Àwọn ìmọ̀ràn kíákíá
- Name the defensiveness silently to yourself.
- Take one slow exhale before replying.
- Ask what better would have looked like.
Ẹnìkan sọ pé, "Ṣé mo lè fún ọ ní àbá díẹ̀?" ara rẹ sì dáhùn kí ọkàn rẹ tó dáhùn. Inú rẹ máa ń rọ̀ díẹ̀. Ojú máa ń gbóná. Ìdààbòbò kan á kó ara rẹ̀ jọ nínú orí rẹ, tán pátápátá, kí ẹni náà tó parí gbólóhùn kejì rẹ̀. Nígbà tí wọ́n bá dé kókó ọ̀rọ̀ gan-an, ìwọ kì í tún fetí sílẹ̀ mọ́. O ń ṣàdánwò èsì-àtakò rẹ.
Bí èyí bá jẹ́ ìwọ, o kò ní awọ tí ó rẹlẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni o kò ṣe ohun tí kò tọ́. Ènìyàn ni ọ́, ìfèsì rẹ sì ti dàgbà ju iṣẹ́ èyíkéyìí tí o ti ní rí. Ọgbọ́n náà kì í ṣe láti dáwọ́ rírí rẹ̀ dúró. Ọgbọ́n náà ni láti mọ ohun tí ó jẹ́, kí ó lè dáwọ́ dídarí ìjíròrò náà dúró.
Ìfàsẹ́yìn náà jẹ́ ti ara lákọ̀ọ́kọ́
Èyí ni apá tí ọ̀pọ̀ ìmọ̀ràn nípa àbá ń fò rékọjá. Ìdààbòbò ara kì í ṣe ìpinnu tí o ṣe. Ìfèsì àdáyanrí ni tó ń jáde kí apá orí rẹ tó ń ṣèpinnu tó gbé ọ̀rọ̀ yẹ̀wò.
Orí rẹ ní ètò ìtaniji yára kan, tí a kọ́ láti mú àwọn ewu àti láti fèsì ní ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀, kí ìrònú tó lọ́ra, tó jinlẹ̀ jù tó lè tẹ̀lé. A tún un ṣe fún àkókò gígùn púpọ̀ láti pa ọ́ mọ́ kúrò lọ́wọ́ àwọn nǹkan tó lè pa ọ́ lára. Ìṣòro rẹ̀ ni pé kò ya ìlà tó ṣe kedere láàrin ewu ti ara àti ti àwùjọ. Fún àyíká ìgbàanì yẹn, kí àwùjọ rẹ dá ọ lẹ́jọ́ jẹ́ ewu, nítorí fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtàn ẹ̀dá ènìyàn, pípàdánù ọ̀wọ̀ àwùjọ rẹ jẹ́ ìṣòro ìwàláàyè ní ti gidi.
Èyí kì í ṣe àkàwé. Nínú ìwádìí olókìkí kan tí a tẹ̀ jáde nínú Science, àwọn olùwádìí ṣàyẹ̀wò orí àwọn ènìyàn nígbà tí wọ́n ń fi wọ́n sílẹ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ nínú eré ìjùbọ́ọ̀lù orí ayélujára tó rọrùn. Fífisílẹ̀ tan apá kan orí tó so mọ́ ìrora ti ara mọ́lẹ̀, bí àwọn ènìyàn sì ṣe ń nímọ̀lára pé wọ́n fi wọ́n sílẹ̀ tó, bẹ́ẹ̀ ni apá yẹn ṣe ń fèsì sí i. Ní ọ̀nà mìíràn, ìkọ̀sílẹ̀ máa ń forúkọ sílẹ̀ nínú ara bíi ti ẹni tí a ṣe léṣe. Nítorí náà nígbà tí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ kan bá ṣàríwísí iṣẹ́ rẹ tí nǹkan kan nínú rẹ sì fàsẹ́yìn, ìfàsẹ́yìn yẹn jẹ́ òtítọ́. O kò ṣàsọdùn. Ìtaniji tòótọ́ ń dún.
