Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E koho i ʻelua kūlana a pale paʻa iā lākou.
- E ʻae i kahi hewa ma mua o ka hūnā ʻana o kekahi i kāna.
- E ʻae i ka poʻe e ʻike i kou hoʻoponopono i ka paheʻe.
Aia kahi hoʻāʻo mālie e hana ai ma kēlā me kēia kime, a ʻaneʻane ʻaʻole kekahi e ʻōlelo me ka leo nui. Hoʻolaha kekahi i kahi waiwai. Mahalo mākou i ka manawa o kekahi i kekahi. Haʻi mākou i ka ʻoiaʻiʻo ʻoiai he paʻakikī. ʻAʻole mākou e hoʻoluhi i ka poʻe. A laila kakali nā mea a pau e ʻike i ka mea e hana maoli ʻ. Nānā lākou inā hoʻomaka ka hālāwai i ka manawa. Nānā lākou i ka mea i uku ʻia a me ka mea i ʻae malie ʻia. Nānā lākou i ke kanaka nāna i ʻōlelo i nā huaʻōlelo, e ʻike inā he maoli nā huaʻōlelo.
ʻO kēlā nānā ka mīkini holoʻokoʻa o ke alakaʻi ma o ka hiʻohiʻona. Holo ia inā makemake ʻoe a ʻaʻole.
ʻAʻole ʻoe e pono i kahi kūlana e pili ai kēia a pau iā ʻoe. Inā ʻoe i kekahi manawa ke kanaka hou e ʻana i ka lumi e aʻo i ke ʻano e hana ʻia ai nā mea ma ʻaneʻi, ua ʻike mua ʻoe i kona hana mai ka ʻaoʻao ʻē aʻe. ʻIke mākou i nā kānāwai kākau ʻole o kahi wahi ma ka nānā ʻana i ka poʻe i kani he kūpono. Aʻo ka hoa hana nāna e pane ʻoluʻolu i kahi leka huhū i nā mea a pau e nānā ana ʻo kēia ke ʻano e mālama ai mākou i ka huhū. Aʻo ka mea nāna e ʻi kahi kihi a hala kekahi mea pū.
He aha maoli kā ka poʻe e heluhelu nei
ʻO ka hakahaka a ka poʻe e mālama nui ai, ʻo ia ka mea ma waena o kāu ʻōlelo a me kāu hana. Ua hāʻawi kahi mea noiʻi o Cornell ʻo Tony Simons i kēia i kahi inoa: ka pono ʻhana, ka kūlike i ʻike ʻia ma waena o nā huaʻōlelo a me nā hana o kahi kanaka. Ua ʻike kāna hana ke ʻike nā limahana i kahi ʻano o nā huaʻōlelo e kūlike ana me nā hana, piʻi ka hilinaʻi i ka alakaʻi, a pēlā pū ka hoʻopaʻa. Ke ʻike lākou i nā huaʻōlelo a me nā hana e neʻe kaʻawale ana, nele nā huaʻōlelo i ko lākou mana. Ma hope o nā kūʻokoʻa lawa, hoʻopau ka poʻe i ka hoʻolohe i kāu ʻōlelo a hoʻomaka e mālama iā ia he walaʻau.
He pono kēia e noho ai, no ka mea, hoʻohuli ia i kahi manaʻo maʻamau. Manaʻo ka nui o kākou ʻo ke alakaʻi ma o ka hiʻohiʻona pili nui i ka hana ʻana i nā mea kupanaha a manaʻolana e kope nā poʻe ʻē aʻe iā lākou. Kuhikuhi ka noiʻi i kahi wahi hoʻohaʻahaʻa aʻe. Pili ia i ka mau. ʻAʻole ka poʻe e māka iā ʻoe i ka maʻemaʻe. Ke māka nei lākou iā ʻoe i kou kūlana i ʻōlelo ʻia ponoʻī. ʻAʻole ʻike ʻia ka luna nāna e haʻi i ke kaulike hana-ola a laila hoʻouna i nā leka i ke aumoe he kanaka hana ikaika. ʻIke ʻia lākou he kanaka ʻaʻole paʻa kāna ʻōlelo.
Ke kumu ʻo ka nānā ke ʻano e aʻo ai kākou
He kumu ko ka hele lōʻihi o ka hiʻohiʻona. Aʻo ʻia ka nui o ka hana kanaka ma ka nānā, ʻaʻole ma ke aʻo. Nānā mākou i kekahi e hana ana i kahi mea, ʻike mākou i kona pae ʻana, a waiho mākou iā ia he mea hiki no kākou iho. He ʻoiaʻiʻo kēlā no kahi pēpē e aʻo ana e peʻahi a he ʻoiaʻiʻo no kahi kanaka kanakolu makahiki e aʻo ana inā palekana ke ʻae ʻole ma kahi hālāwai.
