Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

KE ALAKAʻI ʻANA · KA IKAIKA MANAʻO

Ke kūpaʻa ʻana i ka emi ʻana o ka ikaika manaʻo

Loaʻa i kēlā me kēia hui kahi wā e palahē ai ka ikaika. Hoʻopau ka poʻe i ke kāko ʻokoʻa, emi ka ʻakaʻaka, a hiki iā ʻoe ke ʻike i ka pohō o ka lumi. Eia ka mea e heluhelu ai i ka mea e hana maoli nei a kūpaʻa i kāu hui me ka hoʻomākoi ʻole o ka manaʻo maikaʻi a me ka hoʻokamani ʻole ʻaʻole paʻakikī ka ʻāpana paʻakikī.

He pūʻulu kānaka e noho ana a puni kahi pākaukau e hana ana ma nā kamepiula

Photo by Work With Island on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E ʻoki i hoʻokahi hālāwai makehewa a haʻi aku.
  • E hoʻololi i ke kōiniki no ka noho mālie ʻoiaʻiʻo a kūpaʻa.
  • E mālama i hoʻokahi hoʻohiki liʻiliʻi, a laila kekahi hou.

Hiki pinepine iā ʻoe ke ʻike ma mua o ka hiki ke kapa iā ia. ʻO ka hālāwai i lōʻihi ma mua no ka loaʻa o nā manaʻo i ka poʻe, ke pau koke nei no ka loaʻa ʻole. Lilo nā pane i pōkole. Noho weli ʻole nā paheona. ʻO ka mea i kūʻē ma mua, ke noho mālie nei, a ʻoi aku ka ʻino o ka mālie ma mua o ke kūʻē. ʻAʻole haʻalele kekahi i kēia manawa, akā e manaʻoʻiʻo nō ʻoe inā pēlā.

He inoa ko kēlā pohō. ʻO ia ka ikaika manaʻo, a i kona emi ʻana ma kahi hui āu e alakaʻi nei, pae ia ma luna ou ma kekahi ʻano kūikawā. Pono ʻoe e hoʻoponopono iā ia. He māluhiluhi paha hoʻi ʻoe, he luʻuluʻu iki paha ʻoe iho, a ʻaʻole maopopo loa e hana ana kahi leka uila hauʻoli i kekahi mea koe ka hoʻoʻino. ʻAʻole ia e hana. No laila, e kamaʻilio kākou no ka mea e kōkua maoli ai.

ʻO ka mea mua e pono e ʻike, ʻo ia ka emi o ka ikaika manaʻo, ʻaʻole pili pinepine ia i nā kānaka. Pili maʻa mau ia i nā kūlana. A i kēia manawa, paʻakikī maoli nā kūlana ma mua o ko lākou ʻano i kekahi mau makahiki aku nei.

No ke aha i māluhiluhi loa ai kāu hui

Aia kahi loli maoli ma hope o ka palahē e ʻike nei nā alakaʻi, ʻaʻole ia i loko o ke poʻo o kekahi. Ua lilo ka hana i kahawai loli mau ma kahi o ka haʻalulu nui i kekahi manawa.

Ua ʻike nā mea noiʻi o Gartner, e kākau ana ma ka Harvard Business Review, ua hala ka limahana maʻamau i ʻumi mau loli hui i hoʻolālā ʻia i loko o hoʻokahi makahiki, mai ʻelua i ka 2016. ʻUmi. He hoʻonohonoho hou, he mea hana hou, he hoʻolālā hou, he luna hou, he ala hou e ana ai i ka hana hoʻokahi, hoʻopaʻa ʻia kekahi ma luna o kekahi me ka manawa hoʻomaha ʻole ma waena. He maikaʻi paha kēlā me kēia hoʻokahi wale. Ke hui pū, hoʻoluhi lākou i ka poʻe ma ke ʻano e like loa me ka makaʻu mai waho.

Kapa nā mea noiʻi i kēia he māluhiluhi loli, a hana ia i kekahi mea kūikawā. ʻAʻole ia e hoʻohuhū i ka poʻe. Hoʻolilo ia iā lākou i poʻe akahele. Hoʻopau lākou i ke kālele naʻau no ka mea ʻaʻole palekana hou ke kālele. No ke aha e ninini ai ʻoe iā ʻoe iho i kahi papahana ke hoʻonohonoho hou ʻia nā mea ʻekolu hope mai lalo ou? ʻO kēlā akahele āu e heluhelu nei he emi o ka ikaika manaʻo, ʻo ia pinepine ka poʻe e pale ana iā lākou iho mai kekahi pōʻino hou aku.