Ìṣòro rẹ̀ ni ohun tí ìtaniji náà ń ṣe sí ìyókù ara rẹ. Nígbà tó bá dún gidigidi, ẹ̀jẹ̀ àti àfiyèsí máa ń sáré lọ sí ìhà dídáàbòbo ara rẹ, wọ́n sì ń kúrò lọ́dọ̀ apá ọkàn rẹ tó dákẹ́, tó ń ronú. O máa ń yára, o sì máa ń há gan-an ní ìgbà tí o nílò láti lọ́ra kí o sì ṣílẹ̀kùn jù. O máa ń gbọ́ ìkọlù níbi tí ẹnìkan ti lè fún ọ ní ẹ̀bùn.
Ohun tó ń fa ìfèsì náà ní ti gidi
Kì í ṣe gbogbo àbá ló ń ta ni lọ́nà kan náà, kíkíyèsí ìdí tí ọ̀rọ̀ kan pàtó fi wọ ọ́ lọ́kàn sì jẹ́ ìdajì iṣẹ́ náà. Douglas Stone àti Sheila Heen, tí wọ́n ń kọ́ni ní Harvard Law School tí wọ́n sì kọ ìwé kan gbáà nípa gbígba àbá dáadáa, ṣàpèjúwe àwọn okùn-ìdẹ̀kùn mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ní kété tí o bá lè dárúkọ èyí tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ jẹ, o lè dáwọ́ fífèsì sí ohun tí kò tọ́ dúró.
- Àkọ́kọ́ jẹ́ nípa àkóónú rẹ̀. Àbá náà rí sí ọ bí èyí tó jẹ́ àṣìṣe, tí kò tọ́, tàbí tí kò tọ́ rárá, gbogbo agbára rẹ sì lọ sínú fífi hàn pé irọ́ ni. Nígbà mìíràn irọ́ ni. Ṣùgbọ́n "èyí kò tọ́" tún jẹ́ ibi tó rọrùn jù láti fara pamọ́ sí nígbà tí àbá bá tọ̀nà tí o kò sì fẹ́ kí ó tọ̀nà.
- Èkejì jẹ́ nípa ẹni náà. O kò lè gbọ́ ọ̀rọ̀ náà nítorí ẹni tó ń sọ ọ́. Wọn kò ní ẹ̀tọ́ láti sọ èyí, tàbí wọ́n bá ọ wí lọ́sẹ̀ tó kọjá, tàbí ó dájú pé wọn kò lóye iṣẹ́ rẹ. Ìmọ̀lára nípa oníṣẹ́ náà máa ń bo ọ̀rọ̀ náà mọ́lẹ̀, kódà nígbà tí ọ̀rọ̀ náà bá dúró ṣinṣin.
- Ẹ̀kẹta ló jinlẹ̀ jù. Àbá náà kì í kàn ṣe àṣejù sí àṣàyàn tí o ṣe, ó dà bíi pé ó ń bi ẹni tí o jẹ́ léèrè. "O fo ìgbésẹ̀ kan" máa ń dé bíi "o jẹ́ aláìbìkítà." "Èyí nílò iṣẹ́" máa ń dé bíi "o kò dáa nínú èyí." Nígbà tí èrò nípa ara rẹ bá wà nínú ewu, ìtaniji máa ń pariwo jù, ọ̀rọ̀ kékeré sì lè gbé ọ ṣánlẹ̀.
Ní ọ̀pọ̀ ìgbà nígbà tí àbá kan bá ba ọ̀sán rẹ jẹ́, ẹ̀kẹta ló ń ṣe ìbàjẹ́ náà. Àkóónú gidi jẹ́ kékeré. Ohun tó dun ni ìtàn tí o sọ fún ara rẹ nípa ohun tó túmọ̀ sí nípa rẹ.
Ní ìṣẹ́jú náà, nígbà tí ìgbóná bá dé
O kò lè fi ìrònú bọ́ nínú ìfèsì tó bẹ̀rẹ̀ nínú ara rẹ. O ní láti fún ara ní ìṣẹ́jú kan láti tù sílẹ̀ ní àkọ́kọ́. Kò sí ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí tó béèrè pé kí ẹnikẹ́ni mọ̀ pé ó ń ṣẹlẹ̀.