No laila ke hana ʻoe i mua o nā poʻe ʻē aʻe, ʻaʻole ʻoe e mālama wale i ka hana i mua ou. Ke hōʻike pū ʻoe i nā mea a pau e nānā ana i ka mea i ʻae ʻia ma ʻaneʻi. Ke hōʻike nei ʻoe iā lākou i ke ʻano e mālama ai kēia pūʻulu i kahi hewa, ke ʻano e mālama ai i kahi kanaka ʻōpiopio, ke ʻano e mālama ai i kahi manawa palena e paheʻe ana. Hāmau ka nui o kēlā aʻo. ʻAʻole paha ʻoe i ʻike e hana nei ʻoe iā ia. Aʻo lākou naʻe.
ʻO ia ke kumu ʻaʻole loa e hana ka "e hana e like me kaʻu ʻōlelo, ʻaʻole me kaʻu hana." ʻOi aku ke leo nui o ka hana. ʻO ka hana ka haʻawina maoli, a ʻo nā mea a pau āu e ʻōlelo ai ma luna ona he memo wale.
ʻO ka hiʻohiʻona paʻakikī loa e hoʻonoho ai ʻo ka mea ʻoiaʻiʻo
Eia kahi e ʻano ʻeha ai ke alakaʻi ma o ka hiʻohiʻona, a kahi e mana ai pū.
Aʻo ka mea noiʻi o Harvard ʻo Amy Edmondson i ka mea āna e kapa ai he palekana noʻonoʻo, ka manaʻo like he palekana ke ʻōlelo, nīnau i kahi nīnau, a i ʻole ʻae i kahi hewa me ka hoʻopaʻi ʻʻole no ia. Hopu kahi kime me ia i nā pilikia ma mua. Kanu kahi kime me ia ʻole iā lākou a hū lākou. A maopopo iā ia kahi e hoʻomaka ai: me ka mea kiʻekiʻe loa o ka lumi e ʻae ana i kona hemahema ponoʻī mua.
ʻAʻole ka hōʻike ʻana i ka nāwaliwali. ʻO ka ʻoiaʻiʻo a me ke kanaka wale nō. Ka ʻōlelo "Ke nele paha au i kekahi mea ma ʻaneʻi, pono au e lohe mai iā ʻoukou." Ka ʻōlelo "Ua hewa au i kēlā, a noʻu ia." Ke kamaʻilio ʻo Edmondson no kēia ma nā wahi koʻikoʻi e like me nā haukapila, maopopo ka manaʻo. Inā ʻaʻole loa ke kanaka me ka mana nui e ʻae i ka kānalua, ʻaʻole loa kekahi ma lalo ona e ʻaʻa. Pono e hele mai ka hiʻohiʻona o ka ʻoiaʻiʻo mai ka piko o kēlā me kēia lumi āu e noho ai, ʻoiai ʻo ia wale nō kēlā lumi me ʻoe a me hoʻokahi kanaka hou hopohopo.
ʻO kēia ka ʻāpana e kāpae ai ka poʻe. He maʻalahi ke hōʻi nā hana ʻ, ka hōʻea mākaukau, ka noho maluhia, ka hana ikaika. ʻOi aku ka paʻakikī o ke hōʻi nā mea palupalu. Akā ʻo lākou nā hiʻohiʻona e hoʻokuʻu maoli ai i nā poʻe ʻē aʻe. Ke ʻōlelo ʻoe me ka leo nui ʻaʻole ʻoe maopopo, hāʻawi ʻoe i nā mea a pau i ka ʻae e hoʻopau i ka hoʻopunipuni. Ke ʻae ʻoe i kahi hewa me ka maʻemaʻe, aʻo ʻoe i kahi kime holoʻokoʻa he hiki ke ola i nā hewa ma ʻaneʻi. ʻOi aku ka waiwai o kēlā haʻawina ma mua o kekahi ʻōlelo hoʻoikaika.
Pehea e alakaʻi ai ma o ka hiʻohiʻona ma ka manaʻo
Ke hoʻonoho mua nei ʻoe i kahi hiʻohiʻona. ʻO ka nīnau wale nō inā ke hana nei ʻoe iā ia ma ka manaʻo. He mau mea e kōkua ai:
- E koho i kekahi mau kūlana a mālama maoli iā lākou. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hōʻi nā mea a pau, a ʻo ka hoʻāʻo e hana pēlā e hoʻolilo iā ʻoe i pala. E koho i nā mea ʻelua a ʻekolu paha e koʻikoʻi loa ai iā ʻoe, ka ʻoiaʻiʻo, ka mālama maikaʻi ʻana i ka poʻe, ka ʻʻole ʻana i ka hana e ʻai i kou ola holoʻokoʻa, a e pale paʻa iā lākou. ʻOi aku ka mau ma nā wahi liʻiliʻi ma mua o nā manaʻo hanohano ma luna o nā mea a pau.