Kōkua ka hoʻomanaʻo ʻana i kēlā ʻokoʻa. ʻAʻole paha i pau ka mālama ʻana o kāu hui. Ua pau kā lākou hilinaʻi e uku ʻia ka mālama. He mau pilikia ʻokoʻa kēia, a hiki maoli iā ʻoe ke hana i kekahi mea no ka lua.

E pale i ke koi e hoʻokani pila

I ka emi o ka ikaika manaʻo, ʻo ka hopena, ʻo ia ke kōiniki i ka ikaika. E hoʻomākoi i nā kānaka. E hoʻomanaʻo i nā mea a pau i ka misiona. E kamaʻilio no ka hauʻoli o ke ala e hele mai ana.

ʻAneʻane ʻaʻole loa ia e hana, a he mea pono e hoʻomaopopo i ke kumu. ʻAʻole ʻike ka poʻe māluhiluhi i ka manaʻo maikaʻi hoʻoikaika ʻia ma ke ʻano he hoʻomākoi. ʻIke lākou iā ia ma ke ʻano he hōʻoia ʻaʻole ʻoe e ʻike iā lākou. Haʻi ka hakahaka ma waena o "hauʻoli kēia" a me "māluhiluhi au" iā lākou aia ʻoe ma waho a ʻaʻole makemake e nānā, a he mau kumu lāua ʻelua e haʻalele hou aku ai.

Aia kekahi hana mālie hoʻi. Holo nā manaʻo ma waena o nā kānaka inā makemake mākou a ʻaʻole paha, a nānā kahi hui i kona alakaʻi ʻoi aku ma mua o ka ʻike maʻamau o ke alakaʻi. Inā e holo malū ʻoe ma ka ʻaila hope ʻoiai e hōʻike ākea ana i ka hauʻoli, ʻike ka poʻe i ka like ʻole, ʻoiai ʻaʻole hiki ke wehewehe. Kahe kou ʻano maoli. ʻO ka mea e kūpaʻa ai i kahi hui luʻuluʻu, ʻaʻole ia he alakaʻi e hoʻokamani ana he hauʻoli. He alakaʻi pololei no ka manawa a noho mālie i loko nō naʻe.

ʻAʻole pono ʻoe e hauʻoli. Pono ʻoe e kūpaʻa. ʻAʻole like nā mea ʻelua, a ʻike kāu hui i ka mea āu e hāʻawi nei.

E haʻi leo nui aku

ʻO ka mea pono loa āu e hiki ai ke hana i ka hoʻomaka, ʻo ia kekahi mea a ka hapa nui o nā alakaʻi e haʻalele ai. E ʻōlelo i ka mea ʻoiaʻiʻo.

Kuhikuhi ʻo Amy Edmondson o Harvard, ka mea i hoʻopau i nā makahiki he nui i ke aʻo ʻana i ka mea e hiki ai i nā hui ke hana i nā mea paʻakikī, i kahi mea āna i kapa ai he palekana noʻonoʻo. ʻO ia ka ʻike like e hiki ai iā ʻoe ke leo aʻe, hōʻoia i kahi paʻakikī, a i ʻole e ʻōlelo "ʻaʻole kēia e hana ana" me ka hoʻopaʻi ʻole no ia. Ua ʻike kāna noiʻi he mea nui loa kēia i ka wā maopopo ʻole ka hana a kiʻekiʻe ke koʻikoʻi. Hiki i kahi hui i ʻike palekana lawa e ʻoiaʻiʻo ai ke hoʻololi. ʻAʻole hiki i kahi hui e hana nei i ke ʻano o kona ʻike ʻia.

Ulu ka emi o ka ikaika manaʻo i loko o ka mālie. Manaʻo kēlā me kēia malū ua maikaʻi nā mea ʻē aʻe a pau, no laila ʻaʻole haʻi kekahi ʻaʻole maikaʻi, a hana ka pūʻulu holoʻokoʻa i kahi hilinaʻi i manaʻo ʻole ʻia e kekahi o lākou. Wāwahi ʻoe i kēlā ma o kou hele mua ʻana. ʻO ke alakaʻi e hiki ke ʻōlelo pololei, "He hana paʻakikī nā mahina i hala iho nei, a ʻaʻole au i manaʻo ua kamaʻilio ʻoiaʻiʻo kākou no ia," hāʻawi ia i ka hui holoʻokoʻa i ka ʻae e hoʻopau i ka hoʻokamani. ʻO ia ʻae ka maha pinepine a ka poʻe e kakali nei.

