Ìfọ̀kànbalẹ̀ Lẹ́yìn Tí O Ti Ṣàṣìṣe

O fi ìméèlì ránṣẹ́ sí ẹni tí kò tọ́. O sọ nọ́mbà tó ṣàṣìṣe níwájú oníbàárà. O pàdánù nǹkan tí o ṣèlérí pé wàá mú, ní báyìí ẹnìkan ń wò ọ́, tàbí èyí tó burú jù, kò tíì sọ ohunkóhun. Irú ooru kan pàtó máa ń kún wọlé nígbà yẹn. Ojú gbóná, ìrònú ń yí ká, ìtẹ̀sí tó lágbára láti parẹ́ tàbí láti túnṣe ohun gbogbo ní ìṣẹ́jú àáyá ọgbọ̀n tó tẹ̀lé.

Àkókò yẹn ni èyí tí àpilẹ̀kọ yìí dá lé. Kì í ṣe bí o ṣe lè yẹra fún àwọn àṣìṣe, o kò lè ṣe é, ṣùgbọ́n bí o ṣe lè dúró ṣinṣin nínú èyí tí o ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe.

Ọ̀pọ̀ wa kò kọ́ èyí rí. A kọ́ wa láti ṣọ́ra, láti ṣàyẹ̀wò lẹ́ẹ̀mejì, láti má ṣàṣìṣe. Nítorí náà, nígbà tí a bá ṣàṣìṣe síbẹ̀, àkọsílẹ̀ kan ṣoṣo tí a ní ni ìjayà àti ìkọlù ararẹ. Ọgbọ́n tí kò sí ẹni tó fún ọ ni ìfọ̀kànbalẹ̀ ní apá kejì àṣìṣe náà, agbára láti pa orí rẹ mọ́ nígbà tí orúkọ rere rẹ, nínú ọkàn rẹ, ń jó. A lè kọ́ ọ. Ó sì ṣe pàtàkì ju àṣìṣe náà fúnra rẹ̀ lọ.

Ìṣẹ́jú àáyá ọgọ́ta àkọ́kọ́ jẹ́ nípa ara rẹ, kì í ṣe ìtàn rẹ

Nígbà tí o bá mọ̀ pé o ti ṣàṣìṣe, ètò iṣàn ara rẹ máa ń dáhùn bí ẹni pé o wà nínú ewu, nítorí ní àwùjọ, apá kan nínú rẹ gbàgbọ́ pé bẹ́ẹ̀ ni. Ìlù ọkàn ń gòkè. Ìmí ń ṣàwẹ̀wẹ̀. Apá ọpọlọ rẹ tó ń ronú, apá tí o nílò gidigidi báyìí láti ṣe àtúnṣe rere, máa ń dákẹ́ nígbà tí ìdágìrì ń pariwo.

Èyí ni ìdí tí ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ kò fi lè jẹ́ ọlọ́gbọ́n. O kò tíì wà ní ipò láti jẹ́ ọlọ́gbọ́n. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ ni láti gba ara rẹ padà.

Ìmí jíjáde lọ́ra kan, tí ó gùn ju ìmí wíwọlé lọ, ń ṣe ju bí ó ti dún pé ó yẹ kó ṣe lọ. Ẹsẹ̀ rẹ̀ ní pẹrẹsẹ lórí ilẹ̀. Èjìká kalẹ̀ kúrò ní àyíká etí rẹ. O ń ra ararẹ ní àwọn ìṣẹ́jú àáyá díẹ̀ tó gbà fún ìdájọ́ rẹ láti padà wá sí ayélujára. Ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé kò sí nǹkan nínú àṣìṣe kan tó nílò ìdáhùn ní ìṣẹ́jú àáyá mẹ́wàá tó tẹ̀lé ní tòótọ́, kódà nígbà tí gbogbo iṣàn ara ń tẹnu mọ́ ọn lọ́nà mìíràn.

Tako àwọn ìṣẹ̀dá méjì tó yára jù. Àkọ́kọ́ ni láti tú àtúnṣe kíákíá, oníjàmbá jáde, ìméèlì tí a túnṣe pẹ̀lú àmì ìyanu mẹ́ta, ìbẹ̀bẹ̀ tó ń yí ká tó mú gbogbo ènìyàn ní ìmọ̀lára àìbalẹ̀ síi. Èkejì ni láti parẹ́, láti dákẹ́ kí o sì retí pé ó máa tuká. Méjèèjì wá láti ìdágìrì, kì í ṣe láti ọ̀dọ̀ rẹ.

