Àwọn Ìpàdé Tó Balẹ̀: Bí o ṣe lè Darí Yàrá Níbi Tí Àwọn Ènìyàn Ti Ń Sọ̀rọ̀ Ní Tòótọ́

Fojú-inú wo ìpàdé tó kẹ́yìn tó fi ọ́ sílẹ̀ ní le. Bóyá ó jẹ́ eré náà, bí ènìyàn kan ṣe ń kún gbogbo ìdákẹ́jẹ́ẹ́, alábòójútó tó ń wo ojú àwọn ènìyàn fún ẹni tí kò ṣiṣẹ́ tó. Bóyá kò sí nǹkan tí o lè dárúkọ, ìró ìfunpọ́ jẹ́ẹ́ kan lásán tó mú ọ pinnu, ní àyíká ìṣẹ̀jú kẹta, pé o ó pa èrò rẹ tí kò tíì péye mọ́ fún ara rẹ.

Ìpinnu yẹn ni gbogbo ìṣòro náà. Ohun tó wọ́n jù tó ń ṣẹlẹ̀ nínú ìpàdé tó le kì í ṣe àkókò tó bàjẹ́. Ó jẹ́ gbólóhùn tí ẹnikẹ́ni kò sọ. Ewu tí ẹni kan rí tó ń bọ̀ tó sì gbé mì. Ìbéèrè tó bá ti yí ètò náà padà, tí a fi sílẹ̀ nítorí pé bíbéèrè rẹ̀ dà bí àìséwu.

Àwọn ìpàdé tó balẹ̀ ni bí o ṣe ń gba àwọn gbólóhùn wọ̀nyẹn padà. Kì í ṣe balẹ̀ bí ó ṣe túmọ̀ sí lọ́ra tàbí onísùn. Balẹ̀ bí ó ṣe túmọ̀ sí dúró-ṣinṣin tó débi pé àwọn ènìyàn yóò sọ òtítọ́ fún ọ.

Ìdí tí àwọn ìpàdé fi ń gbóná láti ìbẹ̀rẹ̀

Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ láti mọ ohun tí o ń kọjú sí, nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ rẹ̀ kì í ṣe ti ara-ẹni. Iṣẹ́ ti di aláriwo síi. Ìwádìí Microsoft lórí àwọn òṣìṣẹ́-ìmọ̀ rí pé a ń da àwọn ènìyàn dúró ní nǹkan bí gbogbo ìṣẹ̀jú méjì nígbà àwọn wákàtí pàtàkì, ní nǹkan bí ẹ̀ẹ̀mẹ́ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta-din-marun ọjọ́ kan, nípasẹ̀ àwọn ìpàdé, ìmẹ́lì, àti ọ̀rọ̀-ìbánisọ̀rọ̀. Ìdajì gbogbo àwọn ìpàdé ń bọ́ sí àwọn àkókò tí àwọn ènìyàn ń ronú dáadáa jù, láàrín aago mẹ́sàn àti mọ́kànlá àárọ̀ àti aago kan àti mẹ́ta ọ̀sán. Nítorí náà ìpàdé sábà ń mú àwọn ènìyàn tó ti rẹ̀wẹ̀sì tẹ́lẹ̀, tí a fà jáde nínú iṣẹ́ àfojúsùn, tó ń múra fún ìró tó tẹ̀lé.

Lábẹ́ ìrúfẹ́ ìfunpọ́ yẹn, ara ń ṣe ohun tí àwọn ara ń ṣe. Ètò ewu ń yára. Ìmí di kúkúrú, àfiyèsí di híhá, apá ọpọlọ tó ń bójú tó ìrònú àkíyèsí àti aláàánú sì ń dákẹ́. Àwọn ènìyàn nínú ipò yẹn kì í ṣ'èrò-jíjọ. Wọ́n ń dáàbò bo ara wọn. Wọ́n ń dúró kí ó parí.

Hihá yẹn ní owó-orí gidi nínú ìpàdé. Ọkàn tó wà nínú wàhálà máa ń kéré ní tòótọ́ nínú ohun tó lè rù. Ó dáwọ́ ṣíṣe àwọn àṣàyàn, ó dáwọ́ ronú nípa ojú-ìwòye ẹlòmíì, ó sì ń fọwọ́ kan ìdáhùn tó yára jù tó máa parí ìnira náà. Nítorí náà yàrá tó kún fún àwọn ènìyàn tó ní ìbànújẹ́ díẹ̀ kì í ṣe àìdùn-nínú-jíjókòó nìkan. Ó burú jù ní ohun gan-an tí ìpàdé wà fún, èyí tí í ṣe láti ronú dáadáa pa pọ̀.