Kēia mau mea e hana ai i kēia me ka hoʻoʻino ʻole:

  • E ʻōlelo i ka mea āu i ʻike ai, ʻaʻole ka mea āu i hoʻomaopopo ai. ʻO "Ua kaumaha nā mea i kēia mau lā" ke kono i kahi pane. ʻO "Me he mea lā ua haʻalele ʻoukou a pau" ke hoʻomaka i kahi hakakā.
  • A laila e hoʻōki i ke kamaʻilio a hoʻolohe. ʻO ke kumu o ka haʻi ʻana iā ia, ʻo ia ka wehe ʻana i kahi puka, ʻaʻole ka hāʻawi ʻana i kahi haʻiʻōlelo. Inā e hoʻopiha ʻoe i ka mālie, ua pani ʻoe i ka puka āu i wehe ai.
  • Mai hoʻohiki i ka mea hiki ʻole iā ʻoe ke hāʻawi. He pahele ʻo "E hoʻoponopono au i kēia a pau." ʻO "Makemake au e hoʻomaopopo iā ia, a e hana au i ka mea hiki maoli iaʻu" he mea hiki iā ʻoe ke kūpaʻa.

ʻAʻole ʻoe e hoʻāʻo nei e hoʻoponopono i ke ʻano holoʻokoʻa i hoʻokahi kamaʻilio. Ke hoʻāʻo nei ʻoe e hiki ke ʻōlelo ʻia. I ka hiki ke kamaʻilio kahi hui no ka māluhiluhi, hoʻopau ia i ka hūnā ʻana, a ʻo ka hūnā ka mea uku nui loa.

E hoʻolilo i ka hana i mea hiki hou

Kūʻai ka haʻi ʻana i ka pilikia i ka ʻoiaʻiʻo. ʻAʻole ia, ma o ia wale nō, e hoʻihoʻi i ka ikaika. No ia, pono ka poʻe e ʻike i kahi neʻe hou, a ʻo ke ala wikiwiki loa i ka neʻe, ʻo ia pinepine ka hoʻoliʻiliʻi a hoʻomaopopo i ko lākou ao.

I ka manaʻo ʻana o ka poʻe ua wili ʻia, ʻaneʻane nele mau nā mea ʻelua: he ʻike o ka mana a me kahi kiʻi maopopo o ka mea i manaʻolana ʻia. Helu ka Mayo Clinic, ma kāna alakaʻi no ka māluhiluhi hana, i nā mea ʻelua he mau kumu nui, me nā haʻawina hana e ʻoi aku ma mua o ka manawa a me ke kākoʻo i hāʻawi ʻia. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻoliʻiliʻi mau i ka haʻawina hana. Hiki ʻaneʻane mau iā ʻoe ke hana i kekahi mea no ka mana a me ka maopopo.

Nānā kēia me ka pīhoihoi ʻole ma mua o kou manaʻolana, he nūhou maikaʻi ia.

  1. E ʻoki i kekahi mea. E ʻimi i hoʻokahi hana, hoʻokahi hālāwai, hoʻokahi hōʻike a kekahi e heluhelu ʻole nei, a pepehi iā ia. Me ka leo nui. ʻOi aku ka pono o ka wehe ʻana i kahi haʻawina maoli no ka ikaika manaʻo ma mua o ka hoʻohui ʻana i kahi pono, no ka mea, hōʻoia ia e nānā ana ʻoe i ka mea pololei.
  2. E koho i hoʻokahi lanakila maopopo. I ka manaʻo paʻa ʻana o nā mea a pau, e kapa i hoʻokahi pahuhopu hiki ke hoʻopau no nā pule ʻelua e hiki mai ana a mālama i ka manawa o ka hui e hiki maoli ai. ʻO ka hoʻopau ʻana i hoʻokahi mea, hoʻomanaʻo ia i ka poʻe e hiki nō.
  3. E hoʻihoʻi i kahi hoʻoholo. E ʻae i ka hui e koho i ka mea e hoʻokō ai i kekahi mea ma kahi o ka kauoha ʻana. ʻO ka hoʻihoʻi liʻiliʻi o ka mana, kūʻē pololei ia i ka nāwaliwali e hoʻopau ana i kahi pūʻulu māluhiluhi.
  4. E maopopo no ka mea i koʻikoʻi i kēia manawa. I kahi kau o ka loli mau, heluhelu ʻia ʻo "e hana i nā mea a pau" ma ke ʻano he "ʻaʻohe mea palekana." ʻO ka ʻōlelo maopopo ʻana i ka mea koʻikoʻi i kēia mahina, a me ka mea e hiki ke hoʻokuʻu, he lokomaikaʻi maoli ia.