Ya àṣìṣe náà kúrò nínú iyì rẹ

Èyí ni ibi tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ti ń pàdánù wákàtí tó tẹ̀lé, àti nígbà mìíràn ọ̀sẹ̀ tó tẹ̀lé. Àṣìṣe náà ṣẹlẹ̀, láàárín ìṣẹ́jú àáyá ó sì dẹ́kun jíjẹ́ nǹkan tí o *ṣe* ó sì di nǹkan tí o *jẹ́*. "Mo ṣàṣìṣe" máa ń yí padà ní jẹ́jẹ́ sí "Aláìbìkítà ni mí," "Mi ò tó fún èyí," "Wọn yóò mọ̀ pé n kò bára mu níbí." Olùṣèwádìí Kristin Neff pe èyí ní ìbára-ẹni-pọ̀ jù, ọ̀nà tí a ń jẹ́ kí ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń kọjá di ìdájọ́ títí láé lórí ararẹ.

Ìyípadà yẹn rí bí ojúṣe. Kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Òdìkejì rẹ̀ ni. Nígbà tí o bá ṣiṣẹ́ jẹ́ ẹlẹ́tàn nínú orí ararẹ, o kò ní àfiyèsí tó kù fún àtúnṣe gangan náà. Ìkọlù ararẹ kì í mú kí o ní ojúṣe síi. Ó mú kí o má wúlò, nítorí ó ń kún ọ nígbà gan-an tí o nílò láti ronú.

Ọ̀nà tó rọ̀ wà tó ń ṣe dáradára, ẹ̀rí sì ti i lẹ́yìn. Àwọn ènìyàn tó ń bá àwọn ìkùnà ara wọn pàdé pẹ̀lú àánú díẹ̀, dípò lílù, máa ń bọ́ sípò kíákíá, wọ́n sì máa ní ìfẹ́ síi láti gba ohun tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹlẹ̀. Ní kíkọ nínú *Harvard Business Review*, onímọ̀ ọpọlọ ìṣègùn Christopher Germer ṣàpèjúwe àánú ararẹ gẹ́gẹ́ bí níní apá méjì tó ń ṣiṣẹ́ pọ̀: ìgbóná tí o máa fún ọ̀rẹ́ tó ń jìyà, lẹ́yìn náà ìṣírí láti ṣe ìgbésẹ̀ tòótọ́. Ìtùnú àti ojúṣe. Kì í ṣe ìtùnú dípò ojúṣe, kì í sì í ṣe ojúṣe tí a fún ní bí ìjìyà.

Àdánwò kíákíá ni èyí tí o ti mọ̀. Bí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ kan tí o bọ̀wọ̀ fún bá ṣe àṣìṣe yìí gan-an tí ó sì wá sọ́dọ̀ rẹ ní gbígbọ̀n, o kò ní pè é ní aláìníláárí. O máa sọ nǹkan tó dúró ṣinṣin, lẹ́yìn náà o máa ràn án lọ́wọ́ láti túnṣe. Ohùn yẹn wà fún ọ pẹ̀lú. Ó kàn ti pẹ́ tí kò ti ṣe é.

Gbà á ní kedere, lẹ́yìn náà dáwọ́ dúró

Nígbà tó bá tó láti sọ̀rọ̀ àṣìṣe náà pẹ̀lú àwọn ènìyàn mìíràn, ẹ̀yà tó lágbára jù kúrú ó sì rọrùn ju bí àníyàn rẹ ṣe fẹ́ lọ.