Ìpàdé tó gbóná tún ń fún ara rẹ̀ jẹun. Ìfunpọ́ ń ràn. Ohùn gígé kan, ìmí-ẹ̀dùn àìnísùúrù kan, gbogbo yàrá náà sì le ní àlékún kan. O lè wò ó ṣẹlẹ̀. Ẹni kan di gígé, ènìyàn méjì mìíràn di ṣíṣọ́ra, ìpàdé náà sì ti di ìjà-pípàdé tí ẹnikẹ́ni kò ṣètò ní ìpalọlọ.

Ohun tí "ìbalẹ̀" ń rà fún ọ gan-an

Èrè fún ìdín-ìgbóná-kù ní orúkọ kan nínú ìwádìí: psychological safety (ààbò ọkàn). Amy Edmondson ti Harvard, tó ti kọ́ èyí fún ọ̀pọ̀ ọdún, ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀lára àpapọ̀ pé o lè sọ̀rọ̀ pẹ̀lú èrò, ìbéèrè, ìṣòro, tàbí àṣìṣe láìsí kí a fìyà jẹ ọ́ tàbí kí a dójú tì ọ́ fún un. Àwọn ènìyàn máa ń gbọ́ ìyẹn nígbà mìíràn wọ́n sì rò pé ó túmọ̀ sí dídi rírọ̀, tàbí pé gbogbo ènìyàn ní láti gbà. Kì í túmọ̀ sí èyíkéyìí. Ó túmọ̀ sí pé yàrá náà wà láìséwu tó fún òtítọ́, pẹ̀lú irú tó kò bára-mu.

Èyí ni ìdí tó fi ṣe pàtàkì fún àbájáde, kì í ṣe fún bí ìpàdé náà ṣe ní ìmọ̀lára nìkan. Àwọn ẹgbẹ́ tó nímọ̀lára àìséwu láti sọ̀rọ̀ ń mú àwọn ìṣòro jáde ní kíákíá, ń pín àwọn èrò síi, wọ́n sì ń kọ́ kíákíá láti ohun tó bàjẹ́. Ìmọ̀ tí o nílò jù gẹ́gẹ́ bí aṣáájú, ìròyìn búburú, iyèméjì, "Mo rò pé a fẹ́ ṣe àṣìṣe", máa ń rìn nínú yàrá kan tí sísọ rẹ̀ kò ná ènìyàn náà ní nǹkankan nìkan. Ìpàdé tó balẹ̀ ni ètò ìgbé-jáde fún ìmọ̀ yẹn. Tó le ni ibi tó ń lọ kú.

Èrè jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ kan tún wà. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá fi ìpàdé sílẹ̀ ní ìbalẹ̀ ju bí wọ́n ṣe dé, wọ́n ń gbé èyí lọ sínú wákàtí iṣẹ́ tó tẹ̀lé. Nígbà tí wọ́n bá fi sílẹ̀ ní líle, wọ́n ń gbé èyí náà lọ. Ìpàdé kì í ṣe ìpàdé nìkan rí. O ń ṣètò ìgbóná fún gbogbo nǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀.

Kí ìpàdé tó wáyé: ìdajì ìbalẹ̀ ni a ti pinnu níbí

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tó ń sọ ìpàdé di líle ni a ti pinnu kí ẹnikẹ́ni tó sọ ọ̀rọ̀ kan.

• Sọ òtítọ́ bóyá ó nílò láti jẹ́ ìpàdé rárá. Ìròyìn-ipò tó lè jẹ́ ọ̀rọ̀-ìbánisọ̀rọ̀ kò yẹ yàrá. Ìdáàbò bo àkókò àfojúsùn àwọn ènìyàn fúnra rẹ̀ jẹ́ ìṣe ìbalẹ̀. Gbogbo ìpàdé tí o pa rẹ́ jẹ́ ìdídúró kan tó dín kù nínú ọjọ́ tó ti kún tẹ́lẹ̀.
• Fi àkòrí náà ránṣẹ́ ṣáájú. "Èyí ni ohun tí a ń pinnu àti ìdí" ń ṣe ọ̀pọ̀ iṣẹ́ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́. Àwọn ènìyàn ń wọlé pẹ̀lú ìtọ́sọ́nà dípò àfojúdìí, àfojúdìí sì ni ibi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìbànújẹ́ kéékèèkéé ti ń gbé.
• Pe àwọn ènìyàn díẹ̀. Yàrá kékeré jẹ́ yàrá tó láìséwu jù. Ó rọrùn láti sọ̀rọ̀ sí àwọn ènìyàn mẹ́fà ju mẹ́rìndínlógún lọ, ó sì rọrùn láti ṣàkíyèsí nígbà tí ẹni kan bá dákẹ́.
• Fi ààyè sílẹ̀ ní àyíká rẹ̀. Ìpàdé tó wà láàrín méjì mìíràn ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú gbogbo ènìyàn tó ti wà lẹ́yìn tẹ́lẹ̀. Bí o bá lè ṣe é, má ṣe ṣètò àyè tó ń parí gan-an nígbà tí tó tẹ̀lé bá bẹ̀rẹ̀. Kódà ìṣẹ̀jú márùn-ún ti àyè ìmí ń yí bí àwọn ènìyàn ṣe ń dé padà.