- Kíyèsí i kí o sì dárúkọ rẹ̀, fún ara rẹ nìkan. "Mo ń dáàbò bo ara mi." Ìṣe jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, tí kò lẹ́wà yẹn ti dídárúkọ ohun tí o ní ìmọ̀lára rẹ̀ máa ń ran apá orí rẹ tó ń ronú lọ́wọ́ láti padà bọ̀ sí iṣẹ́. O kò gbọ́dọ̀ tún ìmọ̀lára náà ṣe. Dídárúkọ rẹ̀ máa ń tú ìdìmú rẹ̀ sílẹ̀.
- Fi èémí rẹ ra ìṣẹ́jú kan. Ìtújáde ẹ̀mí lọ́ra kan, tó gùn ju ìfàwọlé lọ, kí o tó sọ ohunkóhun. Èyí ni ọ̀nà kan ṣoṣo tó ṣe é gbẹ́kẹ̀lé jù láti mú ojú ìtaniji kúrò, ó sì máa ń rí sí gbogbo ẹlòmíràn bí ìfarabalẹ̀ dípò ìjàkadì.
- Béèrè ìbéèrè tòótọ́ dípò gbígbé ìdààbòbò kalẹ̀. "Ṣé o lè sọ síwájú sí i nípa ohun tí o ṣàkíyèsí?" tàbí "Báwo ni ohun tó dára jù ìbá ṣe rí?" Èyí ń ṣe nǹkan méjì lẹ́ẹ̀kan náà. Ó ń fún ọ ní ìsọfúnni gidi, ó sì ń fún ara rẹ ní ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀ tó nílò láti sọ̀ kalẹ̀ díẹ̀.
- Ya ìrora sọ́tọ̀ kúrò lára kókó ọ̀rọ̀. Ọgbẹ́ jẹ́ ohun kan. Kókó tí wọ́n ń sọ jẹ́ òmíràn. O lè ní ìmọ̀lára àkọ́kọ́ ní kíkún nígbà tí o bá ń wọn èkejì lọ́nà ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Wọn kò gbọ́dọ̀ jọ gòkè kí wọ́n sì jọ wó pọ̀.
- O kò gbọ́dọ̀ dáhùn báyìí. "O ṣé, mo fẹ́ jókòó pẹ̀lú èyí" jẹ́ ìdáhùn pípé àti alápọn-ọ́nlé. Ṣíṣèpinnu bóyá àbá tọ̀nà jẹ́ iṣẹ́ ọ̀tọ̀ kúrò nínú gbígbọ́ ọ, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ dára jù nígbà gbogbo láti ṣe é ní kété tí ìgbóná bá ti kọjá.
Kókó ẹ̀kẹrin yẹn tọ́ sí kí a lọ́ra lé lórí. Gbígba àbá àti fífohùnṣọ̀kan pẹ̀lú rẹ̀ kì í ṣe ìṣe kan náà. O lè gba nǹkan wọlé ní kíkún, kí o dúpẹ́ lọ́wọ́ ẹni náà tọkàntọkàn, kí o sì ṣì parí èrò lẹ́yìn ìròjinlẹ̀ pé wọ́n ṣàṣìṣe. Ṣíṣílẹ̀kùn ọkàn ní ìṣẹ́jú náà kò dì ọ́ mọ́ ohunkóhun. Ó kàn ń jẹ́ kí ilẹ̀kùn ṣílẹ̀ pẹ́ tó láti wo nǹkan.
Lẹ́yìn náà, nígbà tí o bá lè ronú padà
Iṣẹ́ tó wúlò jù sábà máa ń ṣẹlẹ̀ ní wákàtí kan tàbí ọjọ́ kan lẹ́yìn náà, ní kété tí ara bá ti dákẹ́ tí o sì lè ronú ní ti gidi nípa ohun tí a sọ.