• Sọ ọ́ láìṣe ọ̀ṣọ́. "Mo ṣàṣìṣe nínú àwọn nọ́mbà nínú ìròyìn yẹn. Èyí ni ẹ̀yà tó tọ́." Gbígbà mímọ́ ń kà bí ìgbẹ́kẹ̀lé, kì í ṣe àìlera. Ìbẹ̀bẹ̀ tó ń yí ká, tí a ṣàlàyé jù ni ohun tó ń ba ìgbẹ́kẹ̀lé jẹ́ ní tòótọ́, nítorí ó mú kí ènìyàn darí ìmọ̀lára rẹ lórí ìṣòro náà.
• Fo ìnà-ararẹ. "Èmi gan-an ni òmùgọ̀, n kò gbàgbọ́ pé mo ṣe èyí" fipá mú gbogbo ẹni tó wà yí ọ ká láti tù ọ́ nínú. Ìyẹn yí àṣìṣe rẹ padà di iṣẹ́ wọn. Gba ojúṣe fún àṣìṣe náà, kì í ṣe fún ìtùnú àwọn olùwòran.
• Yí lọ sí àtúnṣe. "Èyí ni ohun tí mo ti ṣe, èyí ni ohun tí màá dámọ̀ràn tó tẹ̀lé." Tọ́ka sí ọ̀nà síwájú ni ọ̀nà kan ṣoṣo tó yára jù láti dín ìgbóná nínú yàrá kù. Ó ń sọ fún ènìyàn pé àgbàlagbà kan wà nínú ipò náà.
• Má ṣe ìbẹ̀bẹ̀ jù lórí àyíká. Sọ ọ́ lẹ́ẹ̀kan, ní kedere, túmọ̀ rẹ̀, kí o sì jẹ́ kó dúró. Sísọ ọ́ léraléra kì í mú kí ó túmọ̀ síi. Ó ń pa ọgbẹ́ náà mọ́ ní ṣíṣí.

Ìtùnú àjèjì nínú gbogbo èyí: àṣìṣe tí a gbà dáadáa sábà máa ń fi ènìyàn sílẹ̀ tí wọ́n gbẹ́kẹ̀lé ọ *síi* ju bí ó bá ti jẹ́ pé kò ṣẹlẹ̀ rárá. Wọ́n ti rí bí o ṣe ń ṣe nígbà tí nǹkan bá burú, èyí tí wọn kò lè dájú rí.

Nígbà tí ẹni kejì kò bá balẹ̀

Gbígbà mímọ́ le sí i nígbà tí ẹni tó wà níwájú rẹ bá bínú. Oníbàárà tó bínú, ọ̀gá tó banújẹ́, alábàáṣiṣẹ́pọ̀ tí o ṣẹ̀ṣẹ̀ da iṣẹ́ rẹ̀ rú. Ìdáhùn wọn ń bá apá kan nínú rẹ tó ti ń kọ̀ tẹ́lẹ̀, ìtẹ̀sí láti gbèjà ararẹ sì di ńlá.

Èyí ni ibi gan-an tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àtúnṣe ti ń bàjẹ́. Ẹnìkan dáhùn lágbára, a sì wó lulẹ̀ sínú odò ìbẹ̀bẹ̀ tàbí kí a le kí a sì bẹ̀rẹ̀ àríyànjiyàn nípa ìdí tí kì í fi ṣe ẹ̀bi wa ní tòótọ́. Méjèèjì máa mú àkókò náà gùn sí i.

Àwọn nǹkan díẹ̀ máa ń dúró lábẹ́ ìnira:

1. Jẹ́ kí wọ́n ní ìmọ̀lára náà. Ìbínú nípa àṣìṣe tòótọ́ sábà jẹ́ ìwọ̀n ìdènà tí o dá nìkan, tí a sọ jáde. O kò ní láti gbà á gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ nípa ìwà rẹ. "O tọ́ láti bínú, èyí dá ọ dúró" lè mú ooru púpọ̀ kúrò nínú afẹ́fẹ́ láìsí pé o wó lulẹ̀.
2. Má bá ìgbóná wọn mu. Bí ohùn wọn bá gòkè, jẹ́ kí tirẹ dúró ní ìsàlẹ̀ tí ó sì dọ́gba. Ìwọ ni, nígbà yẹn, ètò iṣàn ara tó dúró ṣinṣin jù nínú yàrá náà, èyí tó dúró ṣinṣin sì máa ń fa èkejì sí ọ̀dọ̀ rẹ̀.
3. Dúró lórí àwọn òtítọ́ àti àtúnṣe, kì í ṣe ìdájọ́. "Èyí ni ohun tó ṣàṣìṣe àti bí màá ṣe túnṣe" jẹ́ ilẹ̀kùn jáde. Jíjiyàn bóyá o jẹ́ ènìyàn tó ní agbára jẹ́ yàrá tí kò ní ọ̀nà ìjáde, kì í sì í ṣe ìjíròrò tó nílò láti ṣẹlẹ̀.
4. Di ààlà kan mú, ní jẹ́jẹ́. Gbígba àṣìṣe kì í túmọ̀ sí gbígba ẹ̀gàn tàbí jíjẹ́ kí ẹnìkan tún gbogbo ìtàn náà kọ láti fi ọ́ ṣe ọ̀tá nǹkan tí kì í ṣe tìrẹ. O lè ní ojúṣe ní kíkún kí o sì ṣì sọ pé, "Mo gba àṣìṣe tó wà nínú ìròyìn náà. Ọ̀ràn àkókò jẹ́ ìpinnu ọ̀tọ̀ tí a ṣe papọ̀." Pípéye jẹ́ apá kan òtítọ́ inú pẹ̀lú.