Nínú yàrá: àwọn ìgbésẹ̀ kéékèèkéé, ìyàtọ̀ ńlá

O ń ṣètò ìgbóná ní ìṣẹ̀jú méjì àkọ́kọ́, lọ́pọ̀ ìgbà pẹ̀lú ara àti ohùn rẹ. Àwọn ènìyàn ń ka aṣáájú ju ẹnikẹ́ni lọ, nítorí náà dúró-ṣinṣin rẹ, tàbí ìfunpọ́ rẹ, ń tàn jáde lákọ̀ọ́kọ́ tó sì yára jù.

Àwọn nǹkan díẹ̀ tó ń ṣ'ìrànlọ́wọ́ déédéé:

Bẹ̀rẹ̀ lọ́ra ju bí ó ṣe rí lọ́nà àdáyébá

Kọjú ìjà sí ìfẹ́ láti bọ́ tààrà sínú àjọ ètò ní eré kíkún. Ìbẹ̀rẹ̀ gidi, tí kò ní ìkánjú, ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò gidi, ìṣẹ̀jú kan láti jẹ́ kí àwọn ènìyàn balẹ̀, ń fi hàn pé yàrá yìí kì í ṣe àìsàn. Ó ná ìṣẹ̀jú kan. Ó ń rà àfiyèsí tí o bá tí lo gbogbo ìpàdé láti lépa.

Dárúkọ pé o fẹ́ àwọn ohun líle

Àwọn ènìyàn kì í mú àwọn iyèméjì wá fún ọ àfi tí o bá béèrè wọn lọ́nà àìmọ̀ọ́mọ̀. Sọ ọ́ ní gbangba. Nǹkan bíi "Mo fẹ́ gbọ́ ìṣòro náà báyìí ju lẹ́yìn tí a bá fi jíṣẹ́" tàbí "Kí ni mo ń pàdánù níbí?" Iṣẹ́ Edmondson ń tọ́ka sí ìgbésẹ̀ kékeré tó lágbára: aṣáájú tó ń jẹ́wọ́ àwọn ààlà ara rẹ̀ ní gbangba. "Mo lè ṣàṣìṣe nípa èyí" ń fún gbogbo ẹlòmíì láàyè láti má dájú náà. Ìdájú ní òkè ń sọ yàrá kan di jẹ́ẹ́.

Sọ ìdákẹ́jẹ́ẹ́ di àìséwu dípò àìbára-mu

Nígbà tí o bá béèrè ìbéèrè tí ẹnikẹ́ni kò sì dáhùn, ìṣesí ni láti kún àlàfo náà fúnra rẹ. Má ṣe ṣe é, kì í ṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ka títí dé márùn-ún nínú orí rẹ. Àwọn ènìyàn jẹ́ẹ́ sábà jẹ́ àwọn tó ṣì ń ronú, wọ́n sì nílò àkókò tí àwọn aláyára-sọ̀rọ̀ kò nílò. Bí ohùn méjì kan náà bá ń gbé gbogbo ìpàdé, ìyẹn kì í ṣe ìfọwọ́sí, ìyẹn jẹ́ àìbámu tí o lè ṣàtúnṣe nípa gbígbòòrò ìṣílẹ̀kùn náà.

