Ke ʻoi aku kou makemake iā lākou ma mua o ko lākou makemake iā ʻoe

Aia kekahi ʻeha kūikawā i ka nānā ʻana i kou kelepona a ʻike ʻole i kekahi mea. Ua hoʻouna ʻoe i kekahi mea mau hola aku nei, kekahi mea māmā, kekahi mea āu i hana lōʻihi aku ma mua o kāu e ʻae ai. A i kēia manawa ke hoʻomaka hou nei ʻoe. Ke heluhelu nei i nā memo kahiko no nā ʻōuli. Ke ʻōlelo nei iā ʻoe iho he lapuwale ʻoe, a laila ke hana hou.

Inā ua makemake ʻoe i kekahi i kekahi manawa ʻoi aku ma mua o ko lākou makemake iā ʻoe, ua ʻike ʻoe i kēia wahi. He mālie a ʻano hilahila a ʻoi aku ka laha ma mua o kā ka poʻe e hōʻike ai. Ke manaʻo nei ʻoe i ka pilina ma ka maka piha; ke manaʻo nei lākou iā ia me he walaʻau hope. Ke noʻonoʻo mua nei ʻoe i kekahi wā e hiki mai ana; ʻaʻole lākou i hoʻoholo i ko lākou manaʻo no ka Pōʻaono. ʻO ia āpana ma waena o nā kānaka ʻelua kekahi o nā kumu kahiko loa o ke kaumaha, a ʻaneʻane pae nā kānaka a pau i ka ʻaoʻao hewa ona i kekahi manawa.

No laila e hoʻomaka kākou ma ʻaneʻi. ʻO ka makemake i kekahi i makemake ʻole i ke ʻano like, ʻaʻole ia e manaʻo ana ua haki kekahi iā ʻoe. ʻO kona manaʻo, he kanaka ʻoe e hiki ke manaʻo i nā mea. ʻAʻole ia hiki he pilikia, ʻoiai e uku ʻoe iā ia.

No ke aha e ʻeha ai i kou kino, ʻaʻole i kou mau manaʻo wale nō

Ua ʻike paha ʻoe ʻaʻole kēia he kaumaha wale nō. Hiki iā ia ke pā i ke kino. He kaumaha i kou umauma, he hīpuʻu i kou ʻōpū, kēlā hāʻule hakahaka ke ʻike ʻoe e neʻe ana lākou i hope. Aia kekahi kumu no ia, a he mea pono ke ʻike, no ka mea hiki iā ia ke hoʻopau iā ʻoe i ka mālama ʻana iā ʻoe iho me he mea nāwaliwali ʻoe no ka ʻeha.

Ke manaʻo mākou ua hōʻole ʻia a hoʻokuʻu ʻia, ʻaʻole ka lolo e mālama iā ia ma lalo o ka "hoʻonele hoʻonāwaliwali liʻiliʻi." Ma kekahi haʻawina kaulana, ua nānā nā mea noiʻi i ka lolo o nā kānaka ʻoiai e hoʻokuʻu ʻia ana lākou mai kekahi pāʻani hoʻolei kinipōpō maʻalahi, a ʻo nā wahi i ʻā mai, ua kau like me nā wahi e ʻike ana i ka ʻeha kino. ʻO ka loea noʻonoʻo ʻo Naomi Eisenberger, ka mea i alakaʻi i ia hana, wehewehe ʻo ia me ka maʻalahi: ʻo kekahi puʻuwai haki a me kekahi lima haki, ʻaʻole lākou like ʻole i ka lolo e like me kā mākou e manaʻo ai.

Hoʻi loa kēia i hope. No ka hapa nui o ka moʻolelo kanaka, ʻo ka hoʻokaʻawale ʻia mai ka hui he mea pōʻino maoli. No laila ua ulu mākou e manaʻo i ka hōʻole he mea kokoke i kekahi ʻeha, he hōʻailona ʻoi e ʻōlelo ana e nānā, he mea koʻikoʻi kou wahi me kekahi. ʻAʻole ka ʻeha he kīnā. He puʻupuʻu kahiko e hana ana i kāna mea i kūkulu ʻia ai.

ʻAʻole ka ʻike ʻana i kēia e hoʻonalo i ka manaʻo. Akā hiki iā ia ke hoʻololi i ke ʻano āu e kamaʻilio ai iā ʻoe iho e pili ana iā ia. ʻAʻole ʻoe i naʻau palupalu loa. ʻAʻole ʻoe e haku nei iā ia. Ke mālama nei kou ʻōnaehana aʻalolo i kekahi lilo maoli me he lilo maoli.

