Títọ́mọ Gẹ́gẹ́ Bí Ẹgbẹ́ Kan: Dídúró Ní Ìjẹpọ̀ Lẹ́yìn Ọmọ

Níbìkan nínú ọdún àkọ́kọ́ pẹ̀lú ọmọ tuntun, ọ̀pọ̀ tọkọtaya ló ní ẹ̀dà ìmọ̀-àwarí kan náà. O dúró nínú ilé ìdáná ní aago mẹ́sàn-án alẹ́, ọ̀kan nínú yín dì ìgò mú, èkejì sì ń ká aṣọ kékeré, o sì lóye pé ẹ kò ní ìjíròrò gidi fún ọjọ́ mélòó kan. Kì í ṣe ìjà. Kì í tilẹ̀ ṣe ìforígbárí. Kìkì ènìyàn méjì tó ń sáré ìdíje-ìfilọ́wọ́ amúniráyẹ̀ kan náà, tí wọ́n ń fi ọ̀pá lé ọwọ́, tí wọn kò fẹ́rẹ̀ fojú kan ara wọn.

Ìjìnnà jẹ́ẹ́ yẹn wọ́pọ̀ gan-an, kò sì túmọ̀ sí pé ohun kan kò dára nípa rẹ, nípa alábàáṣepọ̀ rẹ, tàbí nípa ẹ̀yin méjèèjì papọ̀. Ó túmọ̀ sí pé ẹ ṣẹ̀ṣẹ̀ la ọ̀kan lára àwọn ìyípadà tó tóbi jù tí ìbáṣepọ̀ lè rù kọjá, ó sì pọ̀ jù nígbà tí oorun kò tó.

Èyí ni apá tí kò sí ẹni tó ń sọ fún ọ ní ayẹyẹ ìkáǹsáájú ọmọ. Nínú àwọn ìwádìí tó gbajúmọ̀ láti ọwọ́ Gottman Institute, nǹkan bí ìdá méjì nínú mẹ́ta tọkọtaya ni ó ròyìn ìdínkù nínú ìtẹ́lọ́rùn ìbáṣepọ̀ ní ọdún mẹ́ta àkọ́kọ́ lẹ́yìn tí ọmọ dé. Àyẹ̀wò-àkópọ̀ ọdún 2022 tó kó ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwádìí papọ̀ rí àpẹẹrẹ kan náà: ìdínkù gidi, tó ṣeé wọ̀n nínú ìtẹ́lọ́rùn káàkiri ọdún àkọ́kọ́ lẹ́yìn ìbímọ tó ń tẹ̀síwájú sínú ìkejì. Nítorí náà bí ìbáṣepọ̀ rẹ bá dà bí i pé ó le ju bí ó ti rí tẹ́lẹ̀ lọ, o wà nínú ọ̀pọ̀ jù pátápátá. O kò kùnà nínú èyí.

Ṣùgbọ́n ìhà kejì kan wà tó tọ́ láti ronú lé lórí. Nǹkan bí ìdámẹ́ta tọkọtaya kò lọ sísàlẹ̀. Àwọn kan jáde ní ìsúnmọ́ra jù. Àwọn olùwádìí ti wo ohun tí àwọn tọkọtaya yẹn ṣe lọ́nà tó yàtọ̀ dáadáa, ìdáhùn náà sì ń fúnni níṣìírí, nítorí ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé kò sí ọ̀kankan nínú rẹ̀ tó jẹ́ oríire lásán.

Ìdí tí àwọn ọmọ fi ń fa okùn le kódà lórí ìbáṣepọ̀ tó dára

Ó ń ṣèrànwọ́ láti rí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ gan-an, nítorí okùn líle náà kì í sábà wá láti àìní ìfẹ́.