ʻAʻole kahi o kēia he nani. ʻO ia ke poʻo manaʻo. ʻAʻole hoʻoneʻe ʻia ka poʻe i ʻike i ka hele ʻana mai a hala o nā papahana nui e kekahi papahana nui hou aku. Hoʻoneʻe ʻia lākou e ke alakaʻi e wehe malū ana i kahi pale a he ʻoiaʻiʻo ia.

Hoʻi mālie ka hilinaʻi, a laila a pau i ka manawa hoʻokahi

Eia ka ʻāpana e koi nui ai iā ʻoe, no ka mea koi ia i ke ahonui.

ʻAʻole i kahe ka hilinaʻi o kahi hui i ka lā hoʻokahi, a ʻaʻole ia e piha hou i hoʻokahi hālāwai maikaʻi. Hana ʻo Edmondson a me kāna mea kākau pū ʻo Tomas Chamorro-Premuzic, e kākau ana no ka Harvard Business Review no ka hoʻoikaika hou ʻana i nā hui ikaika manaʻo haʻahaʻa, i kahi manaʻo maʻalahi ke kuhi hewa: ʻo ka mea e hoʻokūkulu hou ai i ka ikaika, ʻaʻole ia he hana hoʻoikaika hoʻokahi, akā he ʻano kūpaʻa o ka hoʻokō. Nānā ka poʻe i hoʻopōʻino ʻia e ʻike inā kūlike kāu mau ʻōlelo a me kāu mau hana, a nānā lākou i nā pule, ʻaʻole nā minuke.

ʻO ia ke kumu e hāʻule ai ka haʻiʻōlelo hauʻoli a hana ka hoʻohiki liʻiliʻi i mālama ʻia. Inā ua ʻōlelo ʻoe e ʻoki i kahi hālāwai, pono e nalo maoli kēlā hālāwai i kēia pule aʻe. Inā ua noi ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo, pono ke kanaka mua e ʻoiaʻiʻo e hele aku me ka hauʻoli no kona ʻōlelo, ʻaʻole hoʻopaʻi ʻia no ia. He hoʻāʻo liʻiliʻi kēlā me kēia o ia mau manawa, a mālama kāu hui i ka helu inā makemake lākou a ʻaʻole paha.

ʻO ke ʻano, ʻo ka mea ikaika loa iā ʻoe, ʻaʻole ia he huaʻōlelo. ʻO ia ka hana hou. ʻO ka noho mālie like, ka ʻoiaʻiʻo like, ka hoʻokō like, hōʻike ʻia hou a hou a hiki i ka maha ʻana o ka poʻe a manaʻoʻiʻo he ʻoiaʻiʻo. No kahi wā lōʻihi, hiki ke ʻike me he mea lā ʻaʻohe loli. A laila i kekahi lā, hāʻawi hou kekahi i kahi manaʻo, a i ʻole lōʻihi ka hālāwai no ka loaʻa o nā mea e ʻōlelo ai i ka poʻe, a ʻike ʻoe ua hoʻi mai ka lumi ʻoiai ʻaʻole ʻoe e nānā ana. Pēlā maʻa mau. Lohi, lohi, lohi, a laila he huli.

ʻO ka ʻāpana paʻakikī, ʻo ia ka noho kūpaʻa i ka wā lohi, ʻoi aku i kou luʻuluʻu pū. ʻO ia ka mea e lawe iā kākou i ka mea a nā alakaʻi e haʻalele nui ai.