Ka pahele o ka "malia paha"

ʻO ka hōʻole maʻemaʻe, ʻoiai kona ʻeha, hāʻawi ia iā ʻoe ma ka liʻiliʻi i kekahi mea paʻa e kaumaha ai. ʻO ke kūlana paʻakikī aʻe, ʻo ia ka mea a ka hapa nui o ka poʻe e loaʻa maoli ai. ʻAʻole he ʻaʻole. He malia paha.

Pane lākou, ma hope. He mehana lākou i ke alo a mamao ma ka memo. Hana lākou i nā hoʻolālā, a laila lilo i maopopo ʻole. Hoʻokahi wāwae i loko, hoʻokahi wāwae i waho. A ʻo ia hōʻailona huikau, he mea kupanaha, ʻoi aku kona ʻeha e noho ai ma mua o kekahi ʻaʻole paʻa, no ka mea mālama ia i ka manaʻolana ma ke kulu. Hoʻihoʻi kēlā me kēia hunahuna liʻiliʻi o ka nānā i ka ana a huki iā ʻoe i loko hou.

ʻO ʻaneʻi nō hoʻi kahi e hoʻomaka ai ka noʻonoʻo e wili. Ke nānā nei ʻoe i ka mea hope a lākou i ʻōlelo ai. Kākau a holoi ʻoe. Kūkulu ʻoe i nā kamaʻilio holoʻokoʻa i kou poʻo a hāʻawi iā ʻoe iho i ka hewa no ia mau mea a pau. He inoa ko ia wili ʻana. Kapa nā loea iā ia he noʻonoʻo hou ʻana, a manaʻo ia me he hoʻoponopono pilikia me ka hana ʻole i ka hana maoli o ka hoʻoponopono i kekahi mea. Hele ʻoe a puni i ke ala like, a waiho kēlā me kēia puni iā ʻoe me ka hopohopo nui aʻe a kokoke ʻole i ka maopopo.

Kuhikuhi ka Cleveland Clinic i kekahi mea pono ma ʻaneʻi: hoʻopunipuni ka noʻonoʻo nui iā ʻoe e manaʻoʻiʻo inā noʻonoʻo ikaika ʻoe, e wehe ʻoe i ka huna. Akā ʻaʻole hiki iā ʻoe ke heluhelu i ka noʻonoʻo o kekahi kanaka ʻē aʻe ma ka nānā ʻana i kou mau manaʻo ponoʻī. ʻO ka pane i ka "makemake anei lākou iaʻu," ʻaʻole ia e hiki mai ana mai ka heluhelu hou ʻana i kekahi memo i ka hola hoʻokahi o ke kakahiaka.

Ke lilo ka makemake iā lākou i ʻalualu iā lākou

ʻO kekahi o mākou, ʻoi aku ke kūpono i kēia ma mua o kekahi, ʻaʻole nō hoʻi ia he kīnā ʻano.

Inā kūpono ʻoe e ʻiʻini i ke kokoke a e makaʻu i ka haʻalele ʻia, inā hiki i kekahi pane lohi ke hopu i kou ahiahi holoʻokoʻa, kūpono paha ʻoe i ka mea i kapa pinepine ʻia he ʻano hoʻopili hopohopo. He ala ia e pili ai i ke kokoke i hana pinepine ʻia ma mua loa o ke komo ʻana o kēia kanaka i kou ola, pinepine i ka wā kamaliʻi, i ka wā i hiki mai ai ka mālama me ka mehana i kekahi lā a me ke anu i kekahi lā aʻe. ʻAʻole kekahi o ia mea he hewa nou, a ʻaʻole kekahi e manaʻo ana ua hoʻopaʻa ʻia ʻoe e hana hou iā ia.

ʻO kāna mea e manaʻo ai, ʻoi aku ka pā ʻana o ka maopopo ʻole iā ʻoe ma mua o kekahi poʻe. Pae ʻole ka ʻike ʻole, no laila hoʻāʻo ʻoe e hoʻoponopono iā ia ma ka kīkoʻo. Nā memo aʻe. Ka hoʻoikaika aʻe. Ka hōʻike aʻe. ʻO ka mea ʻeha kupanaha, ʻo ka ʻoi aku o kou ʻalualu i kekahi i kānalua, ʻo ka ʻoi aku o kona pana iā lākou i waho, e hoʻopiʻi i kou hopohopo, e hana iā ʻoe e ʻalualu ikaika aʻe. He puni ia e hoʻonāwaliwali i ka mea like āu e hoʻāʻo nei e pale.