Nígbà tí ìpinnu kan bá ṣe pàtàkì ní tòótọ́, fún àwọn ènìyàn ní ọ̀nà tó ní ìṣètò láti wọlé dípò fífi sílẹ̀ fún ẹnikẹ́ni tó bá sọ̀rọ̀ ní agbára jù. Gbìyànjú àyíká kíákíá kan níbi tí ẹnìkọ̀ọ̀kan ti sọ ohun kan ṣáájú kí ìjíròrò ṣíṣílẹ̀ tó bẹ̀rẹ̀. Tàbí béèrè lọ́wọ́ gbogbo ènìyàn láti kọ èrò wọn sílẹ̀ fún ìṣẹ̀jú-àáyá ọgọ́ta lákọ̀ọ́kọ́, kí wọ́n sì pín. Àwọn ìṣètò kéékèèkéé wọ̀nyí dà bí ohun-ẹ̀rọ, wọ́n sì ní ìmọ̀lára àìbára-mu díẹ̀ ní ìgbà àkọ́kọ́. Wọ́n sì ń fa àwọn èrò jáde déédéé láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn tó bá tí jókòó lé wọn, wọ́n sì ń mú ewu àwùjọ kúrò nínú jíjẹ́ àkọ́kọ́ láti sọ̀rọ̀.

Dáhùn sí olùgbé-ewu àkọ́kọ́ bí ẹni pé ó jẹ́ wúrà

Ní àkókò tí ẹni kan bá sọ ohun tí kò bára-mu díẹ̀, gbogbo yàrá náà ń wo ohun tó ń ṣẹlẹ̀ tókàn. Bí o bá dáàbò bo ara rẹ tàbí tí o pa á tì, o ti kọ́ gbogbo ènìyàn láti dákẹ́ fún ìyókù ọdún náà. "O ṣeun fún sísọ ìyẹn, ìyẹn gan-an ni ohun tí a nílò láti gbọ́" rọrùn ń ṣe síi fún òtítọ́ ẹgbẹ́ ju ìlànà èyíkéyìí. O kò ń fọwọ́sí àbáyọrí náà. O ń san ẹ̀san fún ìgboyà tó gbà láti gbé e dìde.

Pa ara rẹ mọ́ ní ìtòsí

O kò lè ronú kedere tàbí kí o ṣe aṣáájú ní ìbalẹ̀ nígbà tí ìpè-ìdánilójú ara rẹ ń dún. Nígbà tí o bá nímọ̀lára ara rẹ tó ń yára, sọ ìmí-jáde rẹ di lọ́ra, gbin ẹsẹ̀ rẹ, sọ èjìká rẹ silẹ̀. Àtúnto kékeré yẹn ni bí o ṣe ń pa àyè sí ìdájọ́ ara rẹ mọ́, àti bí o ṣe ń yẹra fún fífi wàhálà rẹ fún gbogbo ẹlòmíì nínú yàrá náà.

Nígbà tí ó bá gbóná lọ́nàkọ́nà

Àwọn ìpàdé kan ń di líle láìka bí o ṣe múra dáadáa sí. Ìjà-ọ̀rọ̀ gidi, nọ́ńbà tó le, ìjíròrò tó fọwọ́ kan ìgbéraga àwọn ènìyàn tàbí iṣẹ́ wọn. Aṣáájú dúró-ṣinṣin kì í ṣe dída bí ẹni pé àwọn ìṣẹ̀jú yẹn kò sí. Ó jẹ́ bí o ṣe ń dìmú wọn.

Nígbà tí ìgbóná bá gòkè, dárúkọ rẹ̀. "Èyí dà bí ohun tó ní agbára, ó sì tọ́, èyí ṣe pàtàkì." Dídárúkọ ìfunpọ́ ní gbangba fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé ó máa ń mú afẹ́fẹ́ díẹ̀ kúrò nínú rẹ̀, nítorí àwọn ènìyàn ń balẹ̀ díẹ̀ nígbà tí wọ́n bá rí pé aṣáájú kò gbọ̀n nípa rẹ̀. Sọ eré di lọ́ra lọ́nà àìmọ̀ọ́mọ̀. Béèrè ìbéèrè dípò fífún ìdájọ́. Bí yàrá náà bá sì gbóná ní tòótọ́ jù fún ìrònú tó dára, ó tọ́ pátápátá láti sọ pé, "Ẹ jẹ́ kí a gba ìṣẹ̀jú mẹ́wàá," tàbí "Ẹ jẹ́ kí a sùn lé èyí kí a sì pinnu lọ́la." Fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé kò sí ìpinnu tó tọ́ láti ṣe tó béèrè ìpinnu nígbà tí gbogbo ènìyàn bá ti kún fún ìbànújẹ́.

