Àǹfààní Aṣáájú Tó Fara Balẹ̀

Rántí àkókò kan nígbà tí gbogbo nǹkan ń bàjẹ́ níbi iṣẹ́. Àkókò-ìparí tó ń wó lulẹ̀, ìfilọ́lẹ̀ tó ń bàjẹ́, oníbàárà tó bínú, nọ́ńbà kan tó dé jìnnà sí ìsàlẹ̀ ibi tó yẹ kó wà. Wàyí o, fojú inú wo ẹni tí gbogbo ènìyàn wò láìròtẹ́lẹ̀. Ó ṣeé ṣe kì í ṣe ẹni tó pariwo jù nínú yàrá náà, tàbí ẹni tó ní oyè àgbà jù. Ó jẹ́ ẹni tó dúró ṣinṣin, tó rẹ ohùn rẹ̀ sílẹ̀ dípò gbígbé e sókè, tó béèrè ìbéèrè tó ṣe kedere dípò dídá ẹ̀bi, tó mú kí ìyókù yàrá náà mí ẹ̀mí ní ìrọ̀rùn díẹ̀ kìkì nípa wíwà ní ìtutù.

Ìdúró-ṣinṣin yẹn kì í ṣe ànímọ́ ìwà-ẹ̀dá tí a bí ọ pẹ̀lú tàbí tí a kò bí ọ pẹ̀lú. Ó jẹ́ ọgbọ́n-iṣẹ́, a sì lè kọ́ ọ. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọgbọ́n-iṣẹ́ tó ní agbára jù nínú iṣẹ́-ọ̀jà èyíkéyìí, nítorí òtítọ́ kan tó dákẹ́ nípa àwọn àwùjọ ènìyàn: àwọn ìmọ̀lára máa ń tàn kálẹ̀.

Ìtutù ń ràn ni, ìpáyà náà sì ń ràn ni pẹ̀lú

Àwọn olùwádìí ní orúkọ kan fún èyí. A ń pè é ní ìràn-ìmọ̀lára, ẹ̀rí rẹ̀ sì fẹsẹ̀ múlẹ̀. A máa ń mú ẹdùn-ọkàn ara wa gẹ́gẹ́ bí a ṣe ń mú ìyán, ó sábà máa ń jẹ́ láìṣàkíyèsí. Sigal Barsade, olùwádìí ní Wharton, ṣe ìwádìí kan tó ti di gbajúmọ̀ nísinsìnyí níbi tí òṣèré kan ṣoṣo tí a ti kọ́ dara pọ̀ mọ́ àwọn àwùjọ iṣẹ́ kékeré tó sì fi àwọn ẹdùn-ọkàn tó yàtọ̀ hàn jẹ́ẹ́. Ẹdùn-ọkàn òṣèré náà tàn jáde ní ìgbẹ́kẹ̀lé ó sì yí ẹdùn-ọkàn gbogbo àwùjọ náà padà, àti, pẹ̀lú rẹ̀, bí àwùjọ náà ṣe ń fọwọ́sowọ́pọ̀ tó tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ tó.

Àwárí méjì látinú àkójọ iṣẹ́ yẹn ló ṣe pàtàkì jù fún ẹnikẹ́ni tó ń ṣàkóso. Àkọ́kọ́ ni pé àwọn ènìyàn máa ń fi àfiyèsí ńlá sí àwọn ìmọ̀lára ẹnikẹ́ni tí wọ́n bá rí bí aṣáájú, èyí tó túmọ̀ sí pé ipò rẹ ń rìnrìn àjò jìnnà sí i tó sì yára ju bí o ṣe rò lọ. Èkejì ń mú ọkàn balẹ̀ láti ronú: àwọn ẹdùn-ọkàn tó burú sábà máa ń ràn ni ju àwọn tó dára lọ. Àníyàn ń tàn kálẹ̀ ní ìrọ̀rùn ju ìtutù lọ.

Kó àwọn wọ̀nyẹn papọ̀, ọ̀rọ̀ pàtàkì náà sì ṣe kedere. Nígbà tí o bá wọ inú yàrá tó le pẹ̀lú ìpáyà tìrẹ, kì í ṣe pé o kàn ní ìmọ̀lára rẹ̀, o ń fi í lé gbogbo ẹlòmíràn lọ́wọ́, ó sì ń pọ̀ sí i. Nígbà tí o bá wọlé pẹ̀lú ìdúró-ṣinṣin, o ń fún wọn ní nǹkan kan láti yá.