Inā ʻike ʻoe iā ʻoe iho i laila, ʻo ka neʻe waiwai loa, ʻaʻole ia ka kelika ʻana iā lākou ʻoi aku ka maikaʻi. ʻO ke aʻo ʻana i ke ʻano e noho ai me ka ʻoluʻolu ʻole o ka ʻike ʻole me ka hoʻāʻo koke ʻole e hoʻonalo iā ia.

ʻO lākou, a i ʻole ka moʻolelo e pili ana iā lākou?

Eia kekahi nīnau e pono e nīnau iā ʻoe iho me ka ʻoiaʻiʻo, ʻoiai kona ʻeha iki. Aloha anei ʻoe i kēia kanaka, a aloha anei ʻoe i kā lākou e hōʻike ai inā holo pono?

Ke ʻaneʻane loaʻa ʻole kekahi, hana pinepine ko mākou noʻonoʻo i kekahi mea lokomaikaʻi a pōʻino. Hoʻopiha mākou i nā hakahaka. Lawe mākou i kekahi mau manawa maoli, ke kamaʻilio maikaʻi, ke ʻano o ko lākou ʻakaʻaka, ka manawa i hoʻomanaʻo ai lākou i kekahi mea liʻiliʻi e pili ana iā ʻoe, a hoʻohana mākou iā lākou e kūkulu i kekahi kanaka holoʻokoʻa he ahonui a kūpaʻa a kūpono pono no mākou. ʻO ka pilikia, ʻo ka nui o ia kanaka e noho ana i kou noʻonoʻo. Pinepine ʻaʻole ʻoe e ʻiʻini ana no ko lākou ʻano maoli, me ko lākou mau kīnā maʻamau a me ko lākou mau mea ʻē aʻe e mua ai. Ke ʻiʻini nei ʻoe no ka hoʻomaha āu e noʻonoʻo ai e manaʻo ʻoe inā koho lākou iā ʻoe i ka hopena.

ʻO ka mamao kekahi hapa o ka huki. Hana ka maopopo ʻole i kekahi kanaka e ʻoi aku ka waiwai, e like me ka puka i wehe hapa, ʻoi aku kona paʻakikī e nānā ʻole ma mua o ka puka i wehe loa a i pani loa paha. ʻAʻole kekahi o kēia e manaʻo ana he hoʻopunipuni kou mau manaʻo. ʻO kona manaʻo, ke hele mai kekahi o ka ikaika mai ka loaʻa ʻole, ʻaʻole mai ke kanaka. A he nūhou maikaʻi kupanaha ia, no ka mea ʻo ka ʻeha āu e halihali nei, ʻoi aku paha kona māmā a hiki ke hana ma mua o kona ʻano i kēia manawa.

He hōʻike mālie: e noʻonoʻo i kēia kanaka e loaʻa piha a maʻalahi iā ʻoe, e pane wikiwiki ana, kaʻawale mau, ʻaʻohe pohihihi i koe. E noho anei ka hunaahi, a e kahe aku anei kekahi o ka ikaika? Inā kahe aku ka nui, ke holo nei ka ʻalualu ma luna o ka āpana, ʻaʻole ma luna o lākou.

Ke ʻano e kūpaʻa ai ke kūpaʻa ʻole kou mau manaʻo

ʻAʻole kekahi o ka mea e hahai nei e pili ana i ka hoʻohālike ʻana me ka anuanu a i ʻole ka hoʻohālike ʻana ʻaʻole ʻoe e mālama. E pili ana ia i ka mālama ʻana i ke kanaka hoʻokahi o kēia kūlana holoʻokoʻa āu e hiki maoli ke hana no: ʻo ʻoe.

E hoʻopau i ka unuhi a e hoʻomaka i ka nānā

ʻAʻole ʻoe e pono e wehe i nā hōʻailona huikau. E nānā wale i kā lākou hana maoli i ka lōʻihi o ka manawa. Haʻi nā huaʻōlelo iā ʻoe i kā kekahi e manaʻolana ai he ʻoiaʻiʻo e pili ana iā lākou iho. Haʻi nā hana iā ʻoe i kou wahi e kū ai. ʻO ke kanaka e makemake e komo i kou ola, hōʻike ʻo ia iā ia. Inā hoʻomau ʻoe i ka hōʻoiaʻiʻo iā ʻoe iho ua makemake lākou, ʻo ia hoʻoikaika ka pane.

