Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E hopu i hoʻokahi lokomaikaʻi kikoʻī i kēlā me kēia lā.
- E haʻi i ka mahalo me ka leo nui a kikoʻī.
- E hoʻopaʻa i ka ʻike i kekahi hana mau āu e hana nei.
Ka nui o nā pō, hala ia me ka ʻōlelo ʻole. Lawe kāu hoa pili i ka ʻōpala i waho, a hoʻopiha hou i kou kīʻaha wai, a hoʻopau paha i ka hana āu i poina ai. Ua māluhiluhi ʻoe. Ua māluhiluhi ʻo ia. Hala ka manawa, ʻaʻole hōʻailona kekahi o ʻolua iā ia.
E noʻonoʻo i ka mea hope a lākou i hana ai i hoʻonāukiuki ai iā ʻoe. Hiki paha iā ʻoe ke hoʻokani hou iā ia me ka pololei. Ka leo, ka manawa, ke ʻano i hāʻule ai.
ʻO ia hakahaka, ʻaʻole ia he hōʻailona aia kekahi mea hewa iā ʻoe, a i kou pilina paha. Pēlā i kūkulu ʻia ai ka lolo o ke kanaka. A ʻo ia hoʻi ka mea, ke waiho wale ʻia, e ʻanāʻanai mālie ai i kekahi pilina maikaʻi. ʻO ka lono maikaʻi, hiki ke pani i ia hakahaka, a ʻo ka pani ʻana, ʻaʻole ia e koi i kekahi hoʻomaha hopena pule a i ʻole kekahi kamaʻilio paʻakikī. Koi ia i kekahi ʻano hana. He mea liʻiliʻi. ʻO ke ʻano hana o ka ʻike ʻana i ka maikaʻi i loko o ke kanaka me ʻoe, a i kekahi manawa, ka haʻi ʻana pēlā.
Ua hoʻolālā ʻia kou lolo e haʻalele i nā mea maikaʻi
Aia he kumu e paʻa ai ka manawa hoʻonāukiuki a e mokuʻāhana ai ka mea lokomaikaʻi. Kapa ka poʻe loea noʻonoʻo iā ia ʻo ka hilina ʻino: hoʻopaʻa, hoʻomanaʻo, a pane mākou i nā ʻike ʻino me ka ikaika nui aku ma mua o nā mea maikaʻi o ka nui like. Hiki i kekahi ʻōlelo ʻoi ke kaumaha aku ma mua o ka lā piha o ka pumehana.
ʻAʻole kēia he kīnā ʻano. He hoʻolālā ola kahiko. No ko kākou poʻe kūpuna, ʻo ka ʻike ʻole i kekahi mea hoʻoweliweli, hiki ke hoʻopau i ke koʻo, akā ʻo ka haʻalele i kekahi manawa ʻoluʻolu, ʻaʻole kona kumukūʻai. No laila ua aʻo ka lolo e hilinaʻi i ka pōʻino. Ua ʻike ka noiʻi a ka loea noʻonoʻo ʻo John Cacioppo, pane ka lolo me ka hana uila nui aku i nā kiʻi āna e heluhelu ai he ʻino ma mua o nā mea maikaʻi a kūʻokoʻa paha. Loaʻa wale i ka nūhou ʻino ka mālama leo nui aku ma luna.
Ma kekahi pilina, hoʻonohonoho mālie ia hoʻolālā i ke pāʻani. ʻO nā lokomaikaʻi liʻiliʻi o kāu hoa pili, ʻo ia pono ke ʻano o nā hanana palupalu a ʻoluʻolu a ka lolo e waiho a e poina ai. ʻO kā lākou mau hewa ke ʻano āna e kahakaha ai. Me ka manaʻo ʻole, hiki iā ʻoe ke mālama i kekahi helu pololei o nā mea a pau e hoʻonāukiuki ai iā ʻoe a me kekahi helu liʻiliʻi loa o nā mea a pau āu e mahalo ai. Ma waena o nā mahina a me nā makahiki, lilo ia helu hapakē i ka moʻolelo āu e haʻi ai iā ʻoe iho no ko lākou ʻano.
ʻO ka ʻike ʻana i ka maikaʻi me ka manaʻo, ʻo ia ke ala āu e hoʻoponopono ai i ka hilina. ʻAʻole ʻoe e wahaheʻe ana iā ʻoe iho a hoʻopili paha i kekahi minoʻaka hoʻopunipuni. Ke hoʻākea nei ʻoe i kou nānā e hoʻokomo i ka mea i noho mau ma laila a ʻaʻole i hoʻopaʻa ʻia.