Gbìyànjú láti bi ara rẹ pé kín ni yóò ní láti jẹ́ òtítọ́ kí àbá náà lè tọ́, kódà bí ọkàn rẹ àkọ́kọ́ bá sọ pé kò tọ́. O kò fi ipá mú ara rẹ láti fohùnṣọ̀kan. O ń ṣàyẹ̀wò bóyá ìfèsì inú rẹ ń dáàbò bò ọ́ lọ́wọ́ nǹkan gidi kan. Nígbà púpọ̀ hóró òtítọ́ kan wà tí a wé sínú ọ̀nà ìsọ tí o kò fẹ́ràn, hóró náà sì ni apá tó tọ́ sí kí a pa mọ́.
Ó tún ń ṣèrànwọ́ láti fẹ̀ ojú ìwòye náà. Àríwísí kan jẹ́ àpẹẹrẹ ẹyọ kan, kì í ṣe ìdájọ́ lórí iyì rẹ tàbí ọjọ́ ọ̀la rẹ. Bí ènìyàn mẹ́ta tó ń ronú jinlẹ̀ bá ti dárúkọ ohun kan náà, ìyẹn jẹ́ àpẹẹrẹ tó tọ́ sí kí a mú lọ́nà pàtàkì. Bí ó bá jẹ́ ọ̀rọ̀ kan ṣáá láti ọ̀dọ̀ ẹni tó ń lo ọjọ́ tí kò dáa, wọ̀n ọ́n gẹ́gẹ́ bẹ́ẹ̀. Kì í ṣe gbogbo àbá ló yẹ ìdìbò kan náà.
Nígbà tí o bá rí nǹkan gidi nínú rẹ̀, gbìyànjú láti ṣàlàyé ohun tó máa yí padà ní pàtó. Àbá tí kò ṣe kedere máa ń bí àníyàn tí kò ṣe kedere. "Máa ní ètò-ìlànà jù" lè yí ká nínú orí rẹ fún ọ̀sẹ̀ kan láìṣe nǹkankan bí kò ṣe ìbẹ̀rù. "Bẹ̀rẹ̀ àgbékalẹ̀ mi tó ń bọ̀ pẹ̀lú àbá dípò ẹ̀yìn-ọ̀rọ̀" jẹ́ nǹkan tí o lè ṣe ní ti gidi ní ọjọ́ Tuesday. Yíyí àríwísí padà sí ìgbésẹ̀ kékeré, tó ṣe fojú rí ń ṣe iṣẹ́ méjì lẹ́ẹ̀kan náà. Ó ń mú àbá náà wúlò, ó sì ń fún apá rẹ tó ní àníyàn ní nǹkan láti dìímú yàtọ̀ sí ọgbẹ́ náà.
Kí o sì kíyèsí ìtàn tó wà lábẹ́ ọgbẹ́ náà. "Olùdarí mi tọ́ka sí àlàfo kan nínú ìjábọ̀ náà" jẹ́ òtítọ́. "Ọ̀rọ̀ ti kọjá mi gbogbo ènìyàn sì lè mọ̀" jẹ́ ìtàn tí o fi lélẹ̀ lórí rẹ̀. Òtítọ́ náà lè wúlò. Ìtàn náà sábà kàn jẹ́ ìtaniji àtijọ́, tó ń sọdùn láti pa ọ́ mọ́. O lè dúpẹ́ lọ́wọ́ rẹ̀ fún gbígbìyànjú kí o sì gbé e kalẹ̀.
Nígbà tí o kò bá fohùnṣọ̀kan ní ti gidi
Ṣíṣílẹ̀kùn ọkàn ní ìṣẹ́jú náà kò dà bí ìjọ̀wọ́ ara ẹni. Nígbà mìíràn wàá jókòó pẹ̀lú àbá fún ọjọ́ kan, wàá wò ó tààrà, wàá sì pinnu pé kò tọ̀nà. Ìyẹn jẹ́ ìyọ̀ǹda. Ìdààbòbò ara àti àìfohùnṣọ̀kan máa ń da àwọn ènìyàn rú nígbà gbogbo, wọn kò sì jọ ara wọn rárá. Ìdààbòbò ara ni ara tó ń fi ilẹ̀kùn ta pa kí ọ̀rọ̀ náà tó dé inú yàrá. Àìfohùnṣọ̀kan jẹ́ ojú ìwòye tí a wọ́n yẹ̀wò tí o dé lẹ́yìn tí o ti jẹ́ kí ọ̀rọ̀ náà wọlé pátápátá.