Ìdí tí ìtutù fi ń mú ọ gbọ́n sí i, kì í ṣe kìkì mú ọ dára sí i

Àǹfààní kejì kan wà, ó sì jẹ́ nípa ìdára àwọn ìpinnu rẹ.

Nígbà tí másùnmáwo bá kún ọ, apá ọpọlọ rẹ tí a kọ́ fún ìdáhùn-ewu kíákíá máa ń gba ìṣàkóso, apá tí a kọ́ fún ìrònú ṣíṣọ́ra sì máa ń dákẹ́ sí i. Àwọn onímọ̀-ọpọlọ máa ń pe ẹ̀yà tó gbóná jù ní ìjínigbé amygdala, àkókò tí ìtanijí bá borí ìdájọ́ tí o sì ṣe nǹkan tí o kì yóò yàn láé pẹ̀lú orí tó mọ́. Gbogbo wa ló ti fi ìmẹ́lì yẹn ránṣẹ́. Ìtutù kì í ṣe kìkì ipò tó dùn sí i láti wà nínú rẹ̀. Ó jẹ́ ipò tí ọgbọ́n gidi rẹ ti wà fún ọ.

Aṣáájú tó lè dúró ní ìṣàkóso ara lábẹ́ ìkìmọ́lẹ̀ máa ń ní àyè sí ìrònú tó dára jù tirẹ̀ gan-an nígbà tí a nílò rẹ̀ jù, àti, nípa mímú àwọn tó yí i ká balẹ̀, ó ń mú ìrònú gbogbo ẹgbẹ́ náà dúró lọ́wọ́ pẹ̀lú. Ìyẹn ni àǹfààní aṣáájú tó fara balẹ̀ nínú gbólóhùn kan: ìfarabalẹ̀ ń dáàbò bo ìdájọ́, tìrẹ àti ti gbogbo ẹlòmíràn.

Èyí kì í ṣe nípa oyè

Ó rọrùn láti ka gbogbo èyí bí ìmọ̀ràn fún àwọn alábòójútó. Bẹ́ẹ̀ kọ́. Ìdarí, ní ìtumọ̀ tó ṣe pàtàkì níhìn-ín, jẹ́ ìwà pẹ́ ṣáájú kí ó tó jẹ́ ipò. Ẹni tó dúró gbọningbọnin nígbà tí iṣẹ́-àkànṣe kan bá yẹ̀ ń ṣàkóso, yálà ẹnìkan ń ròyìn fún wọn tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Àwọn ènìyàn máa ń ṣàkíyèsí ẹni tí wọ́n lè gbẹ́kẹ̀lé nígbà tí àwọn nǹkan bá le, ìṣàkíyèsí yẹn sì ni bí a ṣe ń kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé àti ipa, ó sábà máa ń jẹ́ pẹ́ ṣáájú kí àwòrán-ìṣètò-iṣẹ́ tó dé bá a.

Bí o bá ti jẹ́ ẹni tó dúró ṣinṣin nínú ìjíròrò-ẹgbẹ́ nígbà ìpọ́njú rí, tàbí ẹlẹgbẹ́ tí àwọn ẹlòmíràn ń tọ̀ wá jẹ́ẹ́ nígbà tí orí wọn bá ń yí, o ti mọ èyí tẹ́lẹ̀. O ń ṣàkóso. Iṣẹ́ náà báyìí ni láti ṣe é mọ̀ọ́mọ̀.

Bí o ṣe lè kọ́ ọ

Ìtutù lábẹ́ ìkìmọ́lẹ̀ ni a máa ń kọ́ ní àwọn àkókò lásán, kì í ṣe èyí tí a ń pè jáde ní àwọn àkókò ńlá. Àwọn nǹkan díẹ̀ tó ń ṣèrànwọ́ ní ti gidi:

