Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E wehe me kou ʻano manaʻo, ʻaʻole me kā lākou i hana ai.
- E noho ma ka pilikia hoʻokahi, e haʻalele i nā hōʻike kahiko.
- Inā komo wela ʻoe, e hoʻomaka hou me ka akahai.
Aia kekahi ʻōlelo āu i hāpai ai. Malia no nā lā. Ua hoʻomaʻamaʻa ʻoe iā ia ma ka ʻauʻau, ma ke kaʻa, ma ka hola hapa hiamoe i ka hola 2 o ke kakahiaka i ka wā e hāmau ʻole ai ka hopohopo. ʻIke ʻoe e pono ʻoe e ʻōlelo iā ia. ʻIke pū ʻoe, mai ka ʻike maka, i ke ʻano e hele ai: e wehe ʻoe i kou waha, e puka mai nā ʻōlelo ʻoi aku ka ʻoi ma mua o kou manaʻo, a i loko o kanakolu kekona e noho ʻolua ma kahi pelapela ʻaʻole pili i ka mea āu i makemake ʻiʻo ai e hoʻoponopono.
ʻO kēlā kanakolu kekona mua, ʻoi aku kona koʻikoʻi ma mua o ʻaneʻane nā mea ʻē aʻe āu e ʻōlelo ai. ʻO ke ʻano o ka hoʻomaka ʻana o kahi kamaʻilio paʻakikī, hoʻonohonoho pinepine ia i ke ʻano holoʻokoʻa, a i ka wā e hoʻomaka ʻino ai kahi kamaʻilio, paʻakikī loa ka huki hou ʻana i hope. Ua hoʻolōʻihi ka mea noiʻi pilina ʻo John Gottman i nā makahiki i ka nānā ʻana i nā kāne wahine e kūkākūkā ana i ko lākou mau pilikia ma kahi keʻena, a ʻo kekahi o kāna mau loaʻa kupanaha loa, ʻo ia ka hoʻomaka ʻana o kahi kamaʻilio paio he mea wānana ikaika no ke ʻano e pau ai ka mea holoʻokoʻa. Ma kekahi noiʻi ʻeono makahiki, ua hoʻomaka kēlā me kēia kāne wahine i hemo ma hope i kā lākou mau kamaʻilio paio me ka ʻino aʻe a me ka mehana emi mai ka hoʻomaka. Ua haʻi nā minuke ʻekolu mua i ka moʻolelo.
ʻO ka lono maikaʻi i hūnā ʻia i loko o ia noiʻi, ʻo ia ka hoʻomaka ka ʻāpana hoʻi e ʻoi loa ai kou mana. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻomalu i ke ʻano e pane ai kekahi. Hiki iā ʻoe ke koho i kou ʻano komo. Ua hāʻawi ʻo Gottman i ka mana akahai i kahi inoa: ka hoʻomaka palupalu. ʻO ia ka ʻokoʻa ma waena o "ʻAʻole loa ʻoe e noʻonoʻo no kekahi koe ʻo ʻoe iho" a me "Ua manaʻo mehameha iki au me kēia, a makemake au e kamaʻilio no ia." Ka hopohopo like. He kamaʻilio ʻokoʻa loa.
No ke aha e kūʻē ai nā kānaka (ʻaʻole no ko lākou paʻakikī)
Kōkua ka hoʻomaopopo ʻana i ka mea āu e hana ʻiʻo nei. Ke manaʻo kekahi ua ʻāhewa ʻia, pane pinepine kona kino ma mua o kona noʻonoʻo. Wikiwiki ka puʻuwai, piʻi nā poʻohiwi, neʻe ka lolo i kahi ʻano hoʻoweliweli haʻahaʻa. Ma kēlā kūlana, ʻaʻole noʻonoʻo maikaʻi nā kānaka. Pale lākou. Hahau hou lākou, a pani paha, a hoʻomaka e huli i ka hewa o kāu i ʻōlelo ai ma kahi o ka ʻoiaʻiʻo i loko.
ʻAʻole kēia he pilikia ʻano. He ʻano pili pū. ʻO ke kanaka i manaʻo ua ʻāhewa ʻia, e hoʻolilo ʻo ia i kona ikaika i ka pale iā ia iho ma kahi o ka hoʻolohe, a ʻaʻohe nui o kou pololei e hoʻololi i kēlā i ka manawa. No laila i kou alakaʻi ʻana me ka hoʻāhewa, ʻo ka hoʻāhewa pololei nō, ke hōʻoia ʻaneʻane ʻoe i ka pane hoʻokahi āu e makemake ʻole ai.