Ke kānāwai ʻelima a hoʻokahi
Ma ʻaneʻi e komo ai kekahi o nā ʻike i noiʻi nui ʻia ma ka ʻepekema pilina, a he pololei kupaianaha.
E hoʻomaka ana i nā makahiki 1970, ua lawe ka loea noʻonoʻo ʻo John Gottman a me kāna hoa hana ʻo Robert Levenson i nā kāne wahine i loko o kahi keʻena noiʻi, hana iā lākou e hana i kekahi kūʻē maoli, a laila hahai iā lākou no nā makahiki he nui. Mai ka nānā ʻana pehea lākou i launa ai, hiki i ka poʻe noiʻi ke wānana me ka pololei kupaianaha he aha nā kāne wahine e mau a ʻo wai nā mea e māhele.
ʻO ka hōʻailona maopopo loa, ʻaʻole ʻo ka hoʻopaʻapaʻa ʻana o nā kāne wahine. Hoʻopaʻapaʻa nui nā kāne wahine hauʻoli. ʻO ka mea i hoʻokaʻawale i nā mea e mau ana, he lākiō ia. Ma nā pilina kūpaʻa a māʻona, ʻoi aku ka nui o nā launa maikaʻi ma mua o nā mea ʻino ma kahi o ʻelima a hoʻokahi, ʻoiai i ka wā o ka kūʻē. ʻElima manawa pumehana, ma laila aku, no kēlā me kēia manawa anu.
E noho me ia helu, no ka mea kūlike ia me ka hilina ʻino. Koi ʻia kahi ʻelima mea maikaʻi e kaupaona i hoʻokahi mea ʻino i loko o ka noʻonoʻo o ke kanaka. ʻO kekahi pilina e holo ana ma ka hoʻokahi a hoʻokahi, ʻaʻole ia he kūʻokoʻa. Manaʻo ʻia, mai loko mai, me he mea lā e hilinaʻi ana i ka ʻino, no ka mea lawe kēlā me kēia mea ʻino i ke kaumaha nui aku.
No laila, ʻaʻole ka pahuhopu e loaʻa ʻole kekahi manawa paʻakikī. ʻO ia e hōʻoiaʻiʻo i ka hāʻule pinepine ʻana o nā manawa maikaʻi, a me ka ʻikea, e lawe i ko lākou ʻāpana. ʻO ka ʻike ʻana i ka maikaʻi, a i kekahi manawa ka haʻi leo nui ʻana, ʻo ia ke ala e hoʻopiha ai i ka ʻaoʻao maikaʻi o ia helu.
Hoʻololi ke ʻano hana iā ʻoe pū
Maʻalahi ke heluhelu i kēia a pau ma ke ʻano he mea āu e hana ai no kāu hoa pili. He mea maikaʻi. He ala e hoʻomanaʻo ai iā lākou ua mahalo ʻia. He ʻoiaʻiʻo ia, a he mea nui. Akā ʻo ka loli nui aku, hana ia i loko o ke kanaka e ʻike ana.
Ulu ka mea āu e nānā ai. Ke hoʻolōʻihi ʻoe i kou mau lā e huli ana i ka mea hewa me kāu hoa pili, kūkulu ʻoe i ka maka ʻoi aku no ia, a lilo ka mana o lākou āu e noho pū nei i ka ʻāpana ʻino loa o ko lākou ʻano. Ke huli ʻoe me ka manaʻo i ka maikaʻi, hana ka mea like ma ka huli. Hoʻomaka ʻoe e ʻike i kekahi kanaka e hoʻāʻo ana ka hapanui, lokomaikaʻi ka hapanui, hoʻonāukiuki i kekahi manawa, ʻo ia ka ʻoiaʻiʻo no kekahi poʻe a pau.
Aia kekahi manaʻo maluhia e hele pū me kēia, a he mea pono e kapa. Kaumaha ka huhū e lawe ai. Mālama kekahi papa inoa noʻonoʻo o nā hōʻino i kekahi kani haʻahaʻa o ka hoʻonāukiuki ʻoiai i nā lā maʻamau, a ʻo ʻoe ka mea e noho ai i loko o ia kani. ʻO ke koho e ʻike i ka maikaʻi, ʻaʻole ia e holoi i nā pilikia maoli, akā hoʻohaʻahaʻa ia i ka leo o hope. Hiki iā ʻoe ke hoʻi i ka home i kekahi mea āu e makemake maoli ai, no ka mea ua aʻo ʻoe iā ʻoe iho e ʻike i nā ʻāpana e makemake ʻia ai.