Ìyàtọ̀ náà hàn nínú bí o ṣe ń tako. Àtakò aláìbìkítà máa ń dá ọ̀rọ̀ dúró, ó máa ń gbé ohùn sókè, ó sì máa ń lépa ẹni náà. Àìfohùnṣọ̀kan tí a wọ́n yẹ̀wò máa ń dúró, ó máa ń tún àbá náà sọ padà kí ẹnì kejì lè mọ̀ pé o gbọ́ ọ ní ti gidi, ó sì máa ń fún ọ̀rọ̀ ojú ìwòye rẹ bí ojú ìwòye dípò ìdájọ́. "Mo gbọ́ pé ohùn ìmẹ́lì mi rí bíi tòtútù. Láti ibi tí mo jókòó, mo ń gbìyànjú láti kúrú nítorí àkókò tó ń lọ. Ràn mí lọ́wọ́ láti lóye bí ó ṣe dé." O kò jọ̀wọ́ nǹkankan nípa ìdájọ́ rẹ, o sì pa ìbáṣepọ̀ náà mọ́ láìbàjẹ́.
Ìdẹ̀kùn jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ kan tó yẹ kí a ṣọ́ ni ìyẹ̀sẹ̀ oníwà-tútù. O mi orí, o sọ gbogbo ohun tó tọ́, o dúpẹ́ lọ́wọ́ wọn tọ̀yàyà, lẹ́yìn náà o sì rìn kúrò láì fẹ́ yí nǹkankan padà. Ó dà bíi ọ̀yàyà. Ní ti gidi ó jẹ́ ọ̀nà kíkọ àbá náà láìní ìdààmú sísọ bẹ́ẹ̀. Bí o bá ti pinnu láti má ṣe nǹkan kan, ó sàn, ó sì mọ́ tónítóní láti sọ ìdí ju láti díbọ́n fún ìfohùnṣọ̀kan kí o sì fi jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ sínú pátákò.
Dídín ewu kù kí àbá tó dé
Ọ̀pọ̀ nínú ohun tó ń mú àbá le ni pé ó ń kọlù ọ́ lójijì. Ó máa ń dé láìpè, sábà ní àkókò tó burú, tí a gbé kalẹ̀ pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ẹlòmíràn, ìtaniji rẹ sì máa ń pàdé rẹ̀ ní àìmúra. O ní àkóso lórí ìyẹn ju bó ṣe dà bíi.
Nígbà tí o bá béèrè fún àbá dípò dídúró de kí a fún ọ ní i, gbogbo ìpàdé náà máa yí ìrísí padà. O yan àkókò, nítorí náà a kì í kọlù ọ́ lójijì. O yan ìbéèrè náà, èyí tó ń mú kí nǹkan wà ní pàtó tí ó sì wúlò. "Kín ni ohun kan tí mo bá ti ṣe dáadáa jù nínú ìpàdé yẹn?" rọrùn láti gbọ́ jù ju "ǹjẹ́, èrò kankan nípa bí mo ṣe ń ṣe é?" tí kò ṣe kedere. Àti nítorí pé ìwọ ló pè é, orí rẹ máa ń rí ìṣẹ́jú náà bí nǹkan tí o ń darí dípò nǹkan tí à ń ṣe sí ọ. Ìtaniji máa ń dákẹ́ jù nígbà tí ìwọ ni ẹni tó ṣílẹ̀kùn.