E ʻoki i ka puni, ʻaʻole i ka manaʻo

ʻAʻole hiki iā ʻoe ke koi iā ʻoe iho e hoʻopau i ka hoʻomanaʻo iā lākou. Hiki iā ʻoe ke hoʻōki i ka wili. Kekahi mau mea e kōkua maoli ai:

• E waiho i kou kelepona ma kekahi ʻaoʻao o ka lumi. ʻOi aku ka ikaika o ka huki e nānā ke loaʻa i kou lima.
• E hāʻawi i kekahi ipu i ka hopohopo. E koho i kekahi manawa paʻa, he iwakālua a he kanakolu paha minuke, e ʻae iā ʻoe iho e noʻonoʻo i nā mea a pau, a laila e pani i ka poʻi a hiki i ka lā ʻapōpō. Emi ka noʻonoʻo hou ke loaʻa kekahi pā a puni iā ia.
• Ke hopu ʻoe i kekahi manaʻo e like me "Ua hoʻoʻino au iā ia" a i ʻole "ʻAʻole au i lawa," e nīnau he aha ka hōʻike maoli. ʻAneʻane mau ʻoe e ʻike ua kūkulu ʻoe i kekahi hale hoʻokolokolo mai hoʻokahi memo i pane ʻole ʻia.
• E hoʻoneʻe i kou kino. He hele wāwae, he holo, kekahi mea. Huki ia iā ʻoe mai kou poʻo a i loko o kekahi mea maoli.

E pale i kou hanohano ponoʻī

Aia kekahi ʻano mālie o ka mahalo iā ʻoe iho i ka hana ʻole iā ʻoe iho i mea liʻiliʻi aʻe e mālama i kekahi i makemake hapa. Ua ʻae ʻia ʻoe e makemake i ka maopopo. Ua ʻae ʻia ʻoe e noi iā ia hoʻokahi manawa, me ka akāka, a laila e manaʻoʻiʻo i ka pane āu e loaʻa ai, me ka pane e hiki mai ana ma ka hāmau. ʻAʻole ʻoe e pono e hoʻāʻo no kekahi wahi i loko o ke ola o kekahi.

E ninini hou i kou ola ponoʻī

Ke paʻa mākou i kekahi, pio ke koena o ke ao. Nā hoaaloha, ka hana, nā mea liʻiliʻi e hana iā ʻoe iā ʻoe. ʻO ka hoʻā hou ʻana i nā kukui ma laila, ʻaʻole ia he ʻano hoʻokaʻawale. ʻO ia kahi e noho maoli ai kou manaʻo iā ʻoe iho, a ua kali ʻo ia iā ʻoe i kēia manawa a pau.

E ʻae iā ʻoe iho e manaʻo i ka lilo

ʻOiai ʻaʻole i hana maoli ʻia kekahi mea, ua lilo iā ʻoe kekahi mea. He ʻoiaʻiʻo iā ʻoe ka mahele o nā mea āu i manaʻolana ai, a ua maikaʻi ke kaumaha iā ia. E haʻi i kekahi hoaaloha. E uē inā pono ʻoe. Neʻe nā manaʻo ma o ʻoe i ka wikiwiki aʻe ke hoʻopau ʻoe i ka hakakā me lākou.

He nānā ʻē aʻe e pono ke paʻa

Eia kekahi mea maʻalahi e poina ke noho ʻoe i loko ona. ʻO ka manaʻo ʻole o kekahi i ke ʻano like e pili ana iā ʻoe, ʻaʻole ia he koho aupuni no kou waiwai. He ʻano ʻē a kūikawā ka huki, a pinepine ʻaʻohe ona pili me kou maikaʻi he kanaka. He nui ka poʻe lokomaikaʻi, hoʻomākeʻaka, a nani ʻaʻole e pili, no nā kumu hiki ʻole iā lāua ke wehewehe.

He ʻike ko lākou mau manaʻo e pili ana i ke kūpono. ʻAʻole lākou he kaha no ʻoe ma ke ʻano he kanaka. ʻO ka heluhelu pololei o ka "ʻaʻole lākou i makemake nui mai iaʻu," ʻaʻole ia ʻo "no laila ʻaʻole paha au i lawa." ʻO ia ʻo "no laila ʻaʻole like kēia mea kūikawā, a makemake aku au e ʻike i kēlā ma mua o ka uku mau no kekahi malia paha."

He mea paʻakikī ia e manaʻo i kou mau iwi ʻoiai e ʻeha ana kou umauma. E hāʻawi iā ia i ka manawa.

