Ṣíṣí Ọkàn Nínú Ìbáṣepọ̀ Ìfẹ́ Tuntun: Iye Tí O Yẹ Kó Sọ, àti Ìgbà

Ní nǹkan bí ìpàdé kejì tàbí kẹta, ìbéèrè kan á farahàn. O máa ń mọ̀ ọ́ lára ju bí o ṣe ń ronú rẹ̀ lọ. Ṣé kí n sọ fún ẹni yìí nípa ìkọ̀sílẹ̀ tó ba mi jẹ́? Ìtọ́jú-ọpọlọ tí mo wà? Ohun tí n kò tíì sọ sókè fún ẹnikẹ́ni rí? O fẹ́ jẹ́ olóòótọ́. O kò sì fẹ́ jẹ́ ẹni tó dà gbogbo ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ jáde lórí àwo pásítà àkọ́kọ́ tí kò sì rí ìfọ̀rọ̀wérọ̀ padà gbà rí.

Ìfàsẹ́yìn yẹn jẹ́ òtítọ́, kì í sì í ṣe àbùkù ìwà. O ń gbìyànjú láti ṣe nǹkan méjì tó ń fa ọ̀nà òdìkejì. O fẹ́ kí wọ́n mọ̀ ọ́, nítorí kò sí ẹni tó ń nífẹ̀ẹ́ ìwé-ìpolówó tí a fá dídán. O sì fẹ́ wà láìséwu, nítorí ẹni tó wà ní ìdojúkọ rẹ jẹ́, fún ìsinsìnyí, àjèjì. Dídi àwọn méjèèjì mú lẹ́ẹ̀kan náà ni iṣẹ́ gidi ti ìbáṣepọ̀ ìfẹ́ tuntun.

Ìròyìn rere ni pé a mọ̀ ohun tó pọ̀ tó nípa bí ìgbẹ́kẹ̀lé ṣe ń dàgbà láàrin ènìyàn méjì. Ó máa ń lọ díẹ̀díẹ̀, ó ń lọ ní ọ̀nà méjèèjì, ó sì ní ìlù kan tí o lè kọ́ láti nímọ̀lára rẹ̀.

Ìdí Tí A Fi Ń Fẹ́ Ṣí Ọkàn Sílẹ̀ Kíákíá Bẹ́ẹ̀

Fífẹ́ láti fò síwájú sí ibi tó jìn ṣeé lóye. Ìjíròrò tó wà lóríta lè dà bí ohun tí kò lọ́ràn nígbà tí o bá ń retí ohun tó ṣe pàtàkì. Bí ìpàdé bá sì ń lọ dáadáa, ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ láti fi hàn pé o jẹ́ gidi, pé o ní ìjìnlẹ̀, pé o ti gbé ayé rí, lè lágbára.

Ìdí kan tó jinlẹ̀ sí i tún wà, ó sì tọ́ láti sọ òtítọ́ fún ara rẹ nípa rẹ̀. Nígbà mìíràn a máa ń sọ ọ̀pọ̀, ní kùtùkùtù, gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti ṣàkóso ohun tó máa ṣẹlẹ̀ tẹ̀lé. Sọ ohun gbogbo fún gbogbo ènìyàn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, o sì máa rí ìdáhùn kíákíá: wọ́n á dúró tàbí wọ́n á sá, ọ̀nàkọnà o ti bọ́ lọ́wọ́ ìrora lọ́ra ti àìmọ̀. Olùwádìí Brené Brown ní orúkọ kan fún irú èyí tó ń yọrí sí ìbàjẹ́. Ó ń pè é ní floodlighting, ó sì sọ ọ́ ní gbàǹgbà ohun tí ó jẹ́.

Sísọ̀rọ̀ jù kì í ṣe ṣíṣí ọkàn. Ní tòótọ́, ó sábà máa ń yọrí sí ìyapa, àìgbẹ́kẹ̀lé, àti ìfàsẹ́yìn.

