Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E helu emi i nā ʻano ʻike: ʻelima, ʻehā, ʻekolu, ʻelua, hoʻokahi.
- E hoʻokahe i ka wai huʻihuʻi ma luna o kou mau lima.
- E hoʻomaʻamaʻa iā ia i hoʻokahi manawa ke mālie ʻoe.
ʻAʻole pili ka hapa nui o ka piʻihau i ka manawa nei. Pili ʻo ia i kahi wā e hiki mai ana ʻaʻole i hana ʻia, a i ʻole kahi wā i hala āu e hoʻomaopopo hou nei. Noho kou kino ma luna o kahi noho, a aia kou noʻonoʻo i ʻekolu lā mai kēia manawa, e hoʻomaʻamaʻa ana i ka mana ʻino loa o kahi kūkākūkā āu i kamaʻilio ʻole ai. Lilo ka lumi āu e noho maoli nei i ka pohihihi. ʻO ka noho ma lalo ou, ʻo ka mālamalama ma ka puka aniani, ʻo ke kani o ke alanui ma waho. ʻAʻole loa kēlā e komo mai ana.
ʻO ka hoʻihoʻi ʻana o nā ʻano ʻike ʻelima he ala e hoʻi ai i ka lumi.
Ua ʻike paha ʻoe iā ia i kākau ʻia ʻo 5-4-3-2-1. He helu emi pōkole ma waena o kou mau ʻano ʻike: ʻelima mea hiki iā ʻoe ke ʻike, ʻehā hiki iā ʻoe ke pā, ʻekolu hiki iā ʻoe ke lohe, ʻelua hiki iā ʻoe ke honi, hoʻokahi hiki iā ʻoe ke ʻono. ʻO ia wale nō. ʻAʻohe polokalamu, ʻaʻohe wahi kūikawā, ʻaʻohe mea e ʻike ai kekahi i kāu hana. Aʻo nā loea olakino iā ia he neʻe mua i ka wā e hoʻomaka ai ka hopohopo e piʻi, a kūpono ke hoʻomaopopo i ke kumu e loaʻa ai iā ia kēlā wahi ma mua o kou hoʻāʻo ʻana.
No ke aha e hoʻomālie ai iā ʻoe ka ʻike ʻana i ka lumi
Noho ka hopohopo i ka mea akāka ʻole. Hana ʻia ia me nā manaʻo, nā wānana, nā hiʻohiʻona ʻaʻole maoli. Mālama kou mau ʻano ʻike i ka mea wale nō ma ʻaneʻi a i kēia manawa. He kīʻaha naha. Ka humu o ka pahu hau. Ke kaumaha o kou mau wāwae ponoʻī ma ka papahele.
Ke komo me ka manaʻo ʻoe i kēlā ʻike maopopo a maʻamau, ke hāʻawi nei ʻoe i kou lolo i kahi mea pono ʻole e nau ai. Wehewehe ka University of Rochester Medical Center i ka ʻenehana he ala e hoʻopaʻa honua ai iā ʻoe iho i ka manawa nei "ke lele kou noʻonoʻo ma waena o nā manaʻo hopohopo like ʻole." ʻAʻole hiki iā ʻoe ke nalo piha i loko o kahi manaʻo holo a noʻonoʻo piha i ke ʻano pono o ka humu o ka lima o kou ʻaʻahu i ka manawa hoʻokahi. Lanakila nā ʻano ʻike, no ka mea he maoli lākou a ʻaʻole maoli ka manaʻo.
Aia kekahi ʻaoʻao kino o kēia hoʻi. Ke hoʻoholo kou lolo he pōʻino kekahi mea, hoʻā ʻo ia i ka pīʻāpā a mākou e kapa ai he hakakā-a-holo: piʻi ka naʻau, pōkole ka hanu, mākaukau nā ʻiʻo. Hāʻawi ka hoʻopaʻa honua i kēlā pīʻāpā i kumu e kū i hope. ʻŌlelo maopopo ka Cleveland Clinic: ʻo ka hoʻopaʻa ʻana iā ʻoe iho i ka manawa nei ma o kou mau ʻano ʻike e kōkua e "hoʻokuʻi i kēlā pane koʻikoʻi" a hoʻihoʻi iā ʻoe i kou kino. ʻAʻole ʻoe e hoʻopaʻapaʻa nei me ka makaʻu. Ke hōʻike mālie nei ʻoe i kou ʻōnaehana naʻaualanui ua palekana ka lumi.