E mālama hoʻi i ke alakaʻi

Aia kahi ʻāpana o kēia e maʻalahi ke haʻalele, a he mea koʻikoʻi: ʻaʻole hiki iā ʻoe ke ninini i ke kūpaʻa i kahi hui mai kahi ʻōmole hakahaka.

Hali nā alakaʻi i kahi ukana pālua kupaianaha i nā wā paʻakikī. Ke ʻomo nei ʻoe i ka luʻuluʻu e piʻi mai ana mai kāu hui a me ke koʻikoʻi e iho mai ana mai luna, me ke kākoʻo liʻiliʻi loa nou iho. He māluhiluhi kēlā kūlana, a ʻo ia kahi e hoʻomaka maoli ai ka māluhiluhi mālie. Inā e huhū ana ʻoe no nā mea liʻiliʻi, makaʻu i ka hana āu i makemake ai, a i ʻole ʻano hoʻowahāwahā no ka poʻe āu e mālama maoli nei, ʻaʻole he hemahema ʻano kēia. ʻO ia nā hōʻailona mua a ka Mayo Clinic e wehewehe nei, a he hōʻailona ia e kiʻi i kekahi kākoʻo nou iho, ʻaʻole e hana ikaika hou.

He kumuwaiwai ke kūpaʻa, a pau ka kumuwaiwai. E mālama i kekahi o kou hoʻōla ponoʻī, e ʻimi i kekahi ma waho o ka hui e hiki iā ʻoe ke ʻoiaʻiʻo, a e mālama i kou kūlana ponoʻī ma ke ʻano he ʻāpana o ka hana ma mua o he hoʻokaʻawale mai ia. Pono ka mālie āu e hoʻāʻo nei e hāʻawi e puka mai kekahi wahi.

I ka wā ʻoi aku ma mua o ka ikaika manaʻo

Pane ka hapa nui o ka emi i ka ikaika hui i ka ʻoiaʻiʻo, kahi haʻawina māmā, a me kahi manawa liʻiliʻi. ʻAʻole pane kekahi, a he mea pono e ʻike i ka ʻokoʻa.

Inā me he mea lā e piholo ana kekahi o kāu hui ma waho aʻe o ka māluhiluhi i kahi mea kaumaha, hoʻihoʻi piha iā ia iho, kamaʻilio no ka manaʻolana ʻole a i ʻole he like me kahi ukana, a i ʻole e helelei ana ma kahi ʻano e hopohopo ai ʻoe, ʻaʻole ia he nīnau ikaika manaʻo hou. He kanaka kēlā e pono ana paha i ke kōkua maoli. ʻAʻole pono ʻoe e lilo i kahuna kūkākūkā a ʻaʻole pono e hoʻāʻo. ʻO ka mea hiki iā ʻoe, ʻo ia ka ʻike ʻana, ka nīnau malū a ʻoluʻolu, a kuhikuhi iā ia i nā kumuwaiwai kākoʻo o kou hui a i ʻole kahi loea olakino noʻonoʻo. Inā manaʻo ʻoe aia kekahi i ka pōʻino, e mālama i ia me ka koʻikoʻi a hoʻopili koke iā ia i ke kākoʻo pōʻino.

Pēlā nō iā ʻoe. Inā ua hoʻōki ke kaumaha āu e hali nei i ka māmā, ʻoiai āu e hoʻāʻo ai, he mea pono e kamaʻilio me kahi kauka a i ʻole kahi kāhuna kūkākūkā. ʻO ke alakaʻi ʻana i kahi hui luʻuluʻu ʻoiai ʻoe e piholo malū ana iā ʻoe iho, ʻaʻole ia e kōkua i kekahi, ʻoiai ka poʻe e hilinaʻi nei iā ʻoe.

Hoʻi ʻaneʻane mau ka ikaika o kahi hui. Hoʻi wikiwiki aʻe ia ke noho ʻoiaʻiʻo, ke noho kūpaʻa ke kanaka i ke alakaʻi, a hoʻolilo i nā pule e hiki mai ana i mea e ola ai ma kahi o ke kūʻai ʻana i kahi wā e hiki mai ana i waiho ʻole ai kekahi i wahi e manaʻoʻiʻo ai. ʻO ia ka hana holoʻokoʻa, ka hapa nui o nā lā. E lilo i mālie e hiki iā lākou ke ʻaiʻē a hiki i ka hoʻi ʻana mai o ko lākou ponoʻī.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.