Nígbà tí Ọ̀kan Nínú Yín Bá Fẹ́ Ṣí Ilé, Pàrọ̀ Iṣẹ́, tàbí Gbé Ewu

Ó sábà bẹ̀rẹ̀ kékeré. Ìpolongo iṣẹ́ tí a fi sílẹ̀ ní ojú-àyè aṣàwákiri kan. Ìlú kan tí a mẹ́nu kàn lọ́pọ̀ díẹ̀. "Kí ni yóò rí bí a bá kàn gbìyànjú rẹ̀?" tí a sọ pẹ̀lẹ́, ní ọ̀nà tí ènìyàn ń sọ àwọn ohun tí wọ́n ń bẹ̀rù láti sọ ní tòótọ́.

Lẹ́yìn náà inú ẹnì kejì ń dà.

Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àkókò líle jù tí tọkọtaya lè dé, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ má ní í ṣe pẹ̀lú bí ẹ ṣe nífẹ̀ẹ́ ara yín tó. Ọ̀kan nínú yín ń rọ̀wọ́ sí nǹkan tuntun. Èkejì ń múra sílẹ̀ láti pàdánù ohun tí wọ́n rò pé ó ti balẹ̀. Àwọn méjèèjì jẹ́ ibi tó bọ́gbọ́n mu láti dúró sí. Ìyẹn gan-an ni ohun tó mú kí ó rọrùn tó bẹ́ẹ̀ láti dìmú.

Ọ̀pọ̀ àwọn ìdúró-síta wọ̀nyí kì í ṣe àríyànjiyàn nípa àmì ìdíkọ́ tàbí owó-oṣù ní tòótọ́. Wọ́n jẹ́ àríyànjiyàn nípa àwòrán méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti ìgbésí ayé rere, tí ènìyàn méjì tí kò retí kí àwọn àwòrán yẹn dojú kọ àwọn ọ̀nà òdìkejì gbà.

Ìdí tí èyí fi ń gún jinlẹ̀ tó bẹ́ẹ̀

Ìwádìí tó wúlò kan wà láti ọ̀dọ̀ àwọn onímọ̀-sáyẹ́ǹsì ìgbéyàwó náà John àti Julie Gottman tó ń yọ díẹ̀ nínú ọ̀gbẹ́ àwọn àkókò bíi èyí. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún ti wíwo tọkọtaya, wọ́n rí i pé nǹkan bí ìdá mọ́kàndínlọ́gọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún ìforígbárí nínú àjọṣepọ̀ èyíkéyìí ni ó jẹ́ ohun tí wọ́n pè ní ìṣòro tí kì í tán. Kì í ṣe àléébù. Kì í ṣe àmì pé o ṣàṣìṣe yíyàn. Kìkì ìforígbárí àdánidá láàrin ènìyàn odindi méjì tí a so ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ díẹ̀ tí wọ́n sì fẹ́ nǹkan tó yàtọ̀ díẹ̀.

Ibi tí a ó gbé, iye ewu tí a ó gbé, bóyá a ó lépa nǹkan onígboyà tàbí dáàbò bo nǹkan tó dúró. Àwọn wọ̀nyí ni díẹ̀ lára àwọn ìṣòro tí kì í tán tó tóbi jù tó wà. Àwọn Gottman sọ ọ́ ní gbangba: tọkọtaya aláyọ̀ àti tọkọtaya aláìláyọ̀ ní àwọn ìṣòro kan náà pátápátá. Ohun tó ń yà wọ́n sọ́tọ̀ kì í ṣe bóyá àìfohùnṣọ̀kan náà wà. Ó jẹ́ bóyá wọ́n lè máa bá a lọ láti sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ láìsí ẹ̀gàn.

Ìyẹn ni ohun àkọ́kọ́ láti dìmú. O kò bàjẹ́ nítorí ẹ ti dé ọ̀nà-yíyapa bíi èyí. Ẹ ti dé apá ti àjọṣepọ̀ gidi níbi tí a ti ní láti fi ìgbésí ayé méjì bára mu. Gbogbo ẹni tó dúró papọ̀ tó pẹ́ ni ó ń dé ibí.