Èròngbà kì í ṣe láti borí. Ó jẹ́ láti dúró ní ìṣàkóso tó tó kí ìjíròrò náà lè dé ibìkan ní tòótọ́, dípò di àṣìṣe kejì tó dìmọ́ àkọ́kọ́.

Ìdí tí dídúró ṣinṣin fi borí àìlábùkù

Ìdí tó dákẹ́, tó dúró pẹ́ síi wà láti kọ́ èyí, ó sì kọjá fífi ojú pamọ́ ní àkókò náà.

Ọ̀jọ̀gbọ́n Harvard Amy Edmondson lo ọdún púpọ̀ tó ń kẹ́kọ̀ọ́ àwọn ẹgbẹ́ ó sì rí nǹkan tó yà á lẹ́nu. Àwọn ẹgbẹ́ tó ṣiṣẹ́ jùlọ tí ó wò *fi* àwọn àṣìṣe púpọ̀ hàn ju àwọn aláìlera lọ. Kì í ṣe nítorí pé wọ́n jẹ́ aláìbìkítà síi. Nítorí pé wọ́n ní àìléwu tó láti jẹ́ olóòótọ́. Nínú àwọn ẹgbẹ́ wọ̀nyẹn, a lè dárúkọ àwọn àṣìṣe a sì lè túnṣe dípò fífi pamọ́ tí a sì fi sílẹ̀ láti bàjẹ́. Àwọn ènìyàn tó ń gbé ohùn yẹn kalẹ̀ ni àwọn tó lè jókòó pẹ̀lú àṣìṣe, tiwọn tàbí ti ẹlòmíì, láìjẹ́ kí yàrá náà jó.

Nígbà tí o bá dúró ní ìfọ̀kànbalẹ̀ lẹ́yìn àṣìṣe ararẹ, o kò kàn ń dáàbò bo ararẹ. O ń kọ́ gbogbo ẹni tó ń wò ọ́ ní ohun tó máa ń ṣẹlẹ̀ níbí nígbà tí nǹkan bá burú. Bí ìdáhùn náà bá jẹ́ "a dárúkọ rẹ̀, a túnṣe, kò sí ẹni tí a parun," ènìyàn yóò mú ìṣòro tó tẹ̀lé wá sọ́dọ̀ rẹ ní kùtùkùtù, nígbà tí ó ṣì kéré. Bí ìdáhùn náà bá jẹ́ "a jayà a sì pín ẹ̀bi," wọn yóò bẹ̀rẹ̀ sí ní fi nǹkan pamọ́ fún ọ, ìbàjẹ́ gidi nínú àjọ èyíkéyìí sì fẹ́rẹ̀ jẹ́ àṣìṣe tí kò sí ẹni tó ní ìmọ̀lára àìléwu láti mẹ́nu kàn.

Gẹ́gẹ́ bí Jim Whitehurst, CEO ìgbà pípẹ́, ṣe sọ ọ́ nínú *Harvard Business Review*, olùdarí tí ó fẹ́ sọ ní kedere pé wọ́n ṣàṣìṣe lórí nǹkan ń fún gbogbo ẹlòmíì ní ìyọ̀ǹda láti jẹ́ olóòótọ́ pẹ̀lú. Ìyọ̀ǹda yẹn níye lórí ju ìrísí pé kò kùnà rí lọ. Ìrísí náà jẹ́ ẹlẹgẹ́ lóòótọ́. Gbogbo ènìyàn ti mọ̀ pé ènìyàn ni ọ́.

