Bí O Ṣe Lè Tún Sopọ̀ Lẹ́yìn Tí Ẹ Ti Yẹ̀ Kúrò Lọ́dọ̀ Ara Yín

Kò sí ẹni tí ó pinnu láti yẹ̀ kúrò. Kò sí àárọ̀ kan tí o jí tí o sì yan láti rí lára bí àwọn alábàágbé yàrá, tàbí bí ọ̀rẹ́ tí o máa ń pè lójoojúmọ́ tẹ́lẹ̀ tí ó wá di ẹni tí o ń fi ọ̀rọ̀ ránṣẹ́ sí ní ọjọ́-ìbí. Ó ń ṣẹlẹ̀ nísàlẹ̀ àwọn apá ìgbésí ayé tí ó kún fún iṣẹ́. Àwọn àyẹ̀wò-ara díẹ̀ tí a kọjá. Àwọn alẹ́ díẹ̀ níbi tí ẹ̀yin méjèèjì kàn yí fóònù wò. Àwọn oṣù ti jíjẹ́ olóootọ́ ìwà dípò ìsúnmọ́. Lẹ́yìn náà lọ́jọ́ kan o wo orí tábìlì, tàbí orúkọ kan nínú fóònù rẹ tí o kò ti tẹ̀ ní ọdún kan, o sì rí ààlà náà.

Tí ò ń rí ààlà yẹn lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, èyí ni ohun àkọ́kọ́ tí ó tọ́ láti sọ: yíyẹ̀ kúrò kì í ṣe ìdájọ́. Ó jẹ́ àpèjúwe ibi tí nǹkan wà, kì í ṣe gbólóhùn nípa ibi tí wọ́n gbọdọ̀ dúró sí. Ìṣiṣẹ́ jẹ́ẹ́ kan náà tí ó fa yín ya ara yín ká lè ṣiṣẹ́ ní ìyípadà. Ó kàn gbọdọ̀ ṣe é pẹ̀lú èrò, nítorí kò sí ohunkóhun nípa ìgbésí ayé òde-òní tí yóò ṣe é fún ọ.

Àpilẹ̀kọ yìí jẹ́ nípa bí o ṣe lè bẹ̀rẹ̀.

Ìdí tí ìsúnmọ́ fi ń kú nígbà tí kò sí ẹni tó ń jà

Apá kan ohun tí ó ń mú yíyẹ̀ kúrò dàrú bẹ́ẹ̀ ni pé ọ̀pọ̀ ìgbà kò sí ohun gbígbóná tí ó ṣe àìtọ́. Kò sí ìdàlẹ̀nì, kò sí ìbúgbàù, kò sí ìdí tí ó mọ́. Nítorí náà o ń bá a lọ láti wá ohun tí ó fà á o kò sì lè rí i, èyí sì ń mú kí ó rọrùn láti rò pé ìbátan náà fúnra rẹ̀ ni ìṣòro náà, tàbí ìwọ, tàbí wọn.

Ọ̀pọ̀ ìgbà, ohun tí ó dá a sílẹ̀ ní gidi máa ń sú ni gan-an ju ìyẹn lọ. A ń kọ́ ìsopọ̀ láti inú àwọn àsìkò kékeré, tí ń tún ara wọn ṣe ti àfiyèsí, nígbà tí àwọn àsìkò wọ̀nyẹn bá dúró, ìsopọ̀ ń pa ebi jẹ́ẹ́.

Onímọ̀-ọkàn John Gottman ti lo ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún ní wíwo àwọn tọkọtaya nínú yàrá-ìwádìí kan, ọ̀kan nínú àwọn àbájáde rẹ̀ tí a fẹnukò jù lọ jẹ́ nípa ohun kan tí ó pè ní "ìfilọ̀" fún ìsopọ̀. Ìfilọ̀ jẹ́ ìgbésẹ̀ kékeré kankan sí ọ̀dọ̀ ènìyàn mìíràn. Ọ̀rọ̀ kan nípa ojú-ọjọ́. Fídíò ẹ̀rín-pa tí a gbé sókè láti fi ọ́ hàn. Ìmí-ẹ̀dùn tí ó jẹ́ bíbéèrè bí ọjọ́ rẹ ṣe rí ní gidi. Ìfilọ̀ kọ̀ọ̀kan jẹ́ ìbéèrè kékeré: ǹjẹ́ o wà fún mi? O yóò yíjú sí i, nípa fífèsì pẹ̀lú ìgbóná tàbí àfiyèsí kan, tàbí o yóò yíjú kúrò, nípa àìfiyèsí rẹ̀ tàbí gbígbá á sẹ́yìn.