Hana ka hoʻomaka palupalu no ka mea kāpae ia i kēlā hoʻopīhoihoi. Hāʻawi ia i kekahi i kahi pilikia e hoʻoponopono pū me ʻoe ma kahi o kahi hahau e ola ai. ʻO ia ke maiau holoʻokoʻa. ʻAʻole ʻoe e hoʻopalupalu nei i ka ʻoiaʻiʻo. Ke hoʻohaʻahaʻa nei ʻoe i ka hoʻoweliweli i hiki ai i ka ʻoiaʻiʻo ke pae.
Ke ʻano o kahi hoʻomaka palupalu
Aia kahi ʻano maʻalahi ma lalo o nā hoʻomaka akahai loa, kūpono loa. ʻAʻole pono ʻoe e hahai ʻōlelo ma muli o ka ʻōlelo, a ʻaʻole pono ʻoe e leo me he heluhelu palapala lā. Akā he pono ke ʻike i nā iwi.
- E hoʻomaka me kou ʻano manaʻo, ʻaʻole me kā lākou i hana ai. "Manaʻo au" ma kahi o "Hana mau ʻoe." He paʻakikī ka hoʻopaʻapaʻa me nā manaʻo. Ke noi nei nā hoʻāhewa e hoʻopaʻapaʻa ʻia. ʻO "Ua kaumaha au no ke kālā" e wehe i kahi puka. ʻO "Hoʻolilo ʻoe me he waiwai lā" e paʻi i kekahi.
- E kikoʻī no ke kūlana, ʻaʻole no ke kanaka. E wehewehe i ka mea i hana ʻia, hoʻokahi manawa, me ka ʻōlelo hoʻopaʻi ʻole. ʻO "Ua waiho ʻino ʻia ka lumi kuke i ka pō nei" he ʻoiaʻiʻo hiki iā ʻolua ke hana pū. ʻO "He molowā loa ʻoe" he ʻōlelo paʻa, a hoʻolilo nā ʻōlelo paʻa i nā kānaka i ka paʻa.
- E ʻōlelo i kāu mea e pono ai, ma ka ʻaoʻao maikaʻi. ʻO kēia ka ʻāpana a ka hapanui o nā kānaka e haʻalele ai, a ʻo ia ka mea koʻikoʻi loa. E haʻi iā lākou i ka mea āu e makemake nui ai, ʻaʻole wale i ka mea hewa. ʻO "E aloha au inā e hoʻomaʻemaʻe pū kāua ma hope o ka ʻaina ahiahi" e hāʻawi i kahi wahi e hele ai. ʻO ka ʻōhumu me ka noi ʻole, he hoʻopiʻi wale ia.
- E noho akahai, i kēia manawa nō. Malia ʻoi loa i kēia manawa. ʻAʻole ka akahai iki e hoʻoluku i kāu manaʻo. ʻO "Hiki anei iā ʻoe ke kamaʻilio no kēia?" ʻaʻohe kumukūʻai iā ʻoe a hoʻololi i nā mea a pau no ke ʻano e loaʻa ai.
E nānā i ka mea i nalowale: ka henehene, ka hoʻowahāwahā, ka ʻōlelo "mau," ka ʻōlelo "ʻaʻole loa," a me ka papa lōʻihi o kēlā me kēia mea pili a lākou i hana ai mai ka makahiki 2019. Noho ka hoʻomaka palupalu ma ka pilikia hoʻokahi. I ka manawa e kiʻi hou ai ʻoe i nā hōʻike kahiko, ua hoʻololi ʻoe i kahi hopohopo hoʻokahi i kahi koho holoʻokoʻa no ka pilina, a pane kekahi e like.