Ke ʻano o ke ʻano kūpono o ka makemake

Kōkua ka hoʻomanaʻo ʻana i kāu mea e kakali maoli nei, no ka mea ke ola ʻoe ma luna o nā hunahuna no kekahi manawa, hiki iā ʻoe ke poina aia kekahi ʻai piha.

ʻO ka makemake maoli a lua, ʻaʻole ia he nane āu e pono e hoʻoponopono. Kūpono ia e manaʻo mālie. Hōʻike ke kanaka ʻē aʻe. Hana lākou i nā hoʻolālā a mālama. Hiki ke loaʻa iā lākou, a ke hiki ʻole, haʻi lākou i ke kumu ma mua o kou noʻonoʻo. ʻAʻole ʻoe e nānā mau i ko lākou leo no nā manaʻo huna, no ka mea ʻaʻohe mea huna nui. He paʻakikī e wehewehe i ka hoʻomaha o ia mea a hiki i kou manaʻo ʻana iā ia. Emi ka koho. Emi ka hoʻomākaukau. Hoʻonui i ka wahi e lilo ai ʻoe iā ʻoe iho.

He mea koʻikoʻi kēia no ka mea hoʻohaʻahaʻa mālie nā kūlana like ʻole i kāu mau kūlana. Hoʻomaka ʻoe e mālama i nā hunahuna o ka nānā me he ʻahaʻaina, a me ka hoʻoikaika liʻiliʻi loa me he aloha, no ka mea pōloli ʻoe no kekahi hōʻailona. ʻAʻole ka pōʻino ʻo kēia kanaka hoʻokahi wale nō. ʻO ia hiki iā ʻoe ke maʻa loa i ka hana no ke aloha a hoʻomaka ka mālama kūpaʻa a maʻalahi e manaʻo luhi a kānalua paha ke hiki maoli mai. ʻO ke kapa ʻana i ke ʻano maoli o ka maikaʻi, ʻo ia ke ʻano e pale ai ʻoe mai ka ʻae ʻana i ka ʻalualu he ʻano ola.

Ua ʻae ʻia ʻoe e makemake i ka mahele mālie. ʻAʻole ka makemake i ka maʻalahi like me ka makemake nui loa.

Ka manawa e kelepona ai i ke kākoʻo hou aku

I ka hapa nui o ka manawa, nalo kēia ʻano ʻeha iho nō i ka piha hou ʻana o ke ola. I kekahi manawa ʻaʻole, a he mea pono ke koʻikoʻi ma kahi o ka hoʻomanawanui ikaika.

Inā ʻike ʻoe iā ʻoe iho e paʻa ana i ke ʻano ʻeha like me kekahi kanaka a me kekahi kanaka, inā hiki ʻole i ka noʻonoʻo hou ke mālie ʻoiai kāu hoʻāʻo, inā hoʻolei kekahi hōʻole iā ʻoe i loko o kekahi naʻau haʻahaʻa e mau ana i nā pule, a i ʻole inā hoʻomau ʻoe i ka haʻalele i kāu mau pono ponoʻī e paʻa i ka poʻe e hōʻike ʻole no ʻoe, ʻo ia nā kumu maikaʻi e kamaʻilio ai me kekahi kauka noʻonoʻo. ʻAʻole kēia e pili ana i ka haki ʻana. Hiki i kekahi kauka noʻonoʻo maikaʻi ke kōkua iā ʻoe e maopopo mai hea mai kēia mau ʻano a e kūkulu i nā pilina e kūpaʻa aʻe, a hoʻololi pinepine ia hana i ka mea ʻoi aku ma mua o kou ola aloha.

A inā hiʻo ka ʻeha naʻau i kekahi manawa i kekahi mea kaumaha aʻe, kēlā ʻano manaʻolana ʻole e hoʻomaka ai ʻoe e manaʻo ʻaʻohe ou waiwai, e ʻoluʻolu mai e halihali iā ia hoʻokahi. ʻO ka kelepona no ke kōkua i kēlā manawa, ʻo ia kekahi o nā mea ikaika loa e hiki ai i kekahi kanaka ke hana.

He kūpono ʻoe e koho ʻia me ka akāka, e kekahi i hauʻoli ʻo ʻoe ia. ʻAʻole ka makemake i kēlā he noi nui loa. ʻO ia ka manaʻo holoʻokoʻa.

Nā kumu

• American Psychological Association, The Pain of Social Rejection
• Eisenberger, Lieberman & Williams, Does rejection hurt? An fMRI study of social exclusion (Science)
• Cleveland Clinic, How To Stop Overthinking: Tips and Coping Strategies