Eré tó gùn kan tún wà níbí. Bíbéèrè fún àbá déédéé, ní ìwọ̀n kékeré, nígbà tí nǹkan bá dákẹ́, máa ń kọ́ ẹ̀mí-ìfaradà kan. Ẹ̀ẹ̀kọ̀ọ̀kan lásán, tí a lè yè bọ́ nínú rẹ̀ máa ń kọ́ ètò iṣan-ara rẹ pé kí a ṣàríwísí ẹni kì í ṣe àjálù tó ń sọtẹ́lẹ̀. Ìgbóná náà máa ń kéré sí i pẹ̀lú àkókò. O kò dúró de kí o pé kí ẹnikẹ́ni tó lè sọ̀rọ̀. O ń ṣàdánwò ọgbọ́n gidi náà, èyí tó jẹ́ dídúró ṣinṣin nígbà tí o bá ń gba nǹkan wọlé.
Nígbà tí àbá bá ń gbé ọ ṣánlẹ̀ léraléra
Irú lásán wà nínú gbogbo èyí, irú tó le jù sì wà. Bí ọ̀pọ̀ àbá bá ń dé dáadáa ṣùgbọ́n kókó ọ̀rọ̀ kan tàbí méjì ṣì ń ta ọ́, ìyẹn jẹ́ ohun tó bọ́ sí ojú-ọ̀nà, àwọn ìgbésẹ̀ tó wà lókè sì máa gbé ọ lọ jìnnà.
Ṣùgbọ́n bí àríwísí bá ń rán ọ nígbà gbogbo sínú ìyíká tó ń gba ọ̀pọ̀ ọjọ́, bí ọ̀rọ̀ àríwísí kan ṣoṣo bá lè yí ọ lọ́kàn padà pé o kò níláárí tàbí pé gbogbo ènìyàn ní ìkọ̀kọ̀ rò pé ẹlẹ́tàn ni ọ́, bí o bá ń rí ara rẹ tí o ń yẹra fún iṣẹ́, ìjíròrò, tàbí gbogbo ìbáṣepọ̀ láti yẹra fún àǹfààní pé kí a dá ọ lẹ́jọ́, ìyẹn tọ́ sí ju àpilẹ̀kọ ìrànlọ́wọ́-ara-ẹni lọ. Àwọn ìfèsì tó lágbára tó bẹ́ẹ̀ sábà ní gbòǹgbò tó jinlẹ̀ ju iṣẹ́ kankan lọ, wọ́n sì máa ń rọ̀ pẹ̀lú àtìlẹ́yìn tó tọ́. Oníṣègùn-ọpọlọ lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti tọpinpin ibi tí ìtaniji ti pariwo tó bẹ́ẹ̀ kí ó sì dín ariwo rẹ̀ kù. Ìyẹn kì í ṣe àmì pé o ti bàjẹ́. Ó jẹ́ ìgbésẹ̀ kan náà pẹ̀lú pípe ògbóntarìgì fún ohunkóhun mìíràn tó tóbi ju bí o ṣe lè yanjú rẹ̀ nìkan.
Èròngbà náà kì í ṣe láti dáwọ́ bíbìkítà nípa ohun tí àwọn ènìyàn ń rò dúró. Bíbìkítà jẹ́ apá kan ṣíṣe iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì sí ọ. Ohun tó ń yí padà, pẹ̀lú àdánwò, ni ìwọ̀n àlàfo tó wà láàrin ìfàsẹ́yìn àti ìfèsì rẹ. Ìgbóná náà ṣì ń dé. O kàn ń dáwọ́ jíjẹ́ kí ó yan gbólóhùn rẹ tó ń bọ̀ dúró. Ní ìhà kejì rẹ̀, ní ọ̀pọ̀ ìgbà ju bí o ṣe lérò, nǹkan tòótọ́ kan wà tí o nílò láti gbọ́ ní ti gidi.
Àwọn Orísun
- Harvard Business Review, Find the Coaching in Criticism (Douglas Stone and Sheila Heen)
- Stone and Heen, Thanks for the Feedback: The Science and Art of Receiving Feedback Well
- Science / PubMed, Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion (Eisenberger, Lieberman, and Williams)
- Harvard Business Review, The Right Way to Process Feedback