- E nānā i nā manawa liʻiliʻi, nani ʻole. ʻAʻole hoʻāʻo ʻia ka hiʻohiʻona o kekahi i ka wā o nā ʻōlelo. Hoʻāʻo ʻia ia i ke ʻano e kamaʻilio ai ʻoe no kahi hoa hana ʻaʻole ma ka lumi, inā ʻae ʻoe i kahi hewa i ka manawa hiki iā ʻoe ke hūnā malie, ke ʻano e mālama ai ʻoe i kekahi hiki ʻole ke hana i kekahi mea no ʻoe. ʻO ia nā manawa a ka poʻe e hoʻomanaʻo ai.
- E pani i kāu mau hakahaka ʻōlelo-hana ponoʻī ma mua o kou hopohopo no kā kekahi. Inā paipai mau ʻoe i ka poʻe e lawe i nā hoʻomaha maoli, e lawe i kekahi. Inā noi ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo, e pane maikaʻi i ka manawa mua e hāʻawi ai kekahi iā ʻoe i kahi ʻoiaʻiʻo paʻakikī. ʻOi aku ke aʻo o hoʻokahi hoʻopaʻa i mālama ʻia ma mua o ʻumi waiwai i ʻōlelo ʻia.
- E ʻae i ka poʻe e ʻike i ka hoʻoponopono, ʻaʻole i ka paheʻe wale. E hāʻule paha ʻoe i kou kūlana ponoʻī i kekahi manawa. Hana nā mea a pau. ʻO kā ka poʻe mea e aʻo ai ʻo kāu mea e hana ai ma hope. ʻO ke kapa maopopo ʻana iā ia, "Ua ʻōlelo au e pale au i nā Pōʻalima a laila ua hoʻonoho au ma luna o kou, ua hewa kēlā," e hoʻololi i kahi hāʻule i kahi haʻawina no ke kuleana.
- E hoʻopau i ka hoʻāʻo e lilo i hiʻohiʻona hemahema ʻole. He puka pani kahi hiʻohiʻona hemahema ʻole. Haʻi ia i ka poʻe ʻo ka maʻemaʻe ke palena, a aʻo wale ia iā lākou e hūnā. He hiʻohiʻona kanaka, kekahi e hoʻāʻo, nele, ʻae iā ia, a hoʻomau, ʻo ia kahi hiki maoli i nā poʻe ʻē aʻe ke hele ma loko.
He nānā ʻoiaʻiʻo ʻoluʻolu
He hana paʻa, maʻamau ke alakaʻi ma o ka hiʻohiʻona, a hiki iā ia ke wāwahi malie iā ʻoe, ʻoi loa ke ʻike ʻoe ke paʻa nei ʻoe i kahi kūlana ʻaʻohe mea a puni iā ʻoe e kaʻana like ai. Inā ʻike ʻoe ua luhi ʻoe i ka noho mau ʻana he kanaka kuleana, inaina, a i ʻole ka halihali ʻana i kahi kaumaha i hoʻomaka e pili i kou hiamoe a i ʻole kou manaʻo, he pono e nānā. ʻAʻole like ka hoʻonoho ʻana i kahi hiʻohiʻona maikaʻi me ka hoʻokomo ʻana i ke kaumaha o nā poʻe ʻē aʻe a pau a hiki i ka koe ʻole o kekahi mea ou.
Inā aia ʻoe ma laila, ʻo ke kamaʻilio ʻana me kekahi, he kanaka āu e hilinaʻi ai, he kumu, a i ʻole he loea, ʻaʻole ia he kāpae mai ke alakaʻi. ʻO ka mālama ʻana i kou mau palena ponoʻī he ʻāpana o ka hiʻohiʻona pū. Aʻo ka poʻe e nānā ana mai kou mālama ʻana iā ʻoe iho, e like me nā mea ʻē aʻe a pau.
ʻO ka ʻāpana hoʻoikaika, ʻaʻohe o kēia e pono i ka mana a i ʻole he kahua. Hana ia ma nā koho liʻiliʻi loa, i hana ʻia i kēlā me kēia manawa, ʻoiai ka poʻe e ʻmalie. Ke aʻo nei ʻoe inā makemake ʻoe a ʻaʻole. E aʻo paha ʻoe i kekahi mea maikaʻi.
Nā kumu
- INFORMS, Organization Science, Behavioral Integrity: The Perceived Alignment Between Managers' Words and Deeds as a Research Focus (Tony Simons)
- AAMC, Amy Edmondson: Psychological safety is critically important in medicine
- Harvard Business Review, How to Build a Company That (Actually) Values Integrity
- Harvard Business Review, What Authentic Leadership Looks Like Under Pressure