ʻO ia hoʻi ke kumu e hana ai ka ʻike ʻana ʻoiai ʻaʻole hiki iā ʻoe ke haʻi i ka leo nui. I kekahi mau lā ua māluhiluhi loa ʻoe, a ua paʻakikī nā mea, a hala paha ka manawa. Helu nō ka hana pilikino o ka hoʻopaʻa ʻana i hoʻokahi mea maikaʻi. Ke hoʻoponopono mālie nei ia i ka moʻolelo āu e lawe nei no kou pilina, a hoʻoponopono ia moʻolelo i kā ʻolua mālama kekahi i kekahi ma mua loa o ka huaʻōlelo i lawelawe ʻia.
He aha ka "maikaʻi" maoli
Ke lohe ka poʻe i ka "e mahalo nui aku i kāu hoa pili," noʻonoʻo pinepine lākou i nā hana nui a i ʻole nā mahalo i hoʻomaʻamaʻa ʻia. ʻAʻole ʻo ia. ʻO ka maikaʻi āu e aʻo nei e ʻike, he liʻiliʻi a he maʻamau ka hapanui.
ʻO ke kīʻaha kope a lākou i hana ai me ka noi ʻole. Ke ʻano a lākou i hoʻomanaʻo ai e nīnau pehea i hele ai kāu hālāwai paʻakikī. ʻO ka ʻoiaʻiʻo ua mālama lākou i ka manawa moe i hiki iā ʻoe ke noho i ʻumi minuke. ʻO ka hoʻomakeʻaka lapuwale i hoʻoʻakaʻaka iā ʻoe i kekahi lā ʻino. ʻAʻole weliweli kekahi o ia. ʻO ia a pau ka mea maoli o ka mālama ʻia ʻana.
Ua ʻike ka poʻe noiʻi e aʻo nei i ka mahalo i nā kāne wahine, lawe ia mau lokomaikaʻi liʻiliʻi o kēlā me kēia lā i ke kaumaha maoli. Ma kekahi noiʻi puke lā o Sara Algoe a me kāna mau hoa hana, ua hōʻike nā hoa ʻelua i ka manaʻo pili a māʻona aku me ka pilina i nā lā ma hope o ka hōʻike ʻana o kekahi o lākou i ka mahalo. Ua hana ka mahalo o kēlā me kēia lā, ma nā huaʻōlelo o ka poʻe noiʻi, me he kahu hoʻoikaika lā. ʻAʻole he lāʻau no nā mea a pau, he lāʻau liʻiliʻi a mau wale nō i mālama i ke olakino o ka pilina.
ʻElua mea e maʻalahi ai e hoʻokō:
- E hāʻawi i ka mahalo no ka hoʻoikaika. ʻAʻole pono kāu hoa pili e hana hemolele i kekahi mea i mea e lokomaikaʻi ai. He nui ka hoʻoikaika ʻana e like me ke ʻano i hopena ai.
- E helu i nā mea āu i hoʻopau ai i ka ʻike. ʻO nā lokomaikaʻi i lilo i mea maʻamau, ʻo ia pinepine ka mea e hana nui ana. ʻAʻole like ka kamaʻāina me ka mea ʻole he koʻikoʻi.
Pehea e kūkulu i ke ʻano hana
ʻAʻole hiki iā ʻoe ke koi iā ʻoe iho e mahalo ma ke kauoha, ʻaʻole hoʻi ʻoe e pono ai. Kūkulu ʻia kekahi ʻano hana ma ka hoʻonohonoho ʻana i kekahi manawa a me ka waiho ʻana i ka manaʻo e hahai. Eia kekahi mau ala e paʻa ai.
1. E hopu i hoʻokahi mea i kēlā me kēia lā
Hoʻokahi i kēlā me kēia lā, e ʻimi i hoʻokahi mea kikoʻī a kāu hoa pili i hana ai e hauʻoli ai ʻoe. ʻO ke kikoʻī ka hana holoʻokoʻa. ʻAʻole "he kanaka maikaʻi lākou," akā "ua ʻae lākou iaʻu e moe a kakahiaka ʻoiai ua ala lākou me ke keiki." Hiki iā ʻoe ke mālama i kou poʻo, kākau ma kāu kelepona, a mālama i kekahi memo liʻiliʻi. ʻO ka hana o ka nānā ʻana ka mea e hoʻomaʻamaʻa hou ai i kou nānā. Ma hope o ʻelua pule, e hoʻomaka ana ʻoe e ʻike i ia mau manawa i ka wā e hana ai, ma kahi o ka ʻeli ʻana no lākou ma hope.
