Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

NĀ PILINA · NĀ PALENA

Ka hala ʻana i nā lā nui me kekahi lālā ʻohana paʻakikī

Hiki iā ʻoe ke aloha i kou ʻohana a makaʻu i ka ʻaina ahiahi. Eia pehea e komo ai me ka ʻoi aku o ke kūpaʻa, e mālama i kou maluhia me ka huā ʻole, a e haʻalele me kekahi mea i koe i ka pahu.

He kāne e komo ana i ka pāpale a me ka lākeke ma kahi kiʻekiʻe nānā ʻaina nani.

Photo by Alex Kalinin on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E hoʻonoho mua i kou hola hiki a haʻalele.
  • E haʻalele i ka maunu, e hāʻawi i ka ʻuala.
  • E hele i waho no hoʻokahi hanu lōʻihi mālie.

ʻO ka hoahānau paha e hoʻoponopono ana i nā mea a pau āu e ʻōlelo ai. ʻO ka mea e lawe mai ana i ka politika ma mua o ke kau ʻana o ka ʻai ma ka pākaukau. ʻO ka makua nona ka ʻae āu i pau i ka ʻalualu i nā makahiki i hala a ʻike nō ʻoe i ka huki. Ua maopopo iā ʻoe ʻo wai ia. Ke ʻano paʻa iki paha kou umauma i kou heluhelu wale ʻana i kēia.

Eia kekahi mea pono e ʻōlelo i ka leo nui ma mua o ka hoʻomau: ʻo ka makaʻu i kahi hālāwai ʻohana ʻaʻole ia e hana iā ʻoe i anu, mahalo ʻole, a i ʻole he keiki kāne a he kaikamahine ʻino. Hana ia iā ʻoe i kanaka me ka moʻolelo me nā kānaka ʻē aʻe. Hoʻihoʻi nā lā nui i nā kānaka a pau i nā kuleana kahiko. He makua ʻoe i ka hapa nui o ka makahiki, a laila komo ʻoe i kekahi puka a he ʻʻkolu-mā-hā hou ʻoe, e mākaukau ana.

ʻAʻole hiki iā ʻoe ke hoʻomalu i ka mea ʻo ia a i ke ʻano e hana ai. ʻAʻole kēlā ʻāpana nāu e hoʻoponopono. ʻO kāu mea hiki ke hana, ʻo ia ka hoʻoholo ʻana, ma mua, i ka nui o ʻoe e hāʻawi ai i nā hola paʻakikī. ʻO ia ka pāʻani holoʻokoʻa. E hana kākou i kahi papahana.

E hoʻoholo i kāu mea e makemake maoli ai mai ka lā

Ma mua o ka hoʻonohonoho, e ʻoiaʻiʻo no ka pahuhopu. Komo ka hapa nui o kākou e hāpai ana i kahi moeʻuhane a kākou e ʻōlelo ʻole ai i ka leo nui: ʻo kēia ka makahiki e ʻike maoli mai ai lākou iā kākou, e kala mai, a e hoʻololi. Ke hana ʻole ia, kau ka manaʻo nāwaliwali me he ʻeha hou ʻoiai he ʻeha kahiko.

E hoʻāʻo e kuapo i kēlā moeʻuhane no kekahi mea hiki maoli iā ʻoe ke loaʻa. ʻAʻole ʻo "e hui maoli au me koʻu makuahine." ʻO ka ʻano "e mau ana koʻu lokomaikaʻi, ʻaʻole au e ʻʻai i ka maunu, a aia au ma ka hale i ka hola ʻeiwa me ka maikaʻi." Hana kahi pahuhopu hiki ke loaʻa i ʻelua mea. Pale ia iā ʻoe mai kahi hoʻonele ʻaʻole loa i kou mana e pale, a hāʻawi ia iā ʻoe i kahi ala maopopo e ʻike ai, i ka pau o ka pō, ua hana maikaʻi ʻoe. Ua paʻa kou kahua. He lanakila kēlā, a ʻaʻohe kanaka e lawe iā ia mai ou aku.

E ʻike mua i kou mau mea hoʻāla

ʻO ka poʻe i hopu pūʻiwa ʻʻia ma nā hanana ʻohana, ʻo lākou pinepine ka poʻe i komo me ka manaʻo e ʻokoʻa kēia manawa. ʻO ka poʻe e noho kūpaʻa, maopopo iā lākou kahi e waiho ai nā pōkā kanu.

No laila e hana i kahi helu mālie ma mua. He aha maoli ka mea e hopu iā ʻoe i kēlā me kēia manawa? ʻO kekahi leo hōʻliʻiliʻi paha. He ʻōlelo no kou kaupaona, kāu hana, kou kūlana pilina, kāu mau keiki, a i ʻole kāu mau koho. Ka hōʻʻʻana. Ke ʻano e lawe ai kekahi i ka ea a pau mai ka lumi. ʻAʻole ʻo ke kapa ʻana i kēia ma mua he manaʻo ʻino. He hoʻomākaukau ia. Ke hiki mai ka ʻōlelo, ʻaʻole ia he hopu kūʻē. E noʻonoʻo ʻoe, aia nō ia, ka mea aʻu i ʻike mua ai e hiki mai ana, a kūʻai kēlā ʻālapa liʻiliʻi o ka ʻike iā ʻoe i kahi kekona e koho ai i kāu pane ma kahi o ka pana hou aʻe ma ka manaʻo wale.

