Twi
Ahyeɛ
Nnipa-Asɔ: Adɛn nti na Woka Aane bere a Wopɛ sɛ Woka Daabi
Sɛ "aane, ɔhaw biara nni ho" fi w'ano ansa na woahwɛ sɛ ɛyɛ nokware ma wo a, wonyɛ mmerɛwfo na wonyɛ obi a wopia no kɛkɛ. Wusuaa nimdeɛ bi a bere bi ɛbɔɔ wo ho ban. Deɛ ɛhyɛ ase, ne sɛnea wobɛfi ase aka aane a ɛyɛ den, na ɛyɛ ayamye kɛse akyerɛ wo ho nie.
Sɛnea Wobɛhu Abusuabɔ a Ɛho Yɛ Bɔne
Sɛ wokɔ so bu nkɔmmɔ bi mu mpɛn pii wɔ w'adwene mu, na wonante te sɛ obi a ɔnam nkesua so, anaasɛ wususuw sɛ ebia wo na woyɛ ɔhaw no a, w'ahonim reka biribi akyerɛ wo dedaw. Ɛha na yɛbɛkyerɛ wo sɛnea wobɛkenkan nneyɛe ahorow no yiye, agye w'ankasa wo hu adi, na woahu mmoa a ahobammɔ wɔ mu a wode besusuw ho.
Codependency: Bere a Ɔdwene ho Dan Wo Ho a Wohwere
Sɛ wodwen obi ho denneennen a, ɛyɛ ade pa. Ɛdan biribi foforo bere a wɔn atenka di wo da so, wɔn haw bɛyɛ w'adwuma, na wuntumi nkae deɛ wo ankasa wopɛ bio. Ɛha na yɛkyerɛ sɛnea wubehu nsonsonoeɛ no, ne sɛnea wubenya wo kwan asan abɛduru wo ho.
Gaslighting: Sɛdeɛ Wobɛhunu na Woasan Agye Wo Ho Adi Bio
Bere a obi kɔ so ka kyerɛ wo sɛ deɛ wuhunuiɛ no amma na deɛ wote nka no nyɛ nokware a, wobɛtumi ahwere wʼankasa wʼadwene kwan. Ei ne sɛdeɛ wobɛbɔ deɛ ɛrekɔ so no din, ne sɛdeɛ wobɛhyɛ aseɛ agye wo ho adi bio.
Sɛnea Wobɛbɔ Wo Asomdwoe Ho Ban Wɔ Nnipa A Wɔn Adwene Nyɛ Fɛ Ho
Nnipa bi ma wo ho yɛ wo basaa, na ɛnyɛ bere nyinaa na wubetumi akwati wɔn. Sɛnea wobɛyɛ na wɔn su no anyɛ wo su, woato ahye a apereperedie biara nni mu, na woahu nsonsonoe a ɛda bere a ɛyɛ den ne abusuabɔ a ɛrepira wo ntam no ni.
Sɛnea Wobɛka Dabi na Woada Ayamye Adi Ara
Dabi a wobɛka no nsɛe abusuabɔ no, na ɛnsɛ sɛ efi w'ano a emu yɛ nwini. Ɛha na yɛbɛkyerɛ wo sɛnea wobɛpo abisade wɔ ɔkwan a ɛyɛ nokware, emu yɛ ɔdɔ, na emu da hɔ sɛnea wonhia sɛ wokɔ so kyerɛkyerɛ wo ho mu.
Sɛnea Wobɛto Ɛhye a Wo Tiboa Renka Wo
Sɛ woka "dabi" kyerɛ obi a wodɔ no a, ɛbɛtumi ama wo te nka sɛ wo ne ɔbɔnefoɔ no, mpo bere a wonyɛɛ bɔne biara. Ɛha yɛkyerɛ deɛ enti a afɔdie no ba, ne sɛnea wobɛkura ɛhye no mu bere a ɛretwa mu no.
Sɛdeɛ Wode Ɛhyeɛ Ahodoɔ Si Wo Awofoɔ Ho Sɛ Ɔpanin
Wobɛtumi adɔ wʼawofoɔ na nanso wahia sɛ wɔbɔ pono ansa na wɔawura wʼabrabɔ mu. Yei ne sɛdeɛ wode bɛtwa nkyerɛw a ɛgyina, deɛ ɛnti afɔdie ba, ne deɛ wobɛyɛ berɛ a wɔpia.