2. E haʻi i ka leo nui i ka ʻāpana mālie
He maikaʻi ka ʻike no ʻoe. He maikaʻi ka haʻi no ʻolua. Ke hopu ʻoe i kekahi o ia mau manawa, e haʻi iā lākou. E mālama kikoʻī a e mālama pōkole.
"Mahalo no ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ka lumi kuke i kēia pō. ʻAʻole loa i loaʻa iaʻu, a ua mālama wale ʻoe iā ia."
ʻOi aku ka mana o ia ma mua o kekahi "ʻo ʻoe ka mea maikaʻi loa," no ka mea hōʻike ia ua ʻike maoli ʻoe i kā lākou hana. Hiki i ka poʻe ke ʻike i ka ʻokoʻa ma waena o ka ʻike ʻia a me ka hoʻowahawaha ʻia. Ua ʻike kekahi o nā noiʻi mahalo, ʻo nā kāne wahine i kūkulu i ka mahalo mau, hoʻolōʻihi lākou i ka manawa pū i kēlā me kēia lā. ʻO ka manaʻo ʻia hoʻoia i ka makemake o ka poʻe e noho pili.
3. E hoʻopaʻa iā ia i kekahi mea āu e hana mau nei
Ola nā ʻano hana hou ke hoʻopaʻa ʻia lākou i nā mea kahiko. E koho i kekahi manawa e hana mau ʻia i kēlā me kēia lā. Ke kaʻa hoʻi i ka home. Ka pulupulu niho ma ka ʻaoʻao kekahi i kekahi. Ka minuke mua ma hope o ka moe ʻana o nā keiki. E hoʻohana i ia ma ke ʻano he hōʻailona e kāhea i hoʻokahi mea maikaʻi. ʻAʻole pono ʻoe e haʻi i kēlā me kēia manawa. ʻO ka manaʻo e hoʻomau i ka ʻike, i ʻano maoli ka haʻi ke koʻikoʻi.
4. E ʻike i ka leo nui i kekahi poʻe ʻē, pū
Aia kekahi ʻano mālie aʻe o kēia a ka poʻe kāne wahine e pō ʻana. ʻO ke ʻano āu e kamaʻilio ai no kāu hoa pili i ka wā ʻaʻole lākou i loko o ka lumi, hoʻololi ia i kāu nānā iā lākou i ka wā lākou. E hoʻōki iā ʻoe iho ma mua o ka ʻōhumu maʻalahi i kekahi hoaaloha, a e haʻi i kekahi mea maikaʻi ma kona hakahaka. ʻAʻole ʻoe e hana keaka ana. Ke hoʻomaʻamaʻa wale nei ʻoe i ka nānā like ma kahi ʻano ʻokoʻa, a hoʻihoʻi ia i kou ʻano i ka home.
Kekahi mau ala e hewa ai
He maʻalahi kēia ʻano hana, ʻaʻole ia like me ka hewa ʻole. Hiki i kekahi mau ʻano ke hoʻopau i kona ikaika, a he maʻalahi e hoʻoponopono ke ʻike ʻoe iā lākou.
ʻO ka mea mua, ʻo ka hoʻolilo ʻana i ka hoʻomaikaʻi i kahi pahele. ʻO "mahalo no ka holoi ʻana i nā pā ma hope o ka lōʻihi" ʻaʻole ia he mahalo, he ʻōhumu i hoʻokahua me ka mahalo. Lohe koke ka poʻe i ka ʻeha ma lalo. Inā hiki ʻole iā ʻoe ke haʻi maʻemaʻe, e mālama no kekahi manawa ʻē a e hāpai i ka pilikia maoli iā ia iho.
ʻO ka lua, ʻo ka mālama helu. ʻO ka manaʻo o ka ʻike ʻana i ka maikaʻi, ʻaʻole ia e kūkulu i kekahi hihia ua mahalo nui aku ʻoe i kāu hoa pili ma mua o ko lākou mahalo iā ʻoe. I ka manawa e lilo ai i helu āu e lanakila ana, ua hoʻopau ia i ka lokomaikaʻi. E ʻike no ka mea he ʻoiaʻiʻo, ʻaʻole no ka mea ua aiʻe ʻia ʻoe i kekahi mea.