Ọmọ dé, iye iṣẹ́ tó wà nínú ilé rẹ sì bú gbàù. Fífún ọmọ ní oúnjẹ, pípààrọ̀ àkísà, títù ú nínú, fífọ aṣọ, àwọn ìpàdé dókítà, àti àkójọ ọpọlọ àìdáwọ́dúró ti ohun tí ọmọ náà nílò tó kàn. Iye rẹ tó lè yí ká péré ni, nítorí náà ohun àkọ́kọ́ tí a ń gé kúrò sábà jẹ́ ohun tí kò ní àkókò-ìparí: ara yín. Alẹ́ ìpàdé-ìfẹ́ á di ìrántí. Àwọn ọ̀rọ̀ gígùn, tó ń tàn kálẹ̀ á dín kù sí ọ̀ràn ètò lásán. Ìbálòpọ̀ àti ìsúnmọ́ra ara sábà máa ń rẹ̀wẹ̀sì fún ìgbà díẹ̀ pẹ̀lú.

Lẹ́yìn náà, ẹrù tí o kò lè rí wà. Ẹnì kan nínú ilé ń tọpinpin ìgbà tí àkísà-ọmọ bá ń dín kù, ìgbà tí àyẹ̀wò tó kàn máa jẹ́, ẹni tí ó kàn fún oúnjẹ alẹ́, bóyá ọmọ ti pẹ́ jù láìsùn. Iṣẹ́ àìríran yẹn ti fífòjú-sọ́nà àti mímójútó ti ní orúkọ báyìí, ẹrù ọpọlọ, ìwádìí sì rí i léraléra pé ó máa ń wúwo jù sórí alábàáṣepọ̀ kan, tó sábà jẹ́ ìyá. Ìwádìí kan lórí àwọn òbí tuntun rí i pé ìforígbárí sábà máa ń kéré jù kì í ṣe nígbà tí a bá pín iṣẹ́ ilé sí àárín gan-an, ṣùgbọ́n nígbà tí ẹni tó ń rù púpọ̀ bá nímọ̀lára pé ìpín náà tọ́ ní tòótọ́. Ìdọ́gba, ó wá jẹ́ pé, jẹ́ ohun tí o ń nímọ̀lára, kì í ṣe kìkì àwòrán lórí firíìjì.

Fi àárẹ̀ kún gbogbo ìyẹn lórí. Àwọn tó ti rẹ̀ máa ń bínú síra kíákíá. Àwọn ohun kékeré á kọlù ni líle. Ẹ̀dà rẹ tó máa ń ní sùúrù tẹ́lẹ̀ ń ṣiṣẹ́ lórí oorun wákàtí mẹ́rin àti ago kọfí tó ti tutù. Kò sí ọ̀kankan nínú èyí tó túmọ̀ sí pé ìbáṣepọ̀ náà ti bàjẹ́. Ó túmọ̀ sí pé ó wà lábẹ́ ẹrù.

Ẹ̀yà kan mìíràn wà tó ń kó ọ̀pọ̀ tọkọtaya lọ́wọ́ àìmúra. Ẹ̀yin méjèèjì lè máa ṣọ̀fọ̀ àwọn ẹ̀dà ìgbésí ayé yín àtijọ́ ní àkókò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, tí ẹ sì ń bínú jẹ́ẹ́ pé ẹnì kejì kò dà bí i pé ó ń nímọ̀lára rẹ̀ bákan náà. Ọ̀kan nínú yín ń fẹ́ràn òmìnira àṣeni-lẹ́nu. Èkejì ń fẹ́ kí a wò ó ju òbí lásán lọ. Kò sí ẹnì kankan nínú yín tó jẹ̀bi, sísọ ọ́ jáde sókè sì máa ń sọ ọ́ dòrò kíákíá ju dídúró de alábàáṣepọ̀ rẹ láti ka ọkàn rẹ. Ìbínú tó ń ba nǹkan jẹ́ ní tòótọ́ fẹ́rẹ̀ jẹ́ irú tí a kò sọ láé nígbà gbogbo.