Nā ʻōlelo "au," a no ke aha lākou e hana ʻiʻo ai
Ua lohe paha ʻoe i ka ʻōlelo aʻo e hoʻohana i nā ʻōlelo "au," a malia ua ʻano palupalu, me he mea e ʻōlelo ʻia ma ka pā o ke kākāʻōlelo kula. ʻOi aku ka maikaʻi ma mua o kona kani. Hōʻike ka Mayo Clinic iā ia he kumu o ke kamaʻilio kūpaʻa: hāʻawi kahi ʻōlelo "au" iā ʻoe e ʻōlelo i kou manaʻo me ka kani ʻole me he hoʻāhewa. ʻO "ʻAʻole au i ʻae" ma kahi o "Ua hewa ʻoe." ʻO "Makemake au i kekahi kōkua me kēia" ma kahi o "ʻAʻole loa ʻoe e kōkua."
ʻO ke kumu e hana ai, he mīkini, ʻaʻole he kupua. ʻO nā ʻōlelo "ʻoe" e kuhikuhi me ka manamana lima, a hoʻopale ka manamana lima i kuhikuhi ʻia i nā kānaka. Hōʻike nā ʻōlelo "au" i kou ʻike ponoʻī, kahi mea ʻo ʻoe wale nō ka mea ʻike, no laila ʻaʻohe mea a kekahi e hōʻole ai. Hiki iā lākou ke ʻae ʻole i kāu hopena. ʻAʻole hiki iā lākou ke haʻi iā ʻoe ʻaʻole ʻoe e manaʻo i kāu i manaʻo ai.
He ala wikiwiki e hopu iā ʻoe iho: inā hoʻomaka kahi ʻōlelo me "ʻoe" a he hoʻāhewa ka ʻōlelo aʻe, e kūkulu hou iā ia a puni ka mea āu i ʻike ai a me ka mea i hana iā ʻoe. ʻO "Ua hoʻohilahila ʻoe iaʻu" e lilo i "Manaʻo hilahila au i ka wā i puka mai ai kēlā i mua o nā mea a pau." ʻOi aku ka lohi o ka ʻōlelo. ʻOi aku ka maʻalahi o ka hoʻolohe.
He mau kākau hou
Maʻalahi aʻe kēia me nā laʻana. Eia kekahi mau hoʻomaka a ka hapanui o kākou i ʻōlelo ʻiʻo ai, ma ka ʻaoʻao o ka mana palupalu o ka mea like. ʻAʻole loli ka hopohopo. ʻO ka puka wale ka mea i loli.
I kahi hoa pili
Ka mana ʻoʻoleʻa: "ʻAʻole loa ʻoe e kōkua ma ʻaneʻi. Hana au i nā mea a pau." He ʻōlelo hoʻopaʻi, he ʻōlelo nui, a he manamana lima kuhikuhi, ma loko o ʻewalu mau ʻōlelo. Ka mana palupalu: "Ua manaʻo huikau loa au i kēia mau lā, a manaʻo au e pono kāua e māhele ʻokoʻa i ka hana hale. Hiki anei iā kāua ke hoʻolālā?" Hoʻomaka ka mua i kahi hakakā no ka pono o "ʻaʻole loa." Hoʻomaka ka lua i kahi kamaʻilio no ka papa hana hale.
I kahi hoaaloha i hoʻonele iā ʻoe
Ka mana ʻoʻoleʻa: "Ua haʻalele hou ʻoe iaʻu. Manaʻo au ʻaʻole au he mea nui iā ʻoe." He kuhi kēlā ʻōlelo lua no ko lākou manaʻo i hoʻokahuli ʻia i ʻoiaʻiʻo, a aʻa ia iā lākou e pale i ko lākou ʻano holoʻokoʻa. Ka mana palupalu: "I ka hāʻule ʻana o kā kāua mau hoʻolālā i ka pule i hala, manaʻo hoʻonele iki au, a ke haʻo nei au iā ʻoe. Ua maikaʻi nā mea a pau me ʻoe?" Ua haʻi ʻoe iā lākou i ka ʻoiaʻiʻo a waiho i wahi no ka hiki ke hāpai ana lākou i kekahi mea. Pēlā pinepine lākou.
I kahi hoa hana
Ka mana ʻoʻoleʻa: "Lohi mau ʻoe me kāu ʻāpana, a hana ia iaʻu i ʻino." Ka mana palupalu: "Ua ʻike au ua ʻano paʻa nā hāʻawi ʻana, a he kaumaha ma koʻu ʻaoʻao. Hiki anei iā kāua ke nānā pū i ka papa manawa?" Ka pilikia like, i hāpai ʻia me ka hoʻāhewa ʻole, ʻo ia hoʻi hiki i kekahi ke kōkua e hoʻoponopono ma kahi o ka hoʻopaʻapaʻa ʻaʻole ʻo ia i lohi maoli i ka lā 14.