ʻO ke kolu, ʻo ke kali ʻana e hōʻea mua ka manaʻo. I kekahi lā pālahalaha a hoʻonāukiuki paha, ʻaʻole paha ʻoe e manaʻo i ka piʻi pumehana o ka mahalo, a maikaʻi nō ia. E hana i ka ʻike e like nō. E ʻimi i ka mea maoli hoʻokahi, e kapa pololei, a e waiho i ka manaʻo e hahai ma hope, inā e hana ʻo ia. ʻO ke ʻano hana ka hoʻomaʻamaʻa. ʻO ke ʻālohilohi he mea hou aku, ʻaʻole he koina.
ʻO ka hope, ʻo ka hele nui a laila ka noho mālie. ʻO kekahi hana nui hoʻokahi i kēlā me kēia kau, hana liʻiliʻi aku ia ma mua o kekahi ʻike liʻiliʻi a ʻoiaʻiʻo i ka hapanui o nā lā. Lanakila ke kūpaʻa ma luna o ka mea kupaianaha. ʻO ka ikaika holoʻokoʻa o kēia, aia i kona liʻiliʻi a me kona pinepine.
I ka wā ʻaʻole lawa ka ʻike iā ia iho
Eia ka palena ʻoiaʻiʻo. ʻO ke koho e ʻike i ka maikaʻi i loko o kāu hoa pili he ʻano hana ikaika a kākoʻo maikaʻi ʻia. ʻAʻole ia he hoʻoponopono no nā mea a pau, ʻaʻole loa ia e lilo i ala e wehewehe ai iā ʻoe iho e haʻalele i nā pilikia maoli.
Inā nui nā mea paʻakikī ma waena o ʻolua, ka hoʻowahāwahā mau, ke kūpaʻa pāpani, ka manaʻo ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hāpai i ka mea hewa me ka pahū ʻole, ʻaʻole ia e hoʻoponopono ʻia ma ka helu ʻana i nā lokomaikaʻi. Pono pinepine i ka hoʻoponopono maoli, a me ke kōkua o kekahi loea kāne wahine e noho me ʻolua. Kūʻai ka ʻike ʻana i ka maikaʻi i kekahi pilina i ka manawanui no ka huki maʻamau o nā ola ʻelua e kaʻana like ana i kekahi hale. ʻAʻole ia e uhi i kekahi ʻano e hōʻeha nei iā ʻoe.
Aia kekahi laina ʻoi aku ka paʻakikī e pono e kapa pololei. Inā loaʻa i kekahi pilina kekahi ʻano hana ʻino, mana, a makaʻu paha, ʻaʻole ka hoʻomaʻamaʻa mahalo ka pane, ʻaʻole hoʻi ʻo kou nānā ka pilikia. He kūlana ia e kamaʻilio me kekahi āu e hilinaʻi ai a i ʻole kekahi loea e hana ana me kēia mau mea. Mua kou palekana, mau loa, ma mua o kekahi ʻōlelo aʻo no ka mahalo.
No ka hihia maʻamau naʻe, ka ʻano kahi i hoʻopau ai nā kanaka ʻelua e aloha ana kekahi i kekahi i ka ʻike pono ʻana, ʻo ke ʻano hana o ka ʻike he wahi hoʻomaka maoli a ʻoluʻolu. ʻAʻohe kumukūʻai. Hana ia iā ʻoe e like me lākou. A loaʻa iā ia kekahi ala e mahuahua ai. ʻO ka nui o kāu nānā i ka maikaʻi, ʻoi aku ka nui āu e loaʻa ai, a ʻo ka nui āu e loaʻa ai, ʻoi aku ka nui me he mea lā.
Ke hana nei ke kanaka ma kēlā ʻaoʻao o ka pākaukau i nā mea liʻiliʻi a lokomaikaʻi āu i hoʻopau ai i ka hoʻopaʻa. E hoʻomaka e kākau iā lākou, ʻoiai i kou poʻo wale nō. Pīhoihoi paha ʻoe i ka nui i noho ma laila mai kinohi.
Nā Kumu
- The Gottman Institute, The Magic Relationship Ratio, According to Science
- Psychology Today, Our Brain's Negative Bias
- Psychology Today, Giving Thanks: How Gratitude Strengthens Relationships
- Greater Good Science Center, UC Berkeley, It's the Little Things: Everyday Gratitude as a Booster Shot for Romantic Relationships (Algoe, Gable & Maisel, 2010)