Títúnṣe Ìbáṣepọ̀ Tó Ti Bàjẹ́

Irú ìbẹ̀rù kan wà tó ń wá láti inú ìbáṣepọ̀ níbi iṣẹ́ tó ti bàjẹ́. Kì í pariwo. Ó ń gbé inú àwọn àkókò kékeré. O rí orúkọ wọn lórí ìpè-ìpàdé ikùn rẹ sì dì. O ka ọ̀rọ̀ wọn lẹ́ẹ̀mejì, o ń wá ẹ̀gàn tó o dá ọ lójú pé ó wà níbẹ̀. O bẹ̀rẹ̀ sí í yà wọn ká, ó ń fa àwọn ènìyàn mìíràn wọlé, ó ń yan àwọn ọ̀rọ̀ rẹ bí ẹni pé o ń tẹ̀ nínú pápá-ìbúgbàù. Ìjà gidi náà lè jẹ́ oṣù mélòó kan sẹ́yìn rẹ. Òtútù tó fi sílẹ̀ ní ojú-ọjọ́ tirẹ̀ báyìí.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wa ni ń rò pé àfojúsùn ni láti mú ìbáṣepọ̀ náà padà sí ibi tó wà. Sábà ìyẹn kò ṣeé ṣe, lílépa rẹ̀ sì kàn ń dì ọ mú. Àfojúsùn tó wúlò sí i kéré tó sì jẹ́ olóòótọ́ sí i: dé ibì kan tí o lè ṣiṣẹ́ pọ̀ láìsí ìbẹ̀rù, níbi tí ìbáṣepọ̀ ti ń ṣiṣẹ́ kódà bí kò bá di ìgbóná láéláé. Ìyẹn jẹ́ ìṣẹ́gun gidi. Ó sì ṣeé dé sí i ju bí ó ti rí báyìí lọ.

Ìfàya kì í ṣe ẹ̀rí pé ìbáṣepọ̀ náà ti bàjẹ́

Èyí ni nǹkan tí ìwádìí lórí àwọn ìbáṣepọ̀ tímọ́tímọ́ ti ń sọ ní ìdákẹ́rọ́rọ́ fún àádọ́ta ọdún. Àwọn ìbáṣepọ̀ tó ní ìlera kì í ṣe àwọn tí kò ní ìjà. Wọ́n jẹ́ àwọn tí àwọn ẹni tó wà nínú rẹ̀ ń bá a lọ láti rí ọ̀nà padà lẹ́yìn ìjà.

Onímọ̀-ọpọlọ ìdàgbàsókè Edward Tronick lo iṣẹ́-ṣíṣe rẹ̀ láti kẹ́kọ̀ọ́ èyí ní irú ìbáṣepọ̀ tó rọrùn jù, òbí àti ọ̀pọ́n. Iṣẹ́ "ojú-dídúró-jẹ́ẹ́" olókìkí rẹ̀ fi hàn pé kódà nínú àwọn tọkọtaya rere, olólùfẹ́, àwọn méjèèjì kì í wà ní ìbámu ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Ọ̀kan na ọwọ́, èkejì fò ó. Àmì kan yapa. Ohun tó ya ìdè tó dúró ṣinṣin sọ́tọ̀ kúrò lára èyí tó fúyẹ́ kì í ṣe àìsí àwọn àìbámu wọ̀nyẹn. Ó jẹ́ pé a ń tún wọn ṣe, léraléra, ìtúnṣe náà sì ni ibi tí ìgbẹ́kẹ̀lé ti ń kọ́ ara rẹ̀ gan-an. Nínú ìwé tó kọ pẹ̀lú oníṣègùn-ọmọdé Claudia Gold, gbogbo àríyànjiyàn náà wà nínú àkọ́rí: agbára náà wà nínú ìjà, tí wíwá-padà-pọ̀ tẹ̀ lé e.

Àwọn àgbàlagbà níbi iṣẹ́ kì í ṣe ọ̀pọ́n, ó dájú. Ṣùgbọ́n ìrísí náà dúró. Àwọn ènìyàn méjì tó ń ṣiṣẹ́ pọ̀ tímọ́tímọ́ á tẹ̀ ara wọn lẹ́sẹ̀. Àwọn okun-waya yapa. Ẹnìkan gba ìyìn, tàbí ó nímọ̀lára pé òun kò gbà á. Ọ̀rọ̀ kan balẹ̀ ní àìtọ́ nínú ìpàdé kì í sì í padà. Kò sí ọ̀kan nínú ìyẹn tó túmọ̀ sí pé ìbáṣepọ̀ náà ti parí. Ó túmọ̀ sí pé a jẹ ìtúnṣe kan, tí kò sì tíì ṣẹlẹ̀.

Ìtúntò yẹn ṣe pàtàkì nítorí ohun tí a ń sọ fún ara wa nígbà tí nǹkan bá dákẹ́ lẹ́yìn ìjà. A pinnu pé ẹni kejì kàn ń nira, tàbí pé wọ́n ti kọ̀ wá sílẹ̀, tàbí pé gbígbé e sókè yóò kàn mú kí ó burú sí i. Nítorí náà a jẹ́ kí ó le. Ìdákẹ́ náà ń ṣe ìbàjẹ́ tí ìjà àkọ́kọ́ kò ṣe pátápátá.

Ìdí tó fi tọ́ sí àìbalẹ̀ náà

Ẹ jẹ́ kí a jẹ́ olóòótọ́ nípa ìtura láti kàn yẹra fún ẹni náà títí ọ̀kan nínú yín yóò fi kúrò nínú ilé-iṣẹ́. Nígbà mìíràn, ìyẹn tilẹ̀ ń ṣiṣẹ́. Sábà, ó máa ń ná ọ ju bí o ti rò lọ.

Ìbáṣepọ̀ tó le kì í dúró ní ìhámọ́. Ó ń jò sínú iṣẹ́ náà. Àwọn ìpinnu ń lọ́ra nítorí ẹ̀yin méjèèjì kò lè ní ìjíròrò tààrà. Ìsọfúnni dáwọ́ ìṣàn, nítorí náà ẹ̀yin méjèèjì ń ṣe àwọn ìpinnu tó burú sí i pẹ̀lú àwòrán tó kéré. Àwọn ènìyàn mìíràn ń nímọ̀lára ìwọ̀nba náà wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í darí yíká rẹ̀, èyí tó ń jó agbára gbogbo ènìyàn ní ìdákẹ́rọ́rọ́. Nígbà tí ẹgbẹ́ kan ní Harvard Business Review ṣàyẹ̀wò nǹkan bí ìwádìí 300 lórí àwọn ìbáṣepọ̀ níbi iṣẹ́, ọ̀rọ̀-àsopọ̀ náà ni pé àwọn ìbáṣepọ̀ tó fàya ń ṣèpalára fún àwọn ènìyàn nínú rẹ̀ àti fún àjọ tó yí wọn ká. Ìkórìíra tí a fi sílẹ̀ nìkan kì í rẹlẹ̀. Ó ń tàn kálẹ̀.

Ìnáwó ti-ẹni-kọ̀ọ̀kan kan tún wà, ó sì lọ́la ju ti-iṣẹ́ lọ. Rírù ìjà ìwọ̀nba jẹ́ agara. Ìmúra náà, títún àwọn àríyànjiyàn ṣe nínú ìwẹ̀, bí ìmẹ́lì tútù kan ṣe lè ba ọ̀sán jẹ́. O ń ná àfiyèsí gidi sórí ìṣòro tí kì í yanjú nípa yíyẹra fún un. Ìtúnṣe, kódà apá kan, ń da àfiyèsí yẹn padà fún ọ.

Ó tún ń so èso lọ́nà tó rọrùn láti fojú fò. Àwọn ènìyàn máa ń rántí ẹni tó tóbi tó láti padà wá lẹ́yìn tí nǹkan bàjẹ́. Ìbáṣepọ̀ tí o ti tún kọ́ sábà máa ń dúró ṣinṣin ju èyí tí kò fàya rí lọ, nítorí ẹ̀yin méjèèjì báyìí ní ẹ̀rí pé ó lè gba ìkọlù kí ó sì tún gbádùn. Ìyẹn kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìtura-nìkan. Ó jẹ́ àbáyọrí kan náà láti inú ìwádìí ìde-ọkàn, tí a gbé sókè dé àwọn àgbàlagbà: ìdè tó yege ìfàya tí a sì tún ṣe máa ń ní ìgbẹ́kẹ̀lé sí i ju èyí tí a kò dán wò rárá lọ.

Bí o ṣe lè bẹ̀rẹ̀ gan-an

Kò sí àkọsílẹ̀-ọ̀rọ̀ tó ń sọ èyí di ohun tó tú ni nínú. Ṣùgbọ́n ètò kan wà tó sábà ń ṣiṣẹ́, tí a mú láti ọ̀dọ̀ àwọn tó ń kẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n sì ń kọ́ni ní èyí gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́. Mú un lọ́ra.

Balẹ̀ kí o tó ṣe ohunkóhun

Bí ọkàn rẹ ṣì ń gbóná nípa rẹ̀, o kò tíì ṣetán. Ohunkóhun tó o bá sọ nígbà tí ìbínú bá bò ọ́ mọ́lẹ̀ yóò gbé ìgbóná yẹn, ẹni kejì sì yóò gbọ́ ìgbóná náà kí ó tó gbọ́ ọ̀rọ̀ náà. Fún un ní àkókò. Jẹ́ kí ìfẹ́ láti ṣẹ́gun àríyànjiyàn náà pàdánù díẹ̀ nínú ìdìmú rẹ̀ ná. Ìtúnṣe kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú fífihàn pé o tọ́.

Ní ìfẹ́-mọ̀ nípa ìhà wọn

Kí o tó ṣètò ohun tí o yóò sọ, ná ìsapá gidi sórí bí ìjà náà ṣe rí láti ibi tí wọ́n jókòó. Ṣé wọ́n wà lábẹ́ ìnira tí o kò lè rí? Ṣé nǹkan tí o ṣe dà bí ẹ̀gàn tí o kò gbèrò rí? Ṣé, bóyá, ojú ń tì wọ́n nípa bí ó ṣe lọ bí ó ti ń tì ọ́? O kò ní láti gbà pẹ̀lú irú tiwọn. O ní láti lè fojú-inú wò ó. Èyí kì í ṣe àìlera. Ó jẹ́ ọ̀nà kan ṣoṣo láti sọ nǹkan tí wọ́n lè gbà wọlé gan-an.

Pàkúté kíákíá kan láti ṣọ́ níbí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ wa, nígbà tí ìbáṣepọ̀ bá tutù, máa ń kọ́ ìtàn tó tòrò tí àwa ni ẹni tó ní ọgbọ́n tí wọ́n sì jẹ́ ìṣòro. Ìtàn náà máa ń rí bí òtítọ́. Ó tọ́ sí ṣíṣàyẹ̀wò rẹ̀. Béèrè lọ́wọ́ ara rẹ ohun tí olóòótọ́ ẹni-òde yóò sọ bí wọ́n bá ti wo gbogbo rẹ̀ lórí fídíò. Béèrè ohun tí ìwọ yóò fẹ́ kí ẹnìkan rò nípa rẹ bí a bá yí àwọn ipò padà. O kì í gbìyànjú láti dá wọn sílẹ̀. O ń gbìyànjú láti dáwọ́ jíjà pẹ̀lú irú wọn kan tó ń gbé inú orí rẹ nìkan.

Gba apá tìrẹ kọ́kọ́, kìkì apá tìrẹ

Èyí ni ìháńjì tí gbogbo nǹkan ń yí lórí rẹ̀. Ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé gbogbo ìtúnṣe tó ń ṣiṣẹ́ ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹnìkan tó gba ìpín rẹ̀ nínú rúdurùdu náà kí ó tó béèrè ohunkóhun padà. Kì í ṣe àforíjì onírú-ìgbèkùn. Kì í ṣe "mo dúpẹ́ pé o nímọ̀lára bẹ́ẹ̀." Nǹkan pàtó tó sì jẹ́ òtítọ́: "Mo rò pé mo tẹ̀ ọ́ mọ́lẹ̀ nínú ìpàdé yẹn, mò sì ti ń ronú nípa rẹ̀." Dídárúkọ ìpín rẹ ń ṣe nǹkan méjì lẹ́ẹ̀kan náà. Ó ń rẹ ìṣọ́ra ẹni kejì sílẹ̀, nítorí wọn kò ní láti gbèjà ara wọn mọ́. Ó sì ń fihàn, dípò pípè-é-ní, pé o ń súnmọ́ ọn pẹ̀lú ọkàn rere.

Ìkìlọ̀ kan. Gba apá tìrẹ, kì í ṣe tiwọn, kì í sì í ṣe gbogbo rẹ̀ bí gbogbo rẹ̀ kò bá jẹ́ tìrẹ. Àforíjì-àṣejù láti da àkókò náà lọ́rùn sábà máa ń fi ọ́ sílẹ̀ pẹ̀lú ìkórìíra lẹ́yìn-náà, èyí tó kàn ń gbin ìfàya tó ń bọ̀.

Pàdé lórí ilẹ̀ àìlábòsí, kí o sì fojúsùn ohun kékeré

Má ṣe ṣe èyí nínú yàrá-ìpàdé tó rí bí ilé-ẹjọ́. Kọfí kan, ìrìn kan, ìpè-fóònù ìrọ̀rùn. Rẹ ìgbóná ibi náà sílẹ̀ o sì rẹ ìwọ̀n ìjíròrò náà sílẹ̀. Kí o sì má ṣe gbìyànjú láti yanjú gbogbo nǹkan ní ìjókòó kan. Àfojúsùn ìjíròrò àkọ́kọ́ kéré: ṣí ilẹ̀kùn kan, fi hàn pé o fẹ́ kí nǹkan sunwọ̀n sí i, rí nǹkan kan tí ẹ lè fohùn ṣọ̀kan lórí rẹ̀. Amy Gallo, tó ń kọ̀wé lórí ìjà níbi iṣẹ́, sọ ọ́ ní kedere. Ìtúnṣe kì í ṣẹlẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú ọ̀rọ̀ ńlá kan ṣùgbọ́n lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú àwọn nǹkan kékeré, ojoojúmọ́ tó tẹ̀ lé e.

Lẹ́yìn náà fi hàn lọ́ra

Ọ̀rọ̀ ń ṣí ilẹ̀kùn padà. Ìwà ni ohun tó ń rìn kọjá rẹ̀. Ọ̀nà tó yára jù láti pàdánù ilẹ̀ tó o gbà ni láti tọrọ àforíjì kí o sì hùwà gẹ́gẹ́ bí ti ìṣáájú. Nítorí náà, ṣe àwọn nǹkan kékeré tó ń hàn. Tẹ̀lé ohun tí o sọ. Fún ni ní ìyìn sókè. Fà wọ́n wọlé ní ìbẹ̀rẹ̀ dípò gbígbé ohun tí a ti parí síwájú wọn. Ìgbẹ́kẹ̀lé máa ń tún kọ́ ara rẹ̀ nínú àwọn ìfipamọ́, kì í ṣe nínú ìkéde, ó sì ń pẹ́ láti padà ju bí ó ti pẹ́ láti fọ́. Ìyẹn kì í ṣe ìyà. Ó jẹ́ bí ìgbẹ́kẹ̀lé ṣe ń ṣiṣẹ́ lásán.

Nígbà tí ìjíròrò náà ní láti le

Nígbà mìíràn, ìfàya náà kì í ṣe àìlóye. Ẹnìkan ṣe nǹkan kan ní tòótọ́ tó kọjá ààlà, ìjíròrò kọfí gbígbóná sì yóò jẹ́ àdíbọ́n pé bẹ́ẹ̀kọ́. O lè tún ìbáṣepọ̀ ṣe kí o sì ṣì jẹ́ kedere pé ìwà kan kò dáa. Olùwádìí Amy Edmondson, tó ń kẹ́kọ̀ọ́ ohun tó ń sọ àwọn ẹgbẹ́ di aláìséwu tó láti jẹ́ olóòótọ́, dúró ṣinṣin lórí ọ̀rọ̀ yìí: ààbò ọpọlọ kì í túmọ̀ sí pé ohunkóhun bójúmu láéláé. Ààbò gidi fi mọ́ dídárúkọ ìwà tó kọjá ààlà. Fífò ọ̀hún kì í sọ ibi iṣẹ́ di ẹni-àánú. Ó ń sọ ọ́ di aláìní-ààbò sí i, nítorí ẹni tó ń gbà á kọ́ pé a máa gba ìpalára jẹ ní ìdákẹ́rọ́rọ́.

Nítorí náà, nígbà tí o bá nílò rẹ̀, dárúkọ ipa náà láìròyìn ìwà wọn. "Nígbà tí a yí àkókò-ìparí padà láìsọ fún mi, ẹgbẹ́ náà rú lọ mo sì rí bí ẹni tí kò múra síwájú oníbàárà." Ìyẹn dá lórí ìwà kan àti ipa rẹ̀, èyí tó jẹ́ pé àwọn méjèèjì lè yí padà. "O jẹ́ aláìṣọ́ra o kò sì bọ̀wọ̀ fún àkókò ẹnikẹ́ni" dá lórí ẹni tí wọ́n jẹ́, èyí tó kàn ń pe ìjà. Ṣàpèjúwe ohun tó ṣẹlẹ̀, sọ bí ó ṣe balẹ̀, kí o sì fi àyè sílẹ̀ fún ìdáhùn wọn. O lè dì ìlà mú kí o sì ṣí ilẹ̀kùn sílẹ̀ lẹ́ẹ̀kan náà.

Nígbà tí ẹni kejì kò bá pàdé rẹ

Èyí ni apá tí ọ̀pọ̀ ìmọ̀ràn ń fò. O lè ṣe gbogbo èyí dáadáa tí o sì ṣì lè má rí ìbáṣepọ̀ tó o fẹ́. Ìtúnṣe gba ènìyàn méjì, ọ̀kan péré ni o sì darí.

Bí o bá ti gba apá tìrẹ ní tòótọ́, dúró ní ìfẹ́-mọ̀, tí o sì ń fi ara hàn lọ́nà tó yàtọ̀, tí ẹni kejì kò sì ṣì fẹ́ yẹ̀, ìyẹn jẹ́ ìsọfúnni, kì í ṣe ìkùnà. Àwọn nǹkan díẹ̀ tó tọ́ sí mímọ̀ níbí:

• O kò dandan láti máa tọrọ àforíjì fún ẹni tó ń kọ̀ ọ́. Ìjẹ́wọ́ olóòótọ́ kan ti tó. Lẹ́yìn ìyẹn, títún un sọ kàn ń kọ́ ẹ̀yin méjèèjì láti fi ọ́ ṣe ẹni kan ṣoṣo tó ṣèbi.
• Fojúsùn ìwà-ọmọlúàbí àti ìṣiṣẹ́ dípò ìsúnmọ́. O lè jẹ́ ọjọ̀gbọ́n tó dúró ṣinṣin pẹ̀lú ẹni tí o kì yóò gbẹ́kẹ̀lé pátápátá láéláé. Ìyẹn jẹ́ ibi-ìparí tó tọ́, kì í ṣe ẹ̀bùn ìtùnú.
• Dáàbò bo ibi-ìdúró rẹ. Máa ṣe iṣẹ́ rere, tó ń hàn. Kọ ohun tó yẹ kí a kọ sílẹ̀. Dúró ní ọmọlúàbí ní ọ̀nà tí àwọn ènìyàn mìíràn lè rí, kí ìwọ̀nba ìbáṣepọ̀ náà má ba à di ìṣòro orúkọ rere rẹ ní ìdákẹ́rọ́rọ́.
• Bí ìṣẹ̀lẹ̀ náà bá ju ìforígbárí lọ, bí ó bá ń tẹ́ni-lólórí, tó ń bá a lọ, tàbí tó ń mú kí o bẹ̀rù àwọn ọjọ́ rẹ, ìyẹn kì í ṣe ìṣòro ìtúnṣe. Ìyẹn tọ́ sí gbígbé sókè pẹ̀lú alábòójútó, ẹ̀ka-òṣìṣẹ́, tàbí ẹni tí o gbẹ́kẹ̀lé tó lè ràn ọ́ lọ́wọ́, ó sì tọ́ sí gbígbé ní tòótọ́ dípò gbígbà á jẹ.

Ìyàtọ̀ wà láàrin ìbáṣepọ̀ tó nílò ìtúnṣe àti ipò tó nílò kí o dáàbò bo ara rẹ. Ìtúnṣe jẹ́ fún àwọn ìfàya olóòótọ́ láàrin àwọn ènìyàn tí, lábẹ́ rẹ̀, fẹ́ ṣiṣẹ́. Kì í ṣe ohun-èlò fún títúnṣe ẹni tó ń hùwà búburú sí ọ, kì í sì í ṣe iṣẹ́ rẹ láti tún ìyẹn ṣe nìkan.

Èrò ìkẹyìn, tó kéré sí i

O lè gbìyànjú gbogbo èyí kí o sì balẹ̀ síbi tó kùnà láti yanjú. Ìwà-ọmọlúàbí, kì í ṣe ìsúnmọ́. Ṣíṣeéṣe, kì í ṣe ìgbóná. Ìyẹn lè rí bí ẹni pé ìtúnṣe náà kò yege. Ó yege. Ọ̀pọ̀ àwọn ìbáṣepọ̀ tó ń gbé wa kọjá iṣẹ́-ṣíṣe kì í ṣe àwọn tó jinlẹ̀. Wọ́n jẹ́ àwọn mẹ́wàá-mẹ́wàá lásán, tó ń ṣiṣẹ́, níbi tí àwọn ènìyàn méjì tó ja ìjà rí ṣàwárí bí a ṣe lè wúlò fún ara wọn síbẹ̀. Mímú ọ̀kan lára wọn padà láti inú òtútù jẹ́ ọ̀kan lára àwọn nǹkan tó dàgbà jù tó o lè ṣe níbi iṣẹ́ ní ìdákẹ́rọ́rọ́. Ó sì ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò kan tí ó ṣeé ṣe kí o ti ń yẹra fún un pẹ́ ju bí ó ti tọ́ sí.

Àwọn Orísun

• Harvard Business Review, How to Mend a Work Relationship
• Harvard Business Review, How to Repair a Broken Relationship at Work
• Trauma Research Foundation, Edward Tronick's "The Power of Discord"
• Harvard Business School, The Fearless Organization (Amy C. Edmondson)