Sɛnea Wobɛdi Nhyehyɛe a Obi a Wo ne No Wɔ Abusuabɔ Mu De Hyɛ Wo So Ho Dwuma
Sɛ obi a wodɔ no kɔ so si gyinae ma wo a, ɔkwan a wʼankasa wʼabrabɔ so tew kakra kakra no betumi ayɛ den sɛ wobɛbɔ din. Eyi ne ɔkwan a wobɛfa so ahu nneyɛe a obi de hyɛ wo so, sɛnea wubegyina pintinn, ne sɛnea wubehu bere a aboro nea wʼankasa wubetumi asiesie no so.
Sɛnea Wo ne Abusuani a Ɔyɛ Den Bɛfa Afahyɛ Bere No Mu
Wobɛtumi adɔ wʼabusua na woasuro adidie no ara ho. Ɛha na yɛbɛkyerɛ sɛnea wobɛwura mu a wo gyina pintinn, abɔ wʼasomdwoeɛ ho ban a ntɔkwa nni mu, na woafiri mu a biribi aka wo mu.
Sɛnea Wubehu Bere a Ɛsɛ Sɛ Wotwe Wo Ho
Abusuabɔ bi wɔ hɔ a ɛfata sɛ woko ho. Ebinom rebɔ wo ka a ɛboro nea wubetumi atua so komm. Ɛha yɛkyerɛ sɛnea wubehu nsonsonoe a wonni atoro nkyerɛ wo ho, ne sɛnea wubegyae sɛ wode dodow a woahyɛ abusuabɔ no mu dada bɛsusuw no.
Sɛnea Wobɛsiesie Ɔhye a Wode Sii a Ano Yɛɛ Den Dodo
Awiei koraa no, wotwaa nsensanee no, na epuei a ano yɛɛ den sen sɛnea wopɛ. Afei akwantwumu wɔ hɔ, na wunnim sɛ wokɔɔ akyiri dodo anaa woankɔ akyiri ara. Ɛha na yɛbɛkyerɛ wo sɛnea wobɛsan akɔ akyiri a wonnyae ɔhye no.
Sɛnea Wobɛgyae Pakyɛw Pii Kabea
Sɛ "kafra" abɛyɛ ade a ɛba wo ano ntɛm ara, kafra sɛ worebisa, kafra sɛ wowɔ hɔ, kafra wɔ obi foforo abufuw ho, ɛnkyerɛ sɛ wo ho yɛ mmerɛw dodo anaa woyɛ pii dodo. Wofaa su bi, na su betumi atow akyene. Ɛha na yɛkyerɛ baabi a efi ne sɛnea wobɛgo mu.
Ahoɔyaɛ: Sɛnea Wobɛte Aseɛ na Woaka Ho Asɛm
Ahoɔyaɛ ba a wɔamfrɛ no, mpɛn pii wɔ berɛ a ɛnyɛ koraa mu, na ɛtumi ma wote nka sɛ woyɛ ketewa na aniwuo ka wo kakra. Deɛ ɛrekyerɛ wo ankasa nie, ne sɛnea wobɛka ho asɛm a woansɛe adeɛ a wusuro sɛ wobɛhwere no.
Anohyeto a Wode Asawfo Yɛ a Ɛremmɔ Ntam
Wubetumi abisa kwan kɛse, nsraa a wɔbɛsra wo a wonkae kakraa, anaa afotu a esua, na woda so akora asomdwoe so. Anifere no nyɛ asɛm a wɔahyehyɛ pɛpɛɛpɛ no ho asɛm na ɛyɛ obi a ɔbɛka, sɛnea ɔde gyina pintinn, ne nea wo ne wo hokafo apene so kan no ho asɛm.
Sɛnea Wobɛyɛ Adamfo a Ɔgye Nko Ara
Wo na daa wutie, daa wobɛba, daa wukata ɔkwan no so. Wɔntaa mmisa sɛnea wo ho te. Ɛha yɛkyerɛ sɛnea wobɛkan nea ɛrekɔ so ankasa, sɛnea wobɛbisa biribi a wobɛsan agye a ɛrennsɛe adamfofa no, ne sɛnea wubehu bere a aso sɛ wotwe wo ho.
