ti wù kó rí. Àwọn ènìyàn kan máa ń tan-iná sí ìyìn-gbangba; àwọn mìíràn ìbá fẹ́ rì sínú ilẹ̀.
• Sàmì sí àwọn àṣeyọrí tó wà-lọ́wọ́, kì í ṣe àwọn tó ti parí nìkan. Ìṣòro líle kan tí a fọ́, ìjíròrò líle tí a mú-lọ́nà-dáradára, àkọsílẹ̀-àkọ́kọ́ tó dára tó láti kọ́ lé. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ìlànà-ìtẹ̀síwájú jẹ́ nípa rẹ̀ níti gidi.
• Jẹ́ kí ó kúrú. Àjọyọ̀ kò nílò ayẹyẹ. Ìṣẹ́jú-àáyá ọgbọ̀n òtítọ́ ní orí ìpàdé sábà ń ṣe ju ìṣẹ̀lẹ̀ lórí kàlẹ́ńdà lọ.

Ohun kan síi tó rọrùn láti fò: jẹ́ kí àwọn ènìyàn nímọ̀lára àṣeyọrí náà ṣáájú kí o tó yí padà. Bí ìdáhùn rẹ kanṣoṣo sí ìparí kan bá jẹ́ "ńlá, báyìí sí èyí tó tẹ̀lé," o ti sọ fún gbogbo ènìyàn ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ pé iṣẹ́ náà kò tilẹ̀ dára tó láé. Fún ìṣẹ̀lẹ̀ náà ní ìmí. Ìdúró náà jẹ́ apá kókó náà.

Kọ́ àwọn àmì ṣáájú kí o tó nílò wọn

Bí ṣíṣayẹyẹ àṣeyọrí bá gbára lé ọ tí o bá rántí láti ṣe é ní àkókò náà, kò ní ṣẹlẹ̀. Èrò rere náà máa ń sin lábẹ́ iná tó tẹ̀lé. Àwọn olùdarí tó ń jẹ́ kí ìtẹ̀síwájú máa lọ kì í gbára lé ìrántí. Wọ́n máa ń kọ́ àwọn àmì náà sínú iṣẹ́ ṣáájú àkókò.

Ìyẹn túmọ̀sí pípín ète gígùn kan sí àwọn ìpele tí a lè dé tí a sì lè rí níti gidi. Kì í ṣe àwọn àfojúsùn àìmọ́gbọ́n, ṣùgbọ́n àwọn ibi-àyẹ̀wò gidi tó ní etí kedere, kí gbogbo ènìyàn mọ̀ nígbà tí a bá ti kọjá ọ̀kan. Àkọsílẹ̀-àkọ́kọ́ tí a fọwọ́sí. Oníbàárà àkọ́kọ́ tó wà-láàyè. Iye àṣìṣe tó sọ̀kalẹ̀ dé òfo. Kókó ibi-àyẹ̀wò ni pé ó sọ ibi-àfojúsùn tó jìnnà di ohun tí o lè parí ní ọ̀sẹ̀ yìí, ìparí àwọn nǹkan sì ni gbogbo ìlà-ìpèsè ìmúnira.

Àwọn ìṣesí tó wúlò díẹ̀ ń mú èyí rọrùn láti dúró:

1. Gbé àwọn àmì-pàtàkì kalẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà, kì í ṣe fún wọn. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá ràn lọ́wọ́ láti túmọ̀ ohun tó ka gẹ́gẹ́ bí ìtẹ̀síwájú, wọ́n máa ń fara-mọ́-ọ síi láti dé ọ̀dọ̀ rẹ̀, o kò sì ní ṣàyẹyẹ ohun tí wọn kò níye lé níti gidi.
2. Mú ìtẹ̀síwájú hàn ní ibi tí a pín. Pátákó tó rọrùn, atọ́jú-àlọ, àkọsílẹ̀ tó ń wáyé léraléra nínú ìpàdé. Àwọn ènìyàn nílò láti lè rí ìlà náà tó ń lọ láìjẹ́ kí o sọ ọ́ ní gbogbo ìgbà.
3. Ṣètò àkókò déédéé láti wo ẹ̀yìn. Ìṣẹ́jú márùn-ún ní ìbẹ̀rẹ̀ ìbẹ̀wò-ọ̀sẹ̀ láti béèrè "kí ló gbé síwájú?" ń sọ ìmọ̀-jẹ́ láti ohun tí o nírètí láti rántí di ohun tó kàn ń ṣẹlẹ̀.
4. Pa ìpadàbọ̀ ìkọ́ni mọ́ yàtọ̀ sí ìmọ̀-jẹ́. Dídàpọ̀ àwọn méjèèjì ń kọ́ àwọn ènìyàn láti múra de "ṣùgbọ́n" náà ní gbogbo ìgbà tí o bá yìn wọ́n, ìyìn náà sì dáwọ́ bíbà-lé. Àyè wà fún àwọn méjèèjì. Kàn kì í ṣe nínú ìmí kan náà.

Kò sí ọ̀kankan nínú èyí tó dàrú. Iṣẹ́ náà wà lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú pípinnu láti ṣe é lọ́nà ìmọ̀ọ́mọ̀ kí o sì fún un ní ibi láti gbé, kí ó lè là kọjá àwọn ọ̀sẹ̀ ìnira nígbà tí o bá gbàgbé bí bẹ́ẹ̀ kọ́.

Nígbà tí àwọn àṣeyọrí bá ṣọ̀wọ́n

Nígbà mìíràn kò sí ohun púpọ̀ láti ṣayẹyẹ. Iṣẹ́-àkànṣe kan ń lọ́ra. Àwọn àbájáde kò tíì dé. Ẹgbẹ́ náà ti rẹ̀ tí ó sì rẹ̀wẹ̀sì díẹ̀, ìmọ̀-jẹ́ aláyọ̀ yóò sì kàn dà bí irọ́.