Èyí ni apá tí ó yani lẹ́nu. Nínú ìwádìí Gottman, àwọn tọkọtaya tí ó ṣì wà papọ̀ tí inú wọn sì dùn ní ọ̀pọ̀ ọdún lẹ́yìn náà ti yíjú sí ìfilọ̀ ara wọn ní nǹkan bí ìdá mẹ́rìndínlọ́gọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún àkókò. Àwọn tọkọtaya tí ó ti pínyà ti ṣe é ní ìdámẹ́ta péré. Ìyàtọ̀ náà kì í ṣe ìfẹ́ àgbàyanu. Ó jẹ́ bóyá wọ́n kíyèsí àwọn ohun kékeré tí wọ́n sì farahàn fún wọn.

Ìyẹn ni ohun tí yíyẹ̀ kúrò jẹ́ ní gidi. Kì í ṣe fífọ́ lójijì, ṣùgbọ́n ẹgbẹẹgbẹ̀rún yíyíjú-kúrò kékeré tí kò sí ẹni tí ó kíyèsí ní àkókò náà. Àwọn fóònù nígbà oúnjẹ alẹ́. "Sọ fún mi nígbà tó bá yá" tí kò di nígbà tó bá yá rí. Àwọn ìfilọ̀ tí a fi ránṣẹ́ sínú afẹ́fẹ́ tí kò sí ẹni tó mú wọn. Kó ọ̀pọ̀ ìwọ̀nyẹn jọ, ènìyàn méjì tí ó nífẹ̀ẹ́ ara wọn sì lè parí ní gbígbé ìgbésí ayé tí ó jọ ara wọn, ní ọ̀nà ìmọ̀-ẹ̀rọ wọ́n súnmọ́, ní gidi wọn dá-nìkan-wà.

Apá tí ó mú ìtùnú ní ìdojúkọ: tí a bá kọ́ ààlà náà láti inú àwọn àsìkò kékeré tí a fò, a lè tí i pa nípa àwọn tí a mú. O kò nílò ìpàdé-padà gbígbóná. O nílò àpẹẹrẹ tí ó yàtọ̀, tí ó bẹ̀rẹ̀ báyìí.

Àwọn agbára deédéé tí ó ń fa àwọn ènìyàn ya ara wọn

Ó ṣe ìrànlọ́wọ́ láti pe ohun tí ò ń bá fínra ní gidi ní orúkọ, nítorí yíyẹ̀ kúrò kì í sábà jẹ́ ẹ̀bi ẹnikẹ́ni. Ìgbésí ayé máa ń ṣètò ara rẹ̀ lòdì sí ìsúnmọ́, ó sì ń ṣe é jẹ́ẹ́.

Rò nípa ohun tí ó ń kún ọ̀sẹ̀ tí ó wọ́pọ̀. Iṣẹ́ tí ó ń ṣàn wọ alẹ́. Àwọn ọmọ, tàbí àwọn òbí tí ó ń darúgbó, tàbí àwọn méjèèjì lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Àwọn ọgọ́rùn-ún ìṣètò ìgbésí ayé, àwọn ìpàdé àti ìfọṣọ àti àwọn owó, tí ó ń kún ibi àwọn ìjíròrò tí kò ṣe pàtàkì gan-an. Àwọn ìbòjú tí ó wà ní àrọ́wọ́tó nígbà gbogbo tí ó sì máa ń rọrùn díẹ̀ ju ènìyàn tí ó wà ní ẹ̀gbẹ́ rẹ. Kò sí ọ̀kan nínú ìwọ̀nyí tí ó kọ ìbátan rẹ. Wọ́n kàn rariga ju u lọ, ohun tí ó rariga sì máa ń borí.

Àwọn ìpele ìgbésí ayé tún ń ṣe èyí. Àwọn òbí tuntun máa ń yẹ̀ kúrò nítorí pé agara dá wọn tí wọ́n sì ń pín agbára gbogbo wọn. Àwọn ọ̀rẹ́ àtijọ́ máa ń yẹ̀ kúrò nítorí ẹnìkan kó lọ, tàbí bí ọmọ, tàbí yí iṣẹ́ padà, ìlù-ìrọ̀rùn tí ó so yín papọ̀ sì fọ́ kò sì tún kọ́ rí. Àwọn ìgbéyàwó gígùn máa ń yẹ̀ kúrò ní àwọn ọdún ilé-òfo, nígbà tí iṣẹ́-àjọ tí ó ṣètò àwọn ọjọ́ yín bá yanjú lójijì tí ó sì fi yín sílẹ̀ ní wíwo ara yín ní fífẹ́ mọ ohun tí ẹ ń jíròrò báyìí.