Lẹ́yìn náà: pa àyíká náà mọ́, lẹ́yìn náà jẹ́ kó lọ

Nígbà tí àtúnṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ bá ti parí, iṣẹ́ méjì kù, ènìyàn sì sábà máa ń ṣe ọ̀kan ṣoṣo nínú wọn.

Àkọ́kọ́ ni èyí tó wúlò. Wo ohun tó ṣẹlẹ̀ ní tòótọ́, pẹ̀lú ìfẹ́-àìmọ̀ dípò pàṣán. Ṣé ìṣubú ni, irú èyí tí ẹnikẹ́ni tó rẹ̀ tí ó sì ń ṣiṣẹ́ máa ṣe? Àlàfo nínú ọ̀nà tó ti ń dúró láti bù ẹnìkan jẹ? Ibi tí o ti jìnnà ní tòótọ́ tí o sì yẹ kí o ti béèrè ní kùtùkùtù? Ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú ìwọ̀nyẹn ń tọ́ka sí àtúnṣe ọ̀tọ̀. Kò sí ọ̀kankan nínú wọn tí a ó dáhùn nípa pípinnu pé ènìyàn búburú ni ọ́. O lè gba ẹ̀kọ́ náà kí o sì fi ìdájọ́ sílẹ̀.

Iṣẹ́ kejì ni láti dáwọ́ dúró ní tòótọ́. Èyí ni èyí tí a ń fò. Ọkàn fẹ́ máa ń tún àṣìṣe náà ṣe ní aago méjì òru, ó ń tún ìtàn náà ṣe, bí ẹni pé ìjìyà tó tó yóò fọ́ ọ. Kò ní ṣe é. Ìrònú-jíjinlẹ̀ rí bí ojúṣe, ṣùgbọ́n ó kàn jẹ́ ìdágìrì tó kọ̀ láti pa á rẹ́ lẹ́yìn tí ewu náà ti kọjá lọ pẹ́. Bí o bá ti dárúkọ rẹ̀, túnṣe ohun tí o lè ṣe, kí o sì fa ẹ̀kọ́ náà jáde, o ti ṣe iṣẹ́ náà. Títúnṣe náà jẹ́ àṣà, kì í ṣe ojúṣe, a sì gbà ọ́ láàyè láti fi sílẹ̀.

Bí o bá rí i pé o kò lè ṣe é ní tòótọ́, bí àwọn àṣìṣe bá ń fi ọ́ sílẹ̀ tí ò ń yí ká fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́, bí ìbẹ̀rù ṣíṣe nǹkan lọ́nà burú bá ń dín iṣẹ́ rẹ tàbí oorun rẹ kù tàbí tí ó ń pa ọ́ mọ́ kúrò nínú gbígbìyànjú nǹkan rárá, ìyẹn tọ́ sí gbígbà ní pàtàkì. Olùdánilẹ́bi inú tó ń bá ni dúró pẹ́, tó ń jẹ ni níyà jẹ́ nǹkan tí oníṣègùn ọpọlọ tó dára lè ràn ọ́ lọ́wọ́ pẹ̀lú, ó sì máa ń dáhùn dáadáa sí ìrànlọ́wọ́. O kò ní láti fi agbára pílẹ̀kẹ̀ rẹ kọjá nínú ìyẹn nìkan, ìfẹ́ ìrànlọ́wọ́ níbẹ̀ sì jẹ́ ọgbọ́n kan náà tí à ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ ní gbogbo àkókò yìí. Ó kàn jẹ́ ìfọ̀kànbalẹ̀ tí a tọ́ka sí inú.

O máa ṣe àwọn àṣìṣe síi. Gbogbo ẹni tó ń darí ohunkóhun máa ń ṣe. Bóyá o ṣubú kì í ṣe ohun tó ń pinnu iṣẹ́ ní tòótọ́ rí. Ẹni tí o di ní ìṣẹ́jú tó tẹ̀lé, léraléra ní gbogbo ọdún, ni. Apá yẹn jẹ́ tìrẹ láti kọ́, o sì lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú èyí tó tẹ̀lé.

Àwọn Orísun

• Harvard Business Review, Be a Leader Who Can Admit Mistakes
• Harvard Business Review, To Recover from Failure, Try Some Self-Compassion
• Amy C. Edmondson, The Intelligent Failure that Led to the Discovery of Psychological Safety (Behavioral Scientist)
• Harvard Health Publishing, 4 ways to boost your self-compassion