Ìrètí-tipátipá ní àkókò líle máa ń pa-padà-jẹ́. Àwọn ènìyàn mọ̀ nígbà tí a bá ń ṣàkóso wọn. Ohun tó ràn lọ́wọ́ síi ni òtítọ́ tó so mọ́ àwòran kékeré. Nígbà tí pátákó-àmì ńlá bá ṣú, o wo àwọn àṣeyọrí tó ṣì jẹ́ gidi: ìṣòro tí a lóye dáradára ju bí ó ti rí ní ọ̀sẹ̀ tó kọjá, ìbáṣepọ̀ tí a tún ṣe, ẹnìkan tó farahàn dúró-ṣinṣin nígbà tí ìbá ti rọrùn láti má ṣe bẹ́ẹ̀. Ìsapá àti ìmọ̀-kíkọ́ jẹ́ ìtẹ̀síwájú pẹ̀lú, àní nígbà tí àbájáde kò tíì dé.

Èyí tún ni nígbà tí ìdúró-ṣinṣin tirẹ ṣe pàtàkì jùlọ. Ẹgbẹ́ kan máa ń mú àwọn ìtọ́ka-ìmọ̀lára rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ ẹnikẹ́ni tó ń darí, olùdarí tó sì lè rí kí ó sì dárúkọ ìtẹ̀síwájú gidi nínú àkókò líle ń fún àwọn ènìyàn ní ohun tó dúró ṣinṣin láti dúró lé. Kì í ṣe ìdùnnú-irọ́. "Èyí ni ohun tó ń ṣiṣẹ́ níti gidi, èyí sì ni ohun tí a yóò ṣe lẹ́yìn náà" tó ní ojú kedere.

Èyí dára fún àwọn ènìyàn, kì í ṣe fún àwọn nọ́mbà nìkan

Ó ń dán-wò láti tọ́jú gbogbo èyí gẹ́gẹ́ bí ọ̀pá-ìṣẹ́-ṣíṣe, ó sì jẹ́ ọ̀kan. Ṣùgbọ́n ìpele ènìyàn kan wà lábẹ́ rẹ̀ tó tọ́ láti mú lọ́pọ̀lọpọ̀.

Ìmọ̀lára pé a rí iṣẹ́ rẹ àti pé ó ka fún ohun kan ń dáàbò bo ọ. Ìwádìí kan tí a tẹ̀ jáde nínú ìwé-ìròyìn ìlera-gbogbo-gbòò rí i pé àwọn òṣìṣẹ́ tó nímọ̀lára pé a mọ̀ wọ́n níyì níti gidi ní iṣẹ́ gbé ewu-ọkàn tó kéré tó ṣeé-wọ̀n, àní lẹ́yìn tí àwọn olùwádìí ti ka àwọn nǹkan mìíràn. Ìmọ̀-níyì dà bí ẹni pé ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tó súnmọ́ ohun-ìní ìlera. Òdìkejì rẹ̀, ṣíṣiṣẹ́ lọ́wọ́ fún oṣù gbogbo láìní ìmọ̀lára pé ọ̀kankan rẹ̀ forúkọ-sílẹ̀, jẹ́ ọ̀nà yára sí rírẹ̀-tán.

Nítorí náà nígbà tí o bá kọ́ ìṣesí ṣíṣàkíyèsí ìtẹ̀síwájú, o ń ṣe ohun méjì lẹ́ẹ̀kan náà. O ń jẹ́ kí ẹgbẹ́ kan ní ìmúnira tó láti ṣe iṣẹ́ rẹ̀ tó dára jùlọ, o sì ń tọ́jú àwọn ènìyàn tó ń ṣe é. Àwọn wọ̀nyẹn kì í ṣe àwọn ète tó ń figagbága. Wọ́n jẹ́ ète kan náà, tí a rí láti ẹ̀gbẹ́ méjì.

Àwọn olùdarí tí àwọn ènìyàn ń rántí sábà kì í ṣe àwọn tí wọ́n tẹ̀ jùlọ. Wọ́n jẹ́ àwọn tí wọ́n mú iṣẹ́ náà dà bí ẹni pé ó ń lọ síbìkan, tí wọ́n lè tọ́ka sí ilẹ̀ tí a ti rìn kọjá nígbà tí gbogbo ẹlòmíràn rí bí ó ṣe jìnnà tó tó ṣẹ́kù nìkan. Ọgbọ́n yẹn jẹ́ kékeré tí a sì lè kọ́. Ó wá sí ìsàlẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ sí fífi àfiyèsí, ní gbangba, lórí ètò déédéé, sí ìtẹ̀síwájú tó ti ń ṣẹlẹ̀ níwájú rẹ.

Bí ìmọ̀-jẹ́ bá ti dákẹ́ lórí ẹgbẹ́ rẹ fún ìgbà díẹ̀, o kò nílò ètò láti bẹ̀rẹ̀. O nílò ohun pàtó, gidi kan tí a sọ fún ènìyàn kan ní ọ̀sẹ̀ yìí. Lẹ́yìn náà òmíràn ní ọ̀sẹ̀ tó tẹ̀lé. Ìtẹ̀síwájú, irú gidi náà, máa ń bẹ̀rẹ̀ ní nǹkan bí kékeré yẹn.

Àwọn orísun

• Harvard Business Review, The Power of Small Wins (Teresa Amabile and Steven Kramer)
• Gallup, Organizations Can Redefine Feedback by Including Recognition
• Frontiers in Public Health (PMC), Taking appreciation to heart: appreciation at work and cardiovascular risk in male employees