Ohun tí àwọn tọkọtaya tó dúró pẹ́ ń bá a lọ láti ṣe

Nígbà tí John àti Julie Gottman wo ohun tó ya àwọn tọkọtaya tó dúró ní ìsúnmọ́ra sọ́tọ̀ kúrò lára àwọn tó fà kúrò, ìdáhùn náà kéré ju bí wàá retí lọ. Kì í ṣe àwọn ìṣesí ńláńlá tàbí ìbánisọ̀rọ̀ pípé. Ó jẹ́ ẹgbẹ̀rún àkókò kékeré.

Àwọn Gottman ń pè wọ́n ní ìfẹ̀sọ̀ fún ìjẹpọ̀. Ìfẹ̀sọ̀ jẹ́ ìfọwọ́kanra kékeré èyíkéyìí síhà alábàáṣepọ̀ rẹ. Ìmí-ẹ̀dùn tí o ń retí pé wọ́n á béèrè nípa rẹ̀. "Wo èyí." Ọwọ́ kan lórí èjìká. Àwàdà-díẹ̀. Ọ̀kọ̀ọ̀kan jẹ́ ìkésíni kékeré: ṣàkíyèsí mi, wà pẹ̀lú mi fún ìṣẹ́jú kan. O lè yíjú sí i, yíjú kúrò, tàbí yíjú lòdì sí i.

Nínú yàrá-ìwádìí wọn, àwọn tọkọtaya tó ṣì wà papọ̀ lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún ti yíjú sí ìfẹ̀sọ̀ ara wọn ní nǹkan bí ìdá 86 ìgbà. Àwọn tọkọtaya tó pínyà nígbà tó yá ti yíjú sí i ní ìdá 33 ìgbà péré. Àwọn àkókò kékeré kan náà. Àwọn ìbáṣepọ̀ tó yàtọ̀ pátápátá.

Èyí jẹ́ ìròyìn rere ní tòótọ́ fún àwọn òbí, nítorí yíyíjú sí ìfẹ̀sọ̀ máa ń gba ìṣẹ́jú-ààbọ̀ díẹ̀, o kò sì nílò olùtọ́jú-ọmọ tàbí alẹ́ òmìnira láti ṣe é. Nígbà tí ẹ̀yin méjèèjì bá ti rẹ̀ tán tí ọmọ sì ti sùn níkẹyìn, ìfẹ̀sọ̀ náà lè kàn jẹ́ pé alábàáṣepọ̀ rẹ sọ pé "ó le lálẹ́ yìí o." Yíyíjú sí i lè kéré tó pé o gbé fóònù rẹ sílẹ̀ kí o sì sọ pé "bẹ́ẹ̀ ni, ó le gan-an. Ṣé o wà dáadáa?" Ìyẹn jẹ́ ìfipamọ́. Bí àwọn irú ìyẹn bá tó, àwọn Gottman rí i, ìbáṣepọ̀ á kọ́ irú àkójọpamọ́ kan tó ń gbé e la àwọn àsìkò líle kọjá.

Àwọn ìgbésẹ̀ kékeré tó bá ìgbésí ayé òbí mu ní tòótọ́

Kò sí ẹni tó ń fún ọ ní àkójọ yìí tó ní àkókò ju tìrẹ lọ. Kókó náà kì í ṣe láti fi kún òkìtì náà. Ó jẹ́ láti ná àwọn ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àfiyèsí tí o ní ní mọ̀ọ́mọ̀ díẹ̀ sí i.