Bí ẹni kan bá ń jọba tàbí tó ń tẹ àwọn ẹlòmíì lulẹ̀, ìyẹn ni tìrẹ láti bójú tó, pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ àti ní kedere. Ìbalẹ̀ kì í túmọ̀ sí jíjẹ́ kí olùpariwo jù máa ṣètò àwọn ọ̀nà. Ìdáàbò bo àwọn ohùn jẹ́ẹ́ jẹ́ apá kan ti pípa yàrá náà mọ́ láìséwu, ìyókù ẹgbẹ́ náà sì ń dúpẹ́ ní ìpalọlọ nígbà tí o bá ṣe é.

Parí ní ọ̀nà tó ń dín ìgbóná kù

Bí ìpàdé ṣe ń parí ń ṣàgbékalẹ̀ ohun tí àwọn ènìyàn ń gbé jáde nínú rẹ̀. Sọ ọkọ̀-òfúrufú náà sílẹ̀ lọ́nà àìmọ̀ọ́mọ̀. Jẹ́ kedere nípa ohun tí a pinnu, ẹni tó ń ṣe kí ni, àti ohun tó ṣì ṣílẹ̀ ní tòótọ́. Àìdájú jẹ́ irú wàhálà tirẹ̀, ìparí tí kò ṣe kedere sì ń rán àwọn ènìyàn padà sí tábìlì wọn pẹ̀lú àwọn ìbéèrè tí a kò dáhùn dípò ṣíṣiṣẹ́.

Ọpẹ́ kúkúrú, tó jẹ́ òtítọ́ tún ń ṣ'ìrànlọ́wọ́, pàápàá sí ẹnikẹ́ni tó sọ ohun tó le. O ń pa àyíká tí o ṣílẹ̀ nígbà tí o béèrè òtítọ́ mọ́. Àwọn ènìyàn ń rántí bóyá a san ẹ̀san fún òtítọ́ tàbí tí a fìyà jẹ ẹ́, wọn yóò sì ṣe àdéwò ní ìgbà tó tẹ̀lé gẹ́gẹ́ bẹ́ẹ̀.

Àkíyèsí fún ìgbà tó tóbi ju àwọn ìpàdé lọ

Nígbà mìíràn ìfunpọ́ inú yàrá kan jẹ́ àmì àìsàn nǹkan tí yàrá náà kò lè ṣàtúnṣe. Ẹgbẹ́ tó ń ṣiṣẹ́ lórí iye iṣẹ́ déédéé tó pọ̀ jù, àṣà níbi tí sísọ̀rọ̀ ti ní ìjìyà ní tòótọ́, alábòójútó tí wàhálà ara rẹ̀ ń dà sórí gbogbo ènìyàn. Àwọn ìpàdé tó dára-ìṣàkóso ń ṣ'ìrànlọ́wọ́, ó sì tọ́ láti ṣe wọ́n. Wọn kò ní yanjú ètò kan tó ń tẹ àwọn ènìyàn lulẹ̀.

Bí o bá sì ṣàkíyèsí pé ẹ̀rù tó wà nínú àyà rẹ kí ìpàdé tó bẹ̀rẹ̀ ti dáwọ́ jíjẹ́ nípa àwọn ìpàdé, bí ìfunpọ́ ní iṣẹ́ bá ń da oorun rẹ, ìfẹ́-oúnjẹ rẹ, tàbí bí o ṣe nímọ̀lára nípa ara rẹ rú déédéé, ìyẹn tọ́ láti mú ní pàtàkì ó sì tọ́ láti jíròrò pẹ̀lú dókítà tàbí olùtọ́jú-ọkàn. Dúró-ṣinṣin jẹ́ ọgbọ́n tí o lè kọ́. Kì í sì í ṣe ohun tí o yẹ kí o máa ṣe fúnra rẹ, lórí òfo, títí láé.

Àfojúsùn kì í ṣe ìpàdé pípé. Ó jẹ́ yàrá kan níbi tí òtítọ́ ti lè sọ. Kọ́ ìyẹn, ní ìpàdé kọ̀ọ̀kan tó balẹ̀, àwọn ènìyàn yóò sì bẹ̀rẹ̀ sí mú ohun tí o nílò jù láti gbọ́ wá fún ọ, nígbà tí àkókò ṣì wà láti lò ó.

Àwọn Orísun

• Microsoft WorkLab, Breaking Down the Infinite Workday (Work Trend Index research)
• Tijs Besieux and Amy C. Edmondson, How to Improve a Meeting (When You're Not in Charge) (Harvard Business Review)
• Amy C. Edmondson, Psychological Safety