E nānā i ka mea like o kēlā me kēia mana palupalu. Kapa ia i kahi manaʻo. Kuhikuhi ia i kahi kūlana, ʻaʻole i kahi kanaka. Pau ia me kahi kono ma kahi o kahi hoʻopiʻi. ʻAʻole hoʻokahi o lākou e hoʻohana i "mau" a i "ʻaʻole loa," no ka mea hoʻololi kēlā mau ʻōlelo ʻelua i ka manawa hoʻokahi i hoʻopaʻi ola, a ʻaʻohe mea e hoʻolohe maikaʻi i ka wā e hoʻopaʻi ʻia ai.
E koho i kou manawa ma mua o kou koho ʻana i kāu mau ʻōlelo
He hoʻomaka palupalu kūpono i hāʻawi ʻia i ka manawa hewa, e haki nō. ʻO ka manawa he ʻāpana o ka ʻōlelo.
Mai wehe i kahi kumuhana paʻakikī ke pōloli kekahi o ʻolua, ke pau ka ikaika, ke hapa puka ʻoe i ka puka, a i ʻole ke huhū mua no kekahi mea ʻē aʻe. Mai hana iā ia i waena o kahi hakakā no kekahi mea ʻē aʻe. A mai hoʻopahele i kekahi i kona komo ʻana i loko. He kūʻē mua pōkole e hana i nā mea kupanaha: "Aia kekahi mea ma koʻu noʻonoʻo aʻu e makemake ai e kamaʻilio aku ma hope i kēia pō, ke loaʻa iā kāua ka manawa. ʻAʻohe mea makaʻu." Hāʻawi kēlā ʻōlelo i kekahi e hoʻomalu i kona ʻōnaehana aʻalele ponoʻī ma mua o ka hoʻomaka ʻana o ke kamaʻilio, ʻo ia hoʻi hōʻea lākou me ka hoʻomākaukau emi.
Inā ʻo ʻoe ka mea wela, e lawe i kahi manawa mua. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hāʻawi i kahi hoʻomaka mālie mai kahi kino i hoʻāla ʻia. Hoʻokahi hanu lohi i waho, nā wāwae ma ka papahele, ma mua o kāu ʻōlelo ʻana i kahi ʻōlelo. ʻAʻole ka manaʻo ʻo ka pāpā ʻana i kāu i manaʻo ai. ʻO ia ka hōʻoia ʻana e puka mai kāu ʻōlelo mua mai ka ʻāpana ou e makemake ai e hoʻoponopono i kēia, ʻaʻole mai ka ʻāpana e makemake ai e pololei.
Ma hope o kou hoʻomaka: e mālama palupalu
Kūʻai ka hoʻomaka iā ʻoe i kahi kamaʻilio ʻiʻo. ʻO kāu hana aʻe, hoʻoholo ia inā mālama ʻoe iā ia.
ʻO ka mea nui loa, ʻo ia ka hoʻolohe ʻiʻo ma kahi o ke kali no kou manawa. ʻO ka hoʻolohe ʻeleu, ʻo ia ka hoʻāʻo ʻana e hoʻomaopopo i ka mea a kekahi e makemake ʻiʻo ai, ʻaʻole wale i nā ʻōlelo āna i hoʻohana ai. E haʻi hou aku. ʻO "No laila ke ʻano lā ua manaʻo huikau pū ʻoe" e haʻi iā lākou ua hoʻolohe ʻia, a ʻo ka hoʻolohe ʻia ka mea e hiki ai i ke kanaka i pale ke hoʻomaha hope. Aia kahi naʻauao noiʻi mālie ma ʻaneʻi: ʻo ke kapa pololei ʻana i kahi manaʻo, lawe ia i kekahi o ka wela mai loko, no lākou a no ʻoe.
He mau mea e pale ai i kahi hoʻomaka maikaʻi mai ka paheʻe ʻana i kahi pau ʻino:
- Ke manaʻo ʻoe i ka makemake e pale, e hoʻomaha ma mua o kou pane ʻana. ʻO ka āwāwa ma waena o ka manaʻo a me ka hana ma luna, ʻo ia kahi e noho ai ke kamaʻilio holoʻokoʻa.