• Nígbà tí alábàáṣepọ̀ rẹ bá fọwọ́ kàn ọ́ pẹ̀lú àsọyé kékeré kan tàbí ìwò kan, gbìyànjú láti mú un. Kódà "sọ fún mi ní ìṣẹ́jú kan, mo fẹ́ gbọ́ ọ" tó ti rẹ̀ ka. Mímú un ṣe pàtàkì ju àkókò rẹ̀ lọ.
• Sọ àwọn ìmọrírì jáde sókè. "O ṣé fún gbígba iṣẹ́ àkọ́kọ́." "O mọ̀ ọ́n dáradára pẹ̀lú rẹ̀." Nígbà tí ìbáṣepọ̀ bá wà lábẹ́ okùn líle, àwọn ohun tó gbóná ni a ń rò ṣùgbọ́n tí a kò sọ. Sọ wọ́n.
• Sọ̀rọ̀ nípa ẹrù náà lóòótọ́, kí ìbínú tó le. Kì í ṣe "o kì í ràn mí lọ́wọ́ láé," tó ń bẹ̀rẹ̀ ìjà, ṣùgbọ́n "mò ń rù ọ̀pọ̀ ètò nínú orí mi, ó sì ń rẹ̀ mí. Ṣé a lè wò ó papọ̀?" Fojú sun ìpín tí ẹ̀yin méjèèjì nímọ̀lára pé ó tọ́, kì í ṣe èyí tó dọ́gba nípa ìṣirò.
• Dáàbò bo àṣà kékeré kan tó jẹ́ tiyín nìkan. Ìṣẹ́jú mẹ́wàá ti kọfí kí ilé tó jí. Ìrìn pẹ̀lú kẹ̀kẹ́-ọmọ níbi tí ẹ ti ń sọ̀rọ̀ nípa ohunkóhun àyàfi ọmọ. Kò gbọdọ̀ gùn kí ó tó ka.
• Rẹ ìdíwọ̀n náà sílẹ̀ ní mọ̀ọ́mọ̀. Àwọn àwo lè dúró. Jíjókòó lórí ìjókòó papọ̀ fún ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún jẹ́ẹ́ kì í ṣe ọ̀lẹ. Ó jẹ́ ìtọ́jú.
• Ìfarakanra tí kò ní í ṣe pẹ̀lú iṣẹ́. Ìdìmọ́ra tó pẹ́ ní ìṣẹ́jú-ààbọ̀ díẹ̀ ju ìgbà gbogbo lọ, ọwọ́ tí a dì mú nígbà ìwakọ̀. Ìsúnmọ́ra ara sábà máa ń lọ ní àkọ́kọ́ tí ó sì ń padà bọ̀ lọ́ra jù, àwọn ìṣesí kékeré sì ń ràn wá lọ́wọ́ láti dí àlàfo náà.

O kò ní ṣe ìwọ̀nyí ní pípé, o kò sì nílò láti ṣe é. Àwọn tọkọtaya tó dúró ní ìsúnmọ́ra kì í ṣe àwọn tí kì í fo ìfẹ̀sọ̀ láé. Wọ́n jẹ́ àwọn tó ń fọwọ́ kan ara wọn lọ́pọ̀ ìgbà tó tó, tí wọ́n sì ń yíjú padà nígbà tí wọ́n bá bínú tàbí tí wọ́n di tútù. "Mo bá ọ sọ̀rọ̀ kíkorò ní àìpẹ́, mo tọrọ̀ àforíjì, ó kàn jẹ́ pé mo rẹ̀ gan-an" ń tún nǹkan ṣe ju bí wàá rò lọ.

Jẹ́ ẹgbẹ́ kan lòdì sí ìṣòro náà, kì í ṣe lòdì síra

Ìyípadà kan ń yí ohun púpọ̀ padà ju àṣà kan ṣoṣo lọ: pípinnu, jáde sókè, pé ẹ̀yin méjèèjì wà ní ẹ̀gbẹ́ kan náà. Ọ̀tá kì í ṣe alábàáṣepọ̀ rẹ. Ó jẹ́ àárẹ̀, àkójọ-iṣẹ́, ẹkún-ọmọ, alẹ́ gígùn tó wà níwájú. Nígbà tí ohun kan bá lọ lòdì ní aago mẹ́ta òru, ó rọrùn láti bẹ̀rẹ̀ sí í ka ọ̀wọ̀n, ẹni tó ṣe púpọ̀, ẹni tó sùn, ẹni tó kàn. Ìkàwọ̀n yẹn ń sọ yín di ọ̀tá jẹ́ẹ́.