• Mọ àwọn olùfa-ìbínú rẹ. Ṣàkíyèsí àwọn ipò pàtó tó ń ru ọ sókè, ẹnì kan pàtàkì, jíjẹ́ ẹni tí a dá ọ̀rọ̀ rẹ̀ dúró, àríwísí ní gbangba, irú àṣìṣe kan. O kò lè bójú tó ohun tí o kò lè rí bọ̀. Dídárúkọ àwọn ìlànà rẹ ni ìbẹ̀rẹ̀ gbígbà wọ́n ṣáájú.
• Ra àkókò díẹ̀. Gbogbo eré náà sábà máa ń dé orí àlàfo tó wà láàrin rírí ìṣàn náà lára àti ṣíṣe lé e lórí. Kọ́ ìṣesí ẹ̀mí lílọ́ra kan, tàbí gbólóhùn ìdádúró kan, "Jẹ́ kí n ronú nípa ìyẹn fún ìṣẹ́jú-àáyá kan", kí o tó fèsì. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé kò sí ohunkóhun nínú iṣẹ́ tó ń béèrè ìdáhùn lójijì ní ti gidi.
• Kọ́kọ́ ṣàkóso ara rẹ. O kò lè fi ìrònú dé ìtutù nígbà tí ara rẹ bá wà nínú ìtanijí. Ìtújáde ẹ̀mí gígùn, lọ́ra, ẹsẹ̀ tí a gbìn sórí ilẹ̀, èjìká tí a rẹ̀ sílẹ̀, ìwọ̀nyí kì í ṣe àfikún rírọ̀. Ọ̀nà tí o gbà ń rí ìdájọ́ rẹ padà ni wọ́n.
• Ṣàkóso láti inú iye-lórí, kì í ṣe láti inú ẹdùn-ọkàn. Pinnu ṣáájú bí o ṣe fẹ́ farahàn, irú ẹlẹgbẹ́ àti aṣáájú tí o fẹ́ jẹ́, kí o lè ní nǹkan tó dúró ṣinṣin sí i láti ṣe lé e lórí ní àkókò líle ju ohunkóhun tí o bá ń nímọ̀lára lọ.
• Ṣàpẹẹrẹ ìpadàbọ̀sípò, kì í ṣe àìlábùkù. Ìfarabalẹ̀ rẹ máa bọ́ lọ́wọ́ rẹ nígbà mìíràn. Gbogbo ènìyàn ló ń rí bẹ́ẹ̀. Ohun tí àwọn ènìyàn máa ń rántí ni bóyá o gbà á mọ́ra tí o sì padà. Aṣáájú tó ń sọ pé "Mo hùwà kíkángun sí ọ tẹ́lẹ̀, ẹ̀bi mi sì ni" ń kọ́ gbogbo ẹgbẹ́ pé àṣìṣe jẹ́ ohun tí a lè là kọjá. Ìyẹn, pẹ̀lú, ń ràn ni.

Ìwòye tó jìnnà sí i

Èyí ni apá tó ń mú kí èyí tọ́ sí ìsapá náà kọjá ìdámẹ́rin ọdún kan ṣoṣo. Àwọn aṣáájú tí àwọn ènìyàn ń tẹ̀lé fún ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún, àwọn tí ẹgbẹ́ wọn ń ṣe iṣẹ́ tó dára jù nínú ìgbé-ayé wọn tí wọ́n sì dúró, kì í fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ àwọn tó ń sáré gbóná jù láé. Wọ́n jẹ́ àwọn tó jẹ́ wíwàní àìléwu, tó dúró ṣinṣin láti wà nítòsí. Ìdúró-ṣinṣin yẹn dára fún àbájáde, ó sì tún dára fún ọ: iṣẹ́-ọ̀jà tí a kọ́ lórí dídúró ní ìṣàkóso ara ń pẹ́ dúró jù èyí tí a kọ́ lórí sísáré pẹ̀lú adrenaline títí tí wàá fi jóná tán lọ.

Ìtutù kì í ṣe àìsí ìkìmọ́lẹ̀. Ó jẹ́ ohun tí o lè fún àwọn tó yí ọ ká nígbà tí ìkìmọ́lẹ̀ bá ga jù. Kọ́ ọ báyìí, ní àwọn àkókò kékeré, yóò sì wà níbẹ̀ nígbà tó bá ṣe pàtàkì, fún wọn, àti fún ọ.

Àwọn Orísun

• Sigal Barsade, The Ripple Effect: Emotional Contagion and Its Influence on Group Behavior (Administrative Science Quarterly)
• Wharton Executive Education, Emotional Contagion: Why It Matters for Leaders
• Knowledge at Wharton, Leadership Influence: Controlling Emotional Contagion