Àlá kan wà nísàlẹ̀ ìdúró-síta náà

Èyí ni ìgbésẹ̀ tó ń yí àwọn ìjíròrò wọ̀nyí padà, ó sì wá tààrà láti inú iṣẹ́ Gottman pẹ̀lú.

Nígbà tí ẹ bá dì, ẹnìkọ̀ọ̀kan yín sábà ń dáàbò bo ìdúró-síta kan. "A ní láti lọ." "A kò lè lọ rárá." Àwọn ìdúró-síta ń kọlù ara wọn. Wọn kì í dàpọ̀. Ṣùgbọ́n nísàlẹ̀ gbogbo ìdúró-síta olóríkunkun ni ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé àlá kan wà nígbà gbogbo, iyì kan, apá kan ìtàn ẹnì kan tí ìdúró-síta náà ń gbìyànjú láti dáàbò bò.

Àwọn Gottman sọ ìtàn nípa tọkọtaya kan tí wọ́n pè ní Sam àti Charlie. Sam dàgbà tí ń ṣí kiri déédéé ó sì ń fẹ́ ìdúróṣinṣin gidigidi. Charlie dàgbà tí inú ń sú un tí a sì ń há a mọ́lẹ̀ ó sì ń wá tuntun àti ìrìnàjò kánkán. Ní orí ilẹ̀ wọ́n ń jà nípa bóyá kí wọ́n ṣí ilé. Nísàlẹ̀, Sam ń dáàbò bo àlá ti níní ibìkan tó dúró níkẹyìn, Charlie sì ń dáàbò bo àlá ti ìgbésí ayé tí kò dà bí kékeré. Nígbà tí wọ́n lè sọ apá yẹn ní gbangba, ìjà náà dá jíjẹ́ ìfàsókè-ìfàsísàlẹ̀ dúró ó sì bẹ̀rẹ̀ sí jẹ́ nǹkan tí wọ́n lè yanjú papọ̀ ní tòótọ́.

Nítorí náà, kí o tó dáàbò bo ẹ̀gbẹ́ rẹ lẹ́ẹ̀kan sí i, ní ìfẹ́ láti mọ ohun tó ń gbé nísàlẹ̀ rẹ̀.

• Alábàáṣèpọ̀ tó fẹ́ ìyípadà lè máa dáàbò bo àlá ti ìdàgbàsókè, ti kíkọ̀ láti padà wo ẹ̀yìn ní ọgọ́ta ọdún tí ó ń ṣe kàyéfì, ti fífi hàn fún ara rẹ̀, ti nínímọ̀lára ààyè níbi iṣẹ́ lẹ́ẹ̀kan sí i níkẹyìn.
• Alábàáṣèpọ̀ tó ń tako lè máa dáàbò bo àlá ti àìléwu, ti gbòǹgbò, ti àwọn ìbáṣepọ̀ ọ̀rẹ́ àti ìṣesí àti ilẹ̀ tó gba ọ̀pọ̀ ọdún láti kọ́, ti kíkọ̀ láti jẹ́ ẹni tó máa ń tẹ̀ nígbà gbogbo.

Kò sí àlá kan tó jẹ́ ọ̀tá. Sọ tirẹ ní gbangba, kí o sì béèrè, pẹ̀lú ìfẹ́ gidi, ohun tí tiwọn jẹ́.

Ọ̀nà kan láti ní ìjíròrò náà ní tòótọ́

Yan àkókò tó balẹ̀. Kì í ṣe àsìkò tí ọ̀rọ̀ náà bá kọlù ọ́, kì í sì í ṣe ní ìparí ọjọ́ tó pa ọ́ rẹ̀wẹ̀sì. Jókòó mọ̀ọ́mọ̀, ní ọ̀nà tí o bá ṣe fún ohunkóhun tó ṣe pàtàkì.