E hoʻonoho i nā palena ma mua o kou hiki ʻana, ʻaʻole i ka wela

ʻO ka palena he ʻōlelo maopopo wale o kāu mea e hana ai a hana ʻole ai. ʻAʻole ia he hoʻopaʻi, a ʻaʻole he hoʻāʻo e hoʻomalu i ka mea ʻē aʻe. Me ka ʻōlelo a ka Cleveland Clinic, kamaʻilio nā palena olakino i kou mau pono ponoʻī me ka ʻike nō i nā pono o ka poʻe a puni ʻoe. E pili ana lākou iā ʻoe, ʻaʻole i ka lanakila.

ʻO ka mea ʻakamai, kau maikaʻi nā palena ke hoʻonoho ʻoe iā lākou ma mua a me ka mālie, ʻaʻole ma waena o kahi hoʻopaʻapaʻa me ka iwi ā paʻa. Kekahi mau ʻano e ʻike pinepine ʻai:

  • E kaupalena i ke kūʻ. ʻAʻole ʻoe e ʻaiʻē i kekahi i ka lā holoʻokoʻa. E hoʻoholo i kou hola hiki a haʻalele ma mua, e kalaiwa iā ʻoe iho a i ʻole e mālama i kou ala ponoʻī e hoʻi ai i ka hale, a ua hāʻawi mālie ʻoe iā ʻoe iho i kahi puka me ka pono ʻole o ka ʻae.
  • E kapa i nā kumumanaʻo kapu, me ka māmā. "ʻAʻole au e komo i ka politika i kēia lā, makemake au e leʻaleʻa wale i ka ʻai." I ʻōlelo ʻhoʻokahi manawa, me ka mehana, ma mua o ke piʻi ʻana o nā ʻano. Hiki paha iā ʻoe ke ʻōlelo hou. Maikaʻi nō. ʻAʻole he hana hōʻka ʻōlelo hou.
  • E hoʻohana i ka "au" ma kahi o ka "ʻoe." ʻAʻole ʻo "pono au e hele i waho no kekahi mau minuke" e kono i kahi hakakā. Hoʻomaka ʻo "hana mau ʻoe i kēia" i hoʻokahi. ʻO ka mālama ʻana i ka nānā ma luna o kou mau pono ponoʻī e hoʻohaʻahaʻa i nā pale o ka mea ʻē aʻe, ʻo ia kāu e makemake ai.
  • E pōkole. ʻAʻole pono iā ʻoe he paukū o ka hōʻoia. He ʻōlelo piha ka "ʻAʻole kēlā e kūpono iaʻu." Hāʻawi ka wehewehe nui i ka mea ʻē aʻe i nā mea he nui e hoʻopaʻapaʻa ai.

ʻO ka ʻoiaʻiʻo mālie no nā palena, he ʻano koʻikoʻi wale lākou ke mālama ʻoe iā lākou. Inā e ʻōlelo ʻoe e haʻalele ʻoe ke hoʻomaka ka uē, a laila e haʻalele. ʻO ka mālama maoli, me ka mālie a me ka hana hōʻʻole, ʻo ia ka mea e aʻo ai i nā kānaka i kahi maoli o ka palena.

Ke kahua kaua politika, ma ke ʻano kūikawā

Iho nui ka pīhoihoi o nā lā nui i kēia manawa i hoʻokahi ʻalanui: makemake kekahi e hoʻopaʻapaʻa no ka nūhou. ʻAʻole ʻoe e noʻonoʻo wale i ka maʻamau o kēia. Ua hōʻike ka American Psychological Association he ʻaneʻʻelua o kēlā me kēia ʻelima poʻe makua e hoʻolālā e pale i nā hoahānau me ko lākou kūʻē i nā lā nui, a ʻoi aku ma mua o ka hapalua ke manaʻolana wale e pale i ka politika ma ka pākaukau. Aia ʻoe i loko o kahi lehulehu nui a māluhiluhi.

Ua ʻae ʻʻia ʻoe e hōʻ. Hana ka loea noʻonoʻo ʻo Tania Israel i kahi manaʻo pono ma ʻ: mai hoʻopaʻa iā ʻoe iho i kahi lula paʻa o ka noho mālie loa a i ʻole ka hakakā mau. E noho kala a e heluhelu i ka manawa. Inā ʻano hiki i kahi kamaʻilio ke hele i kahi lokomaikaʻi, wehe pinepine kahi moʻolelo pilikino i nā noʻonoʻo ma mua o kahi pūʻʻoiaʻiʻo. Inā he maunu maopopo ia, ʻaʻole pono iā ʻoe e ʻʻai. Pani ka "ʻAʻole loa kāua e ʻae like no kēlā, a aloha au iā ʻoe ʻoiai, e hāʻawi mai i ka ʻuala" i kahi puka me ka pā ʻole.