Àwọn ẹlẹ́gbẹ́ máa ń ṣe ohun tó yàtọ̀. Wọ́n ń wádìí. "Kín ni o nílò lálẹ́ yìí?" Wọ́n ń pààrọ̀ láìsí ìkà. Wọ́n ń rò pé ẹnì kejì ń gbìyànjú, kódà nígbà tí kò bá ń jámọ́. Nígbà tí ẹ bá jẹ́ ẹgbẹ́ kan ní tòótọ́, alẹ́ tó le jẹ́ ohun tí ẹ ń la kọjá papọ̀ dípò ohun tí ọ̀kan nínú yín ń ṣe sí èkejì.

Èyí náà jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó wúlò jù tí o lè fi ṣe àwòṣe fún ọmọ rẹ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ àǹfààní àfikún, kì í ṣe kókó náà. Àwọn ọmọ máa ń fa ojú-ọjọ́ ìmọ̀lára ilé mu. Ìbáṣepọ̀ dídúró-ṣinṣin, tó jẹ́ẹ́ jẹ́ ara ohun tó ń mú kí wọ́n nímọ̀lára ààbò, ní pípẹ́ ṣáájú kí wọ́n tó lè ṣàlàyé ìdí.

Ìfàkúrò kì í parí pẹ̀lú àwọn ọdún ìkókó

Ó rọrùn láti ka gbogbo èyí sí ìṣòro ti ìkùukùu ọmọ-tuntun, ohun kan tó ń fẹ́ kúrò nígbà tí gbogbo ènìyàn bá sùn la òru kọjá. Àsìkò ìbẹ̀rẹ̀ ni ó le jù. Ṣùgbọ́n ìfà lọ́ra síhà dídi alámójútó-ilé papọ̀ dípò alábàáṣepọ̀ kì í dúró nígbà tí àkísà-ọmọ bá dúró. Ó kàn ń yí àpẹẹrẹ padà.

Pẹ̀lú àwọn ọmọ tó ń rìn àti ọmọ ọjọ́-orí ilé-ìwé, àwọn ọ̀ràn ètò máa ń pọ̀ sí i. Eré-ìdárayá, kíkó ọmọ ní ilé-ìwé, ayẹyẹ ọjọ́ìbí, ọjọ́ àìsàn, ìdún jẹ́ẹ́ àìdáwọ́dúró ti ẹni tó ń bójú tó kín. Ewu ní ìpele yìí rọ̀ jù ju àárẹ̀. Ó jẹ́ ọgbọ́n-ìṣiṣẹ́. Ẹ máa ń mọ̀ ọ́n dáradára tó láti darí ìdílé bí ẹ̀ka kan tí ẹ fi ń gbàgbé láti jẹ́ tọkọtaya nínú rẹ̀. Ẹ lè lo ọ̀pọ̀ ọdún gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́gbẹ́ àtàtà tí ẹ sì máa di àjèjì lọ́ra.

Àyẹ̀wò-àkópọ̀ tó tọpinpin ìtẹ́lọ́rùn rí i pé ìdínkù náà kò padà bọ̀ fúnra rẹ̀ lẹ́yìn ọdún kan. Ó tẹ̀síwájú. Ìyẹn kì í ṣe ìdí fún ìsoríkọ́. Ó jẹ́ ìdí láti wo ìjẹpọ̀ bí ohun tí o ń bá a lọ láti tọ́jú, bí o ṣe máa bomi rin ọgbìn, dípò ohun tí o tún ṣe lẹ́ẹ̀kan tí o sì gbàgbé. Àwọn tọkọtaya tó ń ṣe dáadáa fún ìgbà pípẹ́ ni àwọn tó ń bá a lọ láti fọwọ́ kanra, tí wọ́n ń bá a lọ láti sọ ohun tó jẹ́ẹ́, tí wọ́n ń bá a lọ láti dáàbò bo àkókò díẹ̀, ọdún dé ọdún. Àwọn àṣà náà kì í tán. Bẹ́ẹ̀ ni èrè rẹ̀ kì í tán.

Bí ìwòye tuntun kan bá wà láti kó jáde nínú gbogbo èyí, ó ni pé ìbáṣepọ̀ náà kò dúró de ìgbà tí àwọn ọmọ bá dàgbà. Àwọn ọdún tí ọwọ́ rẹ kún ni ìbáṣepọ̀ náà. Ìsúnmọ́ra tí ẹ kọ́ nínú wọn, nínú àwọn ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ àti àkókò kékeré, ni ohun tí ìdílé yín fi para gan-an.

Nígbà tó bá ju líle déédéé lọ

Àsìkò líle lẹ́yìn ọmọ jẹ́ ohun tí a retí. Àwọn nǹkan kan, síbẹ̀, tọ́ sí ju sùúrù àti ìjíròrò dáradára lọ.

Bí ọ̀kan nínú yín bá ń kojú ju àárẹ̀ lásán lọ, ìbànújẹ́ tó ń tẹpẹlẹ̀mọ́, àìní ìrètí, àníyàn tí kò ní í sinmi, tàbí ìmọ̀lára pé o kò rí bí ara rẹ ní àwọn ọ̀sẹ̀ àti oṣù lẹ́yìn ìbímọ, ìyẹn tọ́ láti fi tọkàntọkàn wò tí ó sì tọ́ láti mú lọ sí ọ̀dọ̀ dókítà. Ìbànújẹ́ àti àníyàn lẹ́yìn-ìbímọ wọ́pọ̀, ó sì ṣeé wò, wọ́n sì ń kan àwọn òbí tó bímọ àti tí kò bímọ. Wọn kì í ṣe àbùkù ìwà, kì í sì ṣe ohun tí a lè faradà nìkan.

Bí ìjìnnà tó wà láàrin yín kò bá sì ń fẹ́ kúrò, bí ìjà kan náà bá ń tún ara rẹ̀ ṣe, bí ẹ̀gàn tàbí ìdákẹ́-àìfèsì bá ti wọlé jẹ́ẹ́, tàbí bí ẹ kò kàn lè rí ọ̀nà padà sí ara yín, oníṣègùn-ọpọlọ tọkọtaya kì í ṣe àmì pé ẹ ti kùnà. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tó gbéṣẹ́ jù tí ẹ lè ṣe. Wíwá ìrànwọ́ ní kùtùkùtù, nígbà tí ìgbóná ṣì wà láti kọ́ lé lórí, máa ń ṣiṣẹ́ dáadáa jù dídúró títí tí ẹ kò fi fẹ́rẹ̀ sọ̀rọ̀ mọ́.

Àkókò tí àwọn ọmọ yín bá kéré jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó le jù lórí ìbáṣepọ̀ ní tòótọ́, ó sì tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó wọ́pọ̀ jù láti rí gẹ́gẹ́ bí ohun tó le. Ìsúnmọ́ra tí o ń ṣàìrí kò lọ. Ó pọ̀ jù ń dúró nínú àwọn àkókò kékeré, àwọn tí o ṣì lè fọwọ́ kàn lálẹ́ yìí, bí o ti rẹ̀ tó.

Àwọn Orísun

• The Gottman Institute, Romantic Relationships Take a Dive After Baby Arrives (According to Research)
• The Gottman Institute, Want to Improve Your Relationship? Start Paying More Attention to Bids
• Frontiers in Psychology, Transition to Parenthood and Marital Satisfaction: A Meta-Analysis
• PubMed Central, Division of Household and Childcare Labor and Relationship Conflict Among Low-Income New Parents