- E noho ma ke kumuhana hoʻokahi. Inā lana mai kahi hopohopo lua, e waiho aʻe no ka manawa ma hope. He manawa ma hope ʻiʻo.
- Inā hoʻopiha ʻia kekahi o ʻolua, huhū loa e noʻonoʻo pono ʻole, he maikaʻi ke kāhea i kahi hoʻomaha. ʻO "Makemake au e hoʻomau i ke kamaʻilio no kēia, akā pono au i iwakālua minuke mua" he neʻe ikaika, ʻaʻole he hoʻopakele. E ʻōlelo e hoʻi ʻoe, a hoʻi mai.
- E ʻimi i ka ʻāpana āu e ʻae ai ma mua o ka ʻāpana āu e ʻae ʻole ai. ʻO "Pololei ʻoe ua huikau au i kēia mau lā" e wehe ʻoi aku ma mua o kona kumukūʻai.
Ke hana ʻole, a ʻaʻole ia e hana mau
He akamai ka hoʻomaka palupalu, ʻo ia hoʻi e hāʻule ʻoe iā ia. E hoʻolālā ʻoe i ka mana palupalu a puka mai ka mana ʻoʻoleʻa, no ka mea ua luhi ʻoe a makaʻu a hoʻopā paha i kahi aʻa kahiko. ʻAʻole ia he hāʻule. ʻO ia ka noho kanaka. Ke hana ʻia ia, hiki iā ʻoe ke hoʻoponopono: "E hoʻāʻo hou au i kēlā, ua komo wela au a ʻaʻole au makemake." ʻO ka ʻae ʻana i kahi hoʻomaka ʻino, ʻo ia ponoʻī kekahi o nā mea e hoʻopakele nui ai i kahi pilina.
ʻAʻole hoʻi ia e hoʻoponopono i nā mea a pau, a he pono ke ʻoiaʻiʻo no ia. ʻAʻole hiki i kahi hoʻomaka akahai ke hana kūpono i kahi pilina ʻaoʻao hoʻokahi, a ʻaʻole hiki iā ia ke launa me kekahi e pane i kēlā me kēia hopohopo me ka hoʻowahāwahā me ka nani o ka hāpai ʻana. Inā ʻike ʻoe ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hāpai i kekahi mea me ka lilo ʻole i pōʻino, a i ʻole haʻalele nā pane o kekahi iā ʻoe me ka makaʻu, hele ana ma luna o nā hua moa nahā, a kānalua paha ʻoe i kou hoʻomanaʻo ponoʻī o nā hanana, aia kēlā ma waho o ka hiki o kahi ʻōlelo maikaʻi aʻe. He ʻano ia e pono e kamaʻilio me kahi kākāʻōlelo, a inā manaʻo palekana ʻole ʻoe, me kekahi e hiki ke kōkua iā ʻoe e noʻonoʻo i kou palekana pololei. ʻAʻohe hilahila i ka pono i ka ʻoi aku ma mua o ka mea hiki i kahi mea hana kamaʻilio ke hāʻawi.
No nā kamaʻilio paʻakikī maʻamau naʻe, ʻo nā mea me ka poʻe āu e aloha ai a makemake e mālama, aia ka hoʻomaka i loko o kou lima ʻoi aku ma mua o kona ʻano i ka hola 2 o ke kakahiaka. Ua hāpai ʻoe i kēlā ʻōlelo no nā lā. Hiki iā ʻoe ke koho i kona hoʻomaka. E hoʻomaka palupalu, e noho ma ka mea hoʻokahi, e ʻōlelo i kāu mea e pono ai, a e hāʻawi i ke kanaka i ka manawa e hālāwai me ʻoe. ʻO ka hapanui o ka manawa, ke hana ʻoe i kahi palekana e kamaʻilio ai, kamaʻilio nā kānaka.
Nā kumu
- The Gottman Institute, How to Fight Smarter: Soften Your Start-Up
- The Gottman Institute, Predicting Divorce From the First 3 Minutes of a Conflict Discussion
- Mayo Clinic, Being assertive: Reduce stress, communicate better
- HelpGuide.org, Effective Communication