E mālama i kekahi mau puka mākaukau ma kou pākeke

I ka manawa, lilo kou noʻonoʻo i hakahaka. No laila e hoʻopiha iā ia ma mua me ʻelua neʻe liʻiliʻi, hiki ke hana hou, hiki iā ʻoe ke kīkoʻo me ka noʻonoʻo ʻole:

  1. E hoʻololi i ke ʻalanui. E nīnau i ke kanaka no kekahi mea āna e makemake maoli ai. Kakaikahi ka poʻe e ʻʻomi iā ʻoe i kā lākou kamaʻilio ʻana no kā lākou māla, mau moʻopuna, a i ʻole ka pāʻani.
  2. E ʻimi i kahi hana. E hāʻawi e kōkua ma ke kīhini, e lawe i kahi pā, e hele wāwae i ka ʻīlio. He ala mahalo loa ka neʻe e haʻalele ai i kahi kamaʻilio.
  3. E lawe i ka hoʻomaha lua wai āu e pono ʻole ai. ʻElua minuke hoʻokahi, hoʻokahi hanu lōʻihi a mālie, nā poʻohiwi i lalo, a ua hoʻomaka hou ʻoe i kou kino ma mua o kou hoʻi ʻana.
  4. E ʻimi i kou hoa. Loaʻa i ka hapa nui o nā hālāwai i hoʻokahi kanaka palekana, he hoahānau, he kaikuaʻana, kāu hoa ponoʻī. E ʻike i kona maka. Hiki i ka ʻike ua ʻike kekahi i ka mea e hana ʻana ke lawe iā ʻoe i kahi mamao.

ʻAʻole kekahi o kēia he hana nui. ʻO ia ka manaʻo. ʻAʻole ka pahuhopu ke lanakila i ka lumi. ʻO ia ka mālama ʻana i kou mau wāwae ponoʻī ma lalo ou.

Ma hope, e noho ma kou ʻaoʻao

Ke hoʻi ʻoe i ka hale, e pale i ka makemake e hoʻhou i kēlā me kēia kamaʻilio a hōʻiā ʻoe iho. Ua noho ʻoe i kahi kūlana paʻakikī a ua hala. Helu nō ia. E hana i kekahi mea e hoʻopiha maoli iā ʻoe, kahi hele wāwae, kahi hōʻike āu e aloha ai, kahi kelepona i kekahi maʻalahi e launa. ʻO ka ʻōlelo aʻo maʻalahi o ka APA no ke koʻikoʻi o nā lā nui, ʻo ia ka pale ʻana i ka mea kumu, ka hiamoe, ka neʻe, a me kahi manawa liʻiliʻi nou ponoʻī, no ka mea, ʻo ia ka mea e pale ai i kou koʻikoʻi mai ka hōʻiliʻili ma kēlā me kēia lā.

A e ʻae iā ʻoe iho e ʻike i ʻelua mea i ka manawa hoʻokahi. Hiki iā ʻoe ke ʻoluʻolu ua pau a kaumaha iki nō ʻaʻole i ʻoi aku ka mehana. Ua ʻae ʻʻia nā mea ʻelua. Noho ka hapa nui o nā mea ʻohana i loko o kēlā manaʻo pālua.

Ke ʻoi aku ma mua o kahi lā nui paʻakikī

Aia kahi ʻokoʻa ma waena o kahi hoahānau e hoʻomāluhiluhi a kahi pilina e hōʻeha iā ʻoe. Inā e haʻalele ka noho kokoke i kahi lālā ʻohana iā ʻoe me ka makaʻu maoli, inā loaʻa kekahi hana ʻino, a i ʻole ke kahe ka makaʻu i kou hiamoe, kou pōloli, a i ʻole kou hiki ke hana no nā pule a puni ke kau, he mea ʻoi aʻe kēlā ma mua o kahi papahana hoʻokō. Hiki i ke kauka noʻonoʻo ke kōkua iā ʻoe e ʻike i kāu mea e ʻaiʻē ai, kāu mea ʻaʻole, a me ke ʻano o kahi mamao olakino aʻe, me ka hoʻokomo ʻana, no kekahi poʻe, i kahi kūʻliʻiliʻi loa a ʻole loa. ʻAʻole ʻo ke koho ʻana i kou palekana ponoʻī ma luna o kahi kuleana he ʻ. He mea aloha loa ia i kekahi manawa, nou a, i ka manawa lōʻihi, no ka pilina pū kekahi.

ʻAʻole pono iā ʻoe e hoʻoponopono i kou ʻohana holoʻokoʻa i kēia makahiki. Pono wale ʻoe e hala i kekahi mau hola me kou maluhia ʻaneʻpaʻa. Lawa kēlā. E akahai iā ʻoe iho i ke komo, a e ʻoi aku ka akahai i ka puka.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.