Ka helu emi, ʻanuʻu ma ka ʻanuʻu
Inā hiki, e hoʻomaka me hoʻokahi hanu mālie i waho. Lawe ka hanu i waho lōʻihi ma kona iho i kahi kaomi mai ka pīʻāpā, a hāʻawi ia i ka helu emi i kahi kūpaʻa e hoʻomaka ai. A laila e hana i lalo ma nā helu, mālie. ʻAʻohe makana no ka wikiwiki.
- ʻElima mea hiki iā ʻoe ke ʻike. E nānā a puni a kapa iā lākou, i loko o kou poʻo a i lalo o kou hanu. He peni. He ʻōpala wai ma luna o ka pili. Ke kala o kahi puka. Mai nānā wale. E nānā maoli, a ʻike i hoʻokahi kikoʻī o kēlā me kēia: ka wahi i ʻaʻa, ke kala pololei, ke ʻano e paʻa ai ka mālamalama iā ia.
- ʻEhā mea hiki iā ʻoe ke pā. E kīkoʻo iā lākou. Ka lima o ka noho, ka lole o kou pālule, kāu mau kī, ka ʻili anu o kahi pākaukau. E manaʻo i ka mahana a me ke ʻano, ka mea maoli ma lalo o kou mau manamana lima ʻaʻole ka huaʻōlelo nona.
- ʻEkolu mea hiki iā ʻoe ke lohe. E ʻae i nā kani e hiki mai iā ʻoe. He kaʻa, he uaki, ka leo nahenahe o kou hanu ponoʻī, kekahi e kamaʻilio ana ma kahi lumi ʻē aʻe. ʻO nā kani āu e hoʻonalo maʻamau, kūpono loa lākou no kēia.
- ʻElua mea hiki iā ʻoe ke honi. He kope, ke kopa ma kou mau lima, ka ea ponoʻī. Inā ʻaʻole hiki ke loaʻa kahi ʻala, he manawa maikaʻi kēia e hana ai i kekahi — he ʻaila lima, ka ʻaoʻao loko o kou ʻāʻī kala, kekahi mea kokoke.
- Hoʻokahi mea hiki iā ʻoe ke ʻono. Ka mea hope āu i inu ai. He lāʻau hoʻomaʻemaʻe niho. ʻO ka ʻono maʻamau wale nō o kou waha ponoʻī. E ʻike iā ia.
Ke hōʻea ʻoe i ka hoʻokahi, e hanu mālie hou a nānā. Ua emi pinepine ka holo i hoʻokahi a ʻelua paha ʻanuʻu. Inā ʻaʻole i emi, ʻaʻole pilikia. E hana hou. Hele kekahi poʻe ma waena o ka helu emi holoʻokoʻa ʻelua a ʻekolu manawa ma mua o ka mālie ʻana o nā mea, a ʻaʻole ia he hōʻailona ua hāʻule.
Ka hoʻolilo iā ia i kāu ponoʻī
ʻAʻole laʻa ke kauoha a me nā helu. He hoʻolālā ia i ʻole pono ʻoe e noʻonoʻo i ka mea e hiki mai ana ʻoiai ua paʻakikī mua ʻoe. Inā ʻo ka pā ka mea e hoʻopaʻa honua wikiwiki iā ʻoe, e hilinaʻi i ka pā. E paʻa i kekahi mea me ke ʻano maoli (he pōhaku, he kī ʻāpuʻupuʻu, he uhi ʻano o kahi ʻeke) a noho ma laila no ka manawa lōʻihi.
Kōkua kahi mana wikiwiki i nā wahi pilikia: ʻekolu mea hiki iā ʻoe ke ʻike, ʻekolu hiki iā ʻoe ke lohe, ʻekolu hiki iā ʻoe ke pā. ʻO ka manaʻo hoʻokahi, ʻoi aku ka ʻuʻuku o nā ʻanuʻu, maʻalahi ke hoʻomanaʻo ke walaʻau kou mau manaʻo.