Rírí agbára náà gẹ́gẹ́ bí deédéé yọ òṣì rẹ̀ kúrò. O kò ṣe àìṣọ́ra, wọn kò sì dáwọ́ nínífẹ̀ẹ́ rẹ dúró. Ẹ̀yin méjèèjì ṣiṣẹ́ pọ̀, iṣẹ́-púpọ̀ sì ń ba ìsopọ̀ jẹ́ ní ọ̀nà tí kò sí ẹni tó kìlọ̀ fún ọ nípa rẹ̀. Àtúntò yẹn ṣe pàtàkì nítorí pé ó yí ìjíròrò inú orí rẹ padà láti "kí ló ṣe àṣìṣe sí wa" sí "kí ni a fẹ́ dáàbò bò kúrò lọ́dọ̀ ohun gbogbo mìíràn." Ìbéèrè kejì jẹ́ ọ̀kan tí o lè ṣiṣẹ́ lé lórí.

Bẹ̀rẹ̀ ní kékeré ju bí ó ṣe rí lára pé ó ní ìtumọ̀

Nígbà tí àwọn ènìyàn bá pinnu láti tún sopọ̀, wọ́n máa ń na ọwọ́ sí ìgbésẹ̀ ńlá. Ìjíròrò jíjìn. Ìparí-ọ̀sẹ̀ kúrò. Lẹ́tà gígùn tí ó pe ohun gbogbo tí ó ṣe àìtọ́ ní orúkọ. Nígbà mìíràn ìwọ̀nyẹn ṣe ìrànlọ́wọ́. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà wọ́n máa ń wó lábẹ́ ìwúwo ara wọn, nítorí ènìyàn méjì tí ó ti yẹ̀ kúrò kò tíì ní ìfẹsẹ̀múlẹ̀ fún ìjíròrò wíwúwo, ìgbìyànjú ńlá kan ṣoṣo kò sì lè túnka àwọn oṣù ti àìsí kékeré bóyáwo.

Lọ ọ̀nà mìíràn. Bẹ̀rẹ̀ ní kékeré tó bẹ́ẹ̀ tí ó fẹ́rẹ̀ rí lára bí ẹni pé kò ka.

• Fi ọ̀rọ̀ tí o máa ń fẹ́rẹ̀ fi ránṣẹ́ ránṣẹ́. Kì í ṣe Ọ̀rọ̀-Ìpínlẹ̀ Ìjọba. Kàn "Mo rò nípa rẹ lónìí" tàbí "èyí mú mi rẹ́rìn-ín, ó mú mi rántí rẹ." Ewu kéré, kò sí ètò.
• Mú ìṣe-ìbílẹ̀ kékeré kan padà. Kọfí àárọ̀ papọ̀. Ìrìn lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́. Ìpè ọjọ́-Àìkú. Àwọn ìṣe-ìbílẹ̀ máa ń ṣe iṣẹ́ jẹ́ẹ́ nítorí pé wọn kò sinmi lórí ẹnikẹ́ni tí ó rí lára àìmọ̀nà ní àkókò náà.
• Mú ìfilọ̀ kan lójúmọ́. Kàn kíyèsí nígbà tí ènìyàn náà bá ṣe ìgbésẹ̀ kékeré kan sí ọ̀dọ̀ rẹ, kí o sì yíjú sí i. Gbé ojú sókè. Gbé fóònù kalẹ̀. Béèrè ìbéèrè-àtẹ̀lé. Ọ̀kan lójúmọ́ ń kó jọ ní kíákíá ju bí o ti rò lọ.
• Fún ní ìmọrírì pàtó. Kì í ṣe "o dára," tí ó máa ń yọ́ kúrò. Ohun pàtó kan: "Mo kíyèsí pé o bójútó ìpè yẹn pẹ̀lú ìyá rẹ lọ́nà sùúrù gan-an." Ohun pàtó ni ó máa ń gúnni.