Lẹ́yìn náà gbìyànjú nǹkan bí èyí:

1. Ẹnì kan ni aláàlá, èkejì ni afetísílẹ̀. Ẹ pàrọ̀ ipò lẹ́yìn náà. Iṣẹ́ aláàlá nìkan ni láti ṣàpèjúwe ohun tí wọ́n fẹ́ àti, pàtàkì jù, ìdí tó fi ṣe pàtàkì fún wọn, ohun tí yóò túmọ̀ sí, ibi tí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ náà ti wá.
2. Afetísílẹ̀ ń béèrè ìbéèrè dípò àríyànjiyàn. "Kí ni ìtàn tó wà lẹ́yìn ìyẹn?" "Kí ni o bẹ̀rù jù bí a kò bá lọ?" O kò ń fohùnṣọ̀kan sí ohunkóhun nípa fífetísílẹ̀. O kàn ń lóye. Ìyàtọ̀ yẹn ń gba ọ̀pọ̀ ìgbéyàwó là.
3. Sọ àwọn apá tí kò ṣeé yí padà àti àwọn tó ṣeé yí padà. Fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo àlá ni ó ní kókó tó ṣeé tẹ̀. Bóyá kì í ṣe ìlú pàtó yìí ṣùgbọ́n ìbẹ̀rẹ̀ tuntun ni. Bóyá kì í ṣe àìṣílọ láéláé ṣùgbọ́n àìṣílọ nínú ọdún méjì tó ń bọ̀ nígbà tí òbí rẹ ń ṣàìsàn. Rí ìyàtọ̀ láàrin àlá náà àti ẹ̀dà rígídí kan tí o ti ń fojú inú wò.
4. Wá ibi tí ẹ pín ṣáájú kí o tó wá ìdáhùn. O sábà máa ń rí i pé ẹ pín ju bí ẹ ti rò lọ, ìfẹ́ pé kí àwọn ọmọ balẹ̀, ẹ̀rù ìkorò, ìrètí pé ẹ ó ṣì jẹ́ ẹgbẹ́ kan ní àbọ̀ kejì èyí.
5. Pinnu ohun tí àdánwò kékeré yóò dà bí. Ìbẹ̀wò. Ètò oṣù mẹ́fà. Ìjíròrò pẹ̀lú ọ̀gá tuntun kí a tó fọwọ́sí ohunkóhun. O ṣọ̀wọ́n láti ní láti ṣe gbogbo yíyàn tí kò ṣeé yí padà lónìí.

Bí ìjíròrò náà bá gbóná, dúró. Ọpọlọ tó kún fún ìdààmú kò lè ṣàánú. Gba ìṣẹ́jú ogún, rìn ín kúrò, padà. Èròngbà ìjíròrò kan ṣoṣo kì í ṣe ìdájọ́. Ó jẹ́ pé kí ẹ méjèèjì fi ibẹ̀ sílẹ̀ tí ẹ ní òye sí i ju nígbà tí ẹ jókòó lọ.

Ohun tó ń ṣẹlẹ̀ gan-an nígbà tí tọkọtaya bá gbé ewu

Ó ń ṣèrànwọ́ láti mọ̀ pé ìyípadà tí o ń bẹ̀rù sábà máa ń ṣeé fararò ju bí ó ti ń rí nínú ìpinnu lọ.

Ìwádìí kan ní ọdún 2025 nínú *Personality and Social Psychology Bulletin* tọ tọkọtaya 206 tó ṣí ilé fún iṣẹ́ alábàáṣèpọ̀ kan lẹ́yìn, ó ń wo wọ́n láti oṣù méjì kí wọ́n tó ṣí ilé títí di ọdún kan lẹ́yìn náà. Àwọn olùwádìí retí ìdààmú náà. Ohun tó yà wọ́n lẹ́nu ni ìrísí rẹ̀ ní àkókò. Ọ̀pọ̀ àwọn apá tó le jù, ìjàkadì ilé, àwọn àníyàn iṣẹ́, àwọn ìṣètò, rọ̀ bí oṣù náà ṣe ń lọ. Àwọn èrè kan, bí ìtẹ́lọ́rùn owó, ń dàgbà ní tòótọ́. Ìdùnnú tuntun rẹ̀wẹ̀sì, bẹ́ẹ̀ni, ṣùgbọ́n àjálù tí ọ̀pọ̀ tọkọtaya ń múra sílẹ̀ dè kò dé fún ọ̀pọ̀lọpọ̀.

Ìwádìí náà tún yí èròngbà tó wọ́pọ̀ kan padà pẹ̀lẹ́. A máa ń ṣàníyàn jù nípa alábàáṣèpọ̀ tó ń tẹ̀ lé, ẹni tó ń fi nǹkan sílẹ̀. Ṣùgbọ́n alábàáṣèpọ̀ tó ń darí ìṣílọ náà sábà ru másùnmáwo tó wúwo jù ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn ìwé, owó, ojúṣe ìdákẹ́ ti bíbéèrè fún gbogbo èyí. Ènìyàn méjèèjì ń san ìdíyelé. Ó kàn jẹ́ ìdíyelé tó yàtọ̀, ní àkókò tó yàtọ̀. Sísọ ìyẹn fún ara yín ní gbangba lè tú ìye ìkorò tó yani lẹ́nu ká.

Kò sí èyíkéyìí nínú ìyẹn tó túmọ̀ sí pé ìdáhùn máa jẹ́ bẹ́ẹ̀ni nígbà gbogbo. Ọ̀pọ̀ tọkọtaya ni ó ń wọ́n ọ́n ní òtítọ́ tí wọ́n sì pinnu pé ìdíyelé náà ga jù báyìí, ìyẹn sì jẹ́ ìdáhùn gidi pẹ̀lú. Ohun tí ìwádìí náà dámọ̀ràn rọrùn jù. Pẹ̀lú ìmúrasílẹ̀, pẹ̀lú owó nínú àwòrán, àti pẹ̀lú ẹ méjèèjì tó wà lórí ẹgbẹ́ kan náà ní tòótọ́, ìyípadà ńlá sábà máa ń jẹ́ nǹkan tí ẹ ń dàgbà kọjá dípò nǹkan tó ń fọ́ yín.

Nígbà tí ó bá tóbi ju ìjíròrò líle lọ

Àwọn ìpinnu wọ̀nyí kan pọ̀ jù, tàbí kún fún ìtàn àtijọ́ jù, láti tú lórí tábìlì ilé ìdáná. Bí o bá ń ní ìjà kan náà tí o sì ń gúnlẹ̀ sínú ọgbẹ́ kan náà, bí ọ̀kan nínú yín bá ti dákẹ́ tí ó sì ti juwọ́sílẹ̀, bí ìkorò bá ti ń jò wọ ohun gbogbo mìíràn, ìyẹn kì í ṣe ìkùnà. Ìyẹn jẹ́ àmì pé ẹ méjèèjì lè lo ẹnìkẹta nínú yàrá.

Oníṣègùn-ọpọlọ tọkọtaya kì í wà níbẹ̀ láti gba ẹ̀gbẹ́ kan tàbí sọ fún yín bóyá kí ẹ ṣí ilé. Wọ́n wà níbẹ̀ láti ràn yín lọ́wọ́ láti ní ìjíròrò tí ẹ ń kùnà láti ní. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ń dúró ọdún púpọ̀ ju bí ó ti yẹ kí wọ́n ṣe ìpè yẹn. O kò ní láti ṣe bẹ́ẹ̀.

Bí ẹ̀dà èyíkéyìí nínú èyí bá sì fi ọ́ sílẹ̀ ní ìmọ̀lára àdáwà gidi pẹ̀lú rẹ̀, aláìní-ìrètí, tàbí bí ẹni tó ń ru u láìní ẹni tí o lè bá sọ̀rọ̀, jọ̀wọ́ rọ̀wọ́ sí ẹnì kan tí o gbẹ́kẹ̀lé tàbí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́. Àwọn ìpinnu ńlá wúwo. A kò dá ọ láti dì wọ́n mú nìkan láéláé.

Ohunkóhun tí ẹ bá yàn, gbìyànjú láti yàn án gẹ́gẹ́ bí ènìyàn méjì tó dojú kọ ìhà kan náà, àlá méjèèjì nínú yàrá. Ìpinnu náà ṣe pàtàkì. Bí ẹ ṣe ń fi ara yín ṣe nígbà tí ẹ bá ń ṣe é ṣe pàtàkì sí i, ó sì ń pẹ́ sí i.

Àwọn Orísun

• The Gottman Institute, Managing Conflict: Solvable vs. Perpetual Problems
• The Gottman Institute, Make Life Dreams Come True: Dreams Within Conflict
• Society for Personality and Social Psychology, Love on the Move: How Couples Handle the Stress of Relocation
• Personality and Social Psychology Bulletin (via PubMed), On the Move: Trajectories of Stressors and Rewards Among Relocating Couples