Aia kahi hoahānau o kēia ʻenehana e hoʻohana ana i ke anu. Hōʻike ʻo Healthline e hiki i ke kahe ʻana o ka wai huʻihuʻi ma luna o kou mau lima a me ka nānā pono ʻana i ka mahana ke huki iā ʻoe i hope i ka manawa nei ma ke ʻano hoʻokahi. Hiki nō hoʻi ke paʻa i kekahi mea anu, a i ʻole ke kaomi i kou mau wāwae kapuaʻi ʻole ma luna o ka papahele. E koho i ke ʻano ʻike e hōʻea pono loa iā ʻoe a hoʻomaka ma laila.
Hana kahi mea i ʻokoʻa maoli: e hoʻomaʻamaʻa iā ia i kou mālie. ʻAʻole pono ka manawa mua āu e hoʻāʻo ai i kahi mea hana hou i waena o kahi piʻi, ke puehu mua kou manaʻo a manaʻo ʻole he holo kekahi mea. E hana i ka helu emi i hoʻokahi manawa i kahi ahiahi maʻamau, ke kali ʻoe i ka ipuhao a paʻa paha ʻoe i ke kukui ʻula. ʻO ka manaʻo, e hoʻomaʻamaʻa i ke ala, i ʻike mua kou noʻonoʻo i ke ala ke pono ʻoe iā ia.
Ka manawa e kōkua pinepine ai ʻo ia
He mea hana kēia no nā manawa ʻoiʻoi. ʻO nā minuke e hoʻomaka ai ka hopohopo e piʻi. ʻO ka nalu makaʻu ma mua o kekahi mea paʻakikī. ʻO ka manaʻo ʻē a lana o ka hoʻokaʻawale ʻia mai ʻoe iho, kahi e ʻano ʻoiaʻiʻo ʻole ai ke ao. Ua kūkulu ʻia ka hoʻopaʻa honua ma o nā ʻano ʻike no ia mau mea, no ka mea hāʻawi ʻo ia i kou manaʻo i hana a hāʻawi i kou kino i hōʻike i kēia manawa, i loko o kēia lumi, ua maikaʻi ʻoe.
Hana nō hoʻi ʻo ia he hoʻihoʻi liʻiliʻi o kēlā me kēia lā. Hoʻokahi pōʻai ma waena o nā hālāwai, hoʻokahi pōʻai ma mua o kou komo ʻana i kou puka mua ponoʻī e hāpai ana i ka lā ma luna o kou poʻohiwi. Ke hoʻohana ʻia pēlā, mālama ʻo ia i ke kaomi mai ka hōʻiliʻili ʻana mai ka hoʻomaka.
E ʻoiaʻiʻo iā ʻoe iho no kona mau palena. Hoʻohaʻahaʻa ka hoʻihoʻi ʻana o nā ʻano ʻike ʻelima i ka leo nui i ka manawa. ʻAʻole ia e mālama i ka piʻihau e hoʻomau ana, ʻaʻole hoʻi ʻo ia ka pahuhopu. Inā ke hana mau nei ʻoe iā ia i mea wale nō e hala ai ka lā, a i ʻole hōʻike pinepine ka hopohopo, a i ʻole ke kahe ka makaʻu i kou hiamoe a me kāu hana a me ka poʻe āu e mālama ai, kūpono kēlā ke lawe i kahi kauka a i ʻole kahi loea olakino. No kekahi poʻe, hiki i ke kuhikuhi ʻana i ka manaʻo i loko ke hoʻonui i ka piʻihau ma kahi o ka hoʻohaʻahaʻa, ma hope pinepine o ka ʻeha hohonu. Inā ʻo ʻoe kēlā, ʻaʻole ʻoe e hana hewa nei, a hiki i kahi loea ke kōkua iā ʻoe e loaʻa i kahi mana e kūpono ai. ʻAʻole ka hāʻule ʻana o ka ʻenehana ka kīkoʻo ʻana no ke kōkua hou. ʻO ia ka lawe koʻikoʻi ʻana iā ʻoe iho, ʻo ia ka pahuhopu holoʻokoʻa.
Nā kumu
- University of Rochester Medical Center, 5-4-3-2-1 Coping Technique for Anxiety
- Cleveland Clinic, 13 Grounding Techniques To Help Calm Anxiety
- Healthline, Grounding Techniques: Exercises for Anxiety, PTSD, and More