Èròngbà bíbẹ̀rẹ̀ ní kékeré kì í ṣe ìwà-pẹ̀lẹ́. Ó jẹ́ ẹ̀kọ́-físíìsì. Ìsúnmọ́ jẹ́ ìṣesí, àwọn ìṣesí sì ń tún ara wọn kọ́ nípa àtúntún-ṣe, kì í ṣe agbára. Àyẹ̀wò-ara olóòótọ́ ti ìṣẹ́jú méjì lójoojúmọ́ yóò ṣe púpọ̀ ju alẹ́ ńlá kan ti ọkàn-pípé ní gbogbo oṣù díẹ̀. O kò gbìyànjú láti tún un ṣe lálẹ́ òní. O ń gbìyànjú láti yí ìtẹ̀sí padà.

Ní ìfẹ́-mọ̀ dípò ìdánilójú

Ìdẹkùn kan wà tí ó máa ń mú ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ gbogbo ẹni tí ó ti yẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ ẹnìkan tí ó súnmọ́ tẹ́lẹ̀. O rò pé o ṣì mọ̀ wọ́n. O ń gbé àwòrán ọkàn ti ẹni tí wọ́n jẹ́ ní ìgbà ìkẹyìn tí ẹ wà ní ìbámu ní gidi, o sì ń bá àwòrán yẹn lò dípò ènìyàn gidi tí ó wà níwájú rẹ.

Ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn máa ń yí padà ní àkókò tí o kò bá fún ní àfiyèsí. Wọ́n máa ń mú àwọn àníyàn tuntun, ìfẹ́ tuntun, èrò tuntun, ọ̀nà tuntun láti rí ara wọn. Ènìyàn tí ó wà níwájú rẹ báyìí kì í ṣe gan-an ènìyàn tí o yẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀. Ìyẹn lè rí lára bí àdánù. Ó tún jẹ́ ṣíṣílẹ̀kùn.

Bá wọn lò gẹ́gẹ́ bí ẹnìkan tí ó tọ́ ní gidi láti tún mọ̀, nítorí wọ́n tọ́. Béèrè àwọn ìbéèrè gidi kí o sì dúró ní gidi fún àwọn ìdáhùn. Kí ló ti wà lọ́kàn rẹ láìpẹ́? Kí ni ò ń nífẹ̀ẹ́ sí ní àwọn ọjọ́ wọ̀nyí tí mi ò mọ̀? Kí ló ti le ní ọdún yìí? Ìfẹ́-mọ̀ ń ṣe ohun méjì lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Ó fún ọ ní ìròyìn pípéye nípa ẹni tí ènìyàn yìí ti di, ó sì fi àmì tí ó dájú ránṣẹ́: o ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀ tí mo fẹ́ mọ̀ ọ́, ìwọ tí o wà báyìí, kì í ṣe ìrántí.

Ẹ̀yà jẹ́ẹ́ kan wà ti èyí tí ó ń ṣiṣẹ́ kódà nígbà tí àwọn ọ̀rọ̀ bá rí lára bí ohun tí ó pọ̀ jù. Ṣe ohun kan papọ̀ tí ẹ máa ń ṣe tẹ́lẹ̀, tàbí ohun kan tí ẹnikẹ́ni nínú yín kò tíì gbìyànjú. Ìṣe àpapọ̀ máa ń ru ẹrù púpọ̀ tí ìjíròrò kò lè ru. Ṣe oúnjẹ náà, gba ìrìn-àjò náà, bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ náà, lọ sí ohun náà. Àwọn ènìyàn sábà máa ń rí i pé ìsọ̀rọ̀ tí wọn kò lè fipá mú máa ń ṣẹlẹ̀ fúnra rẹ̀ nígbà tí ọwọ́ wọn bá ti ní iṣẹ́ tí ìfunpá tí ó wà nínú wíwo ara yín sì ti lọ. O ń tún ìrírí rírọrùn ti jíjẹ́ ẹgbẹ́ kan kọ́, ìrírí yẹn sì ni ohun tí ìsúnmọ́ ṣe láti inú rẹ̀.

Nígbà tí o bá nílò ìjíròrò ńlá náà ní gidi

Nígbà mìíràn àwọn àsìkò kékeré kò tó, nítorí ohun kan pàtó ń jókòó láàrín yín. Ọgbẹ́ àtijọ́ kan tí a kò pè ní orúkọ rí. Ìbínú kan tí ó ti ń ṣiṣẹ́ jẹ́ẹ́ ní ẹ̀yìn. Ìyàtọ̀ gidi kan tí o ti ń yẹ̀ nítorí pé pípè é ní orúkọ rí lára eléwu. Yíyẹ̀ máa ń rí lára pé ó ní ààbò sí i ní ìgbà kúkúrú, ó sì máa ń jẹ́