Ohun tó yani lẹ́nu ni pé dídà ohun gbogbo jáde lè jẹ́ ọ̀nà gan-an láti yẹra fún ṣíṣí ọkàn. Bí o bá kún ẹni kejì lóye, o kò ní láti jókòó nínú àìdánilójú ti jíjẹ́ kí wọ́n mọ̀ ọ́ díẹ̀díẹ̀. O ti gba ewu náà lẹ́ẹ̀kan náà o sì ti parí rẹ̀. Ṣùgbọ́n o tún ti fún wọn ní ìsúnmọ́ra tí wọn kò forúkọ sílẹ̀ fún tí wọn kò sì tíì rí gbà, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì máa ń fàsẹ́yìn nígbà tí ìyẹn bá ṣẹlẹ̀.

Bí Ìsúnmọ́ra Ṣe Ń Dá Sílẹ̀ Ní Ti Gidi

Èyí ni apá tó ń mú ìnira kúrò. Ìsúnmọ́ra ní ìrísí tí a mọ̀, ó sì ń lọ ní ọ̀nà méjèèjì.

Ní àwọn ọdún 1990, àwọn onímọ̀-ẹ̀kọ́-ọpọlọ Arthur àti Elaine Aron ṣe ìwádìí kan tó ti gbajúmọ̀ báyìí. Wọ́n kó àwọn àjèjì méjì-méjì papọ̀, wọ́n sì mú kí wọ́n béèrè ọ̀wọ́ àwọn ìbéèrè lọ́wọ́ ara wọn tó bẹ̀rẹ̀ ní ìfúyẹ́ tó sì túbọ̀ ń jinlẹ̀ ní ti ara-ẹni fún nǹkan bí ìṣẹ́jú márùndínláàádọ́ta. Nígbà tó fi máa parí, àwọn méjì-méjì yẹn nímọ̀lára ìsúnmọ́ra jù àwọn méjì-méjì tó kàn ṣèwìífọ̀ lásán lọ. Ó ròyìn pé méjì kan ṣègbéyàwó. Àwọn ìbéèrè náà wá gbilẹ̀ káàkiri gẹ́gẹ́ bí "àwọn ìbéèrè 36 tó ń darí sí ìfẹ́."

Ṣùgbọ́n idán náà kò sí nínú ìbéèrè kan ṣoṣo rárá. Ó wà nínú nǹkan méjì tí ìlànà náà dáàbò bò. Ṣíṣọ ọkàn náà gòkè díẹ̀díẹ̀, ìfúyẹ́ ṣáájú ìjìnlẹ̀. Ó sì ń lọ sẹ́yìn àti síwájú, àwọn ẹni méjèèjì ń ṣí ọkàn ní ìwọ̀n kan náà nǹkan bíi. Ìlànà náà mú un dájú pé kò sí ẹni tó lọ jìnnà síwájú ju ẹnì kejì lọ.

Ìyẹn ni gbogbo ìlànà náà, o sì lè gbé e wọ ìpàdé èyíkéyìí láìsí ìwé-iṣẹ́. Ìgbẹ́kẹ̀lé máa ń dàgbà lọ́nà ìpadàpadà. O sọ díẹ̀. Wọ́n sọ díẹ̀ padà. O jinlẹ̀ díẹ̀ sí i. Wọ́n bá ọ pàdé níbẹ̀. Ìyíká kọ̀ọ̀kan ń mú èyí tó tẹ̀lé wá. Nígbà tí ìyíká yẹn bá ń dún dáadáa, sísọ ọ̀rọ̀ ara-ẹni máa ń dà bí ohun tó láìséwu, kódà tó dùn mọ́ni. Nígbà tí ẹnì kan bá sáré síwájú tí ẹnì kejì kò sì tíì bá a délé, ìsúnmọ́ra náà á wó lulẹ̀ dípò kí ó pọ̀ sí i.

Nítorí náà ìbéèrè gidi kì í ṣe iye tí mo lè ṣí payá. Ó jẹ́ bóyá ìlọsẹ́yìn-àti-síwájú náà ń tẹ̀lé ìwọ̀n kan náà.

Ọ̀nà Tó Rọrùn Láti Ka Ipò Náà

O kò nílò àwọn òfin nípa àwọn kókó tí a gbà láààyè fún ní ìpàdé wo. O nílò láti fọkàn sí ìjùpadà-àti-jùsíwájú náà. Àwọn nǹkan díẹ̀ láti ṣọ́ra fún:

• Ṣé wọ́n ń bá ọ pàdé? Nígbà tí o bá gbé ohun kékeré tó jẹ́ ti ara-ẹni jáde, ṣé wọ́n ń gbé ohun kan padà, tàbí wọ́n ń yẹ̀ẹ́ sápá tí wọ́n sì ń yí ọ̀rọ̀ padà? Ìpadàpadà ni àmì tó ṣe kedere jù tí o ní. Bí o bá ń fún wọn ní àwọn ẹ̀ka ara rẹ tí o sì ń rí ìtẹríba pẹ̀lẹ́ padà, rọra. Ìyẹn jẹ́ ìsọfúnni.
• Bá ìjìnlẹ̀ náà mu, kí o sì tì í díẹ̀. Fi ohun tó ti wà lórí tábìlì hàn ní àfojúrere kí o tó jinlẹ̀ ju bẹ́ẹ̀ lọ. Bí ìjíròrò bá wà ní "ẹbí mi díjú," ìyẹn yàtọ̀ sí "èyí ni ohun tó burú jù tí òbí mi ṣe rí." Gbé ìgbésẹ̀ tó kàn síwájú, kì í ṣe mẹ́ta.
• Ṣàkíyèsí ète tìrẹ. Kí o tó sọ ohun tó wúwo kan, bèèrè lọ́wọ́ ara rẹ. Ṣé o ń gbé èyí jáde nítorí pé o fẹ́ ní tòótọ́ kí ẹni yìí mọ̀ ọ́, tàbí nítorí pé o fẹ́ ìdáhùn, ìtùnú, ìdájọ́? Àkọ́kọ́ ń kọ́ ìsopọ̀. Èkejì sábà máa ń jẹ́ floodlighting tí ó wọ aṣọ dídára.
• Àwọn nǹkan kan tọ́ sí àkókò púpọ̀ sí i. Àwọn orí ìgbésí ayé rẹ tó le jù kì í ṣe ohun àyẹ̀wò fún ẹni tí o mọ̀ fún ọ̀sẹ̀ kan. Àyẹ̀wò àrùn tó le, ọgbẹ́ ọkàn tó jinlẹ̀, àtẹ̀yìnwá tí o ṣì ń wòsàn kúrò nínú rẹ̀. Ìwọ̀nyí tọ́ láti pín pẹ̀lú ẹni tó yẹ, ní kíkún, nígbà tó bá yá. A gbà wọ́n láààyè láti dúró títí tí ìgbẹ́kẹ̀lé díẹ̀ á fi dá tó lè gbé wọn. Pípa wọ́n mọ́ kì í ṣe àìṣòótọ́. Ọgbọ́n ni.

Kò sí ọ̀kan nínú èyí tó túmọ̀ sí fífi ẹni tí o jẹ́ pamọ́. O lè jẹ́ onínúure, ẹlẹ́rìn-ín, olóòótọ́, tí o sì jẹ́ ara rẹ ní kedere láti wákàtí àkọ́kọ́. Jíjẹ́ gidi àti jíjẹ́ ọgbẹ́ tó ṣí sílẹ̀ kì í ṣe ohun kan náà.

Nígbà Tí Kíkọ́ Lọ́ra-Lọ́ra Bá Tọ́ Sí I

Jíjẹ́ kí nǹkan ṣẹlẹ̀ ní ìwọ̀n tó ṣeé ṣe kì í ṣe ìdárayá tàbí dídúró ṣọ́ra. Àwọn oníṣègùn-ọpọlọ tọkọtaya máa ń tẹnu mọ́ èyí nígbà gbogbo: àwọn àjọṣepọ̀ tó nítumọ̀ máa ń dàgbà bí àkókò ṣe ń lọ, kíkán-jú láti ní ìsúnmọ́ra ọkàn sì máa ń fa àárẹ̀-ọkàn, kì í ṣe ìfẹ́. Ohun kan tún wà tí a lè gbádùn nínú àkókò ìbẹ̀rẹ̀, àkókò mímọ̀-ọ́, apá tí o ń rí lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo pẹ̀lú ẹnikẹ́ni.

Ìṣàkóso-ìyàrá tún ń dáàbò bò ọ́. Nígbà tí o bá ń ṣí payá ní ìwọ̀n dídúró ṣinṣin, o máa rí bí ẹnì kan ṣe ń mú ìpele kọ̀ọ̀kan kí o tó gbẹ́kẹ̀ wọn lé pẹ̀lú èyí tó tẹ̀lé. Ṣé wọ́n ń jẹ́ onínúure nígbà tí o bá fi ohun ẹlẹgẹ́ kan hàn wọ́n? Ṣé wọ́n rántí ohun tí o sọ fún wọn nígbà ìkẹyìn? Ṣé wọ́n ń sọ padà, tàbí wọ́n kàn ń kójọ? O máa mọ ẹni tó láìséwu nípa wíwo ohun tí wọ́n ń ṣe pẹ̀lú àwọn ohun kékeré, kí o tó fi àwọn ohun ńlá wéwu. Ìyẹn kì í ṣe ìṣọ́ra fún ìṣọ́ra lásán. Bẹ́ẹ̀ ni o ṣe ń mọ̀ bóyá èyí jẹ́ ẹni tó tọ́ láti jẹ́ kí ó mọ̀ ọ́ ní kíkún.

Àkíyèsí Kan Nípa Àwọn Ìhùwàsí Tó Ń Panijẹ

Fún àwọn kan lára wa, ìka-ìdiwọ̀n lórí èyí ṣòro gan-an láti kà. Bí o bá dàgbà níbi tí ìfẹ́ ti dà bí ohun tó ní àdéhùn tàbí tí àfiyèsí gbọ́dọ̀ jẹ́ ohun tí a ń jẹ, sísọ̀rọ̀ jù lè dà bí ọ̀nà kan ṣoṣo láti wọlé, bí ẹni pé o gbọ́dọ̀ fi ohun gbogbo fúnni ní ìṣáájú kí wọ́n bàa fẹ́ ọ. Tàbí o lè rí ara rẹ tí o dákẹ́ pátápátá, tí o kò lè jẹ́ kí ẹnikẹ́ni súnmọ́ ọ rárá. Àwọn méjèèjì yẹn jẹ́ ohun tí a kọ́, àwọn méjèèjì sì lè rọ̀.

Bí ìbáṣepọ̀ ìfẹ́ tuntun bá ń fi ọ́ sílẹ̀ nínú àníyàn nígbà gbogbo, tí ó ń fi ọ́ sílẹ̀ ní òfo, tàbí tí ó dí ọ mọ́ inú ìyíká ìrora kan náà, oníṣègùn-ọpọlọ lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti lóye ibi tí ìhùwàsí náà ti wá kí o sì ṣe àṣà ọ̀nà mìíràn láti ṣàjọpọ̀. O kò ní láti mọ gbogbo ìtàn àjọṣepọ̀ rẹ nìkan, fífẹ́ ìrànlọ́wọ́ pẹ̀lú rẹ̀ sì jẹ́ àmì ọ̀wọ̀-ara-ẹni, kì í ṣe àìlera.

Ẹni tó tọ́ sí gbogbo ìtàn rẹ kò ní kánjú láti fà á jáde. Inú wọn á dùn láti jẹ ẹ́, ìjíròrò rere kọ̀ọ̀kan lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan.

Àwọn Orísun

• Greater Good in Action, UC Berkeley, 36 Questions for Increasing Closeness
• Aron, Melinat, Aron, Vallone & Bator (1997), The Experimental Generation of Interpersonal Closeness, Personality and Social Psychology Bulletin
• Brené Brown, on oversharing versus vulnerability ("floodlighting")
• Laurel van der Toorn, LMFT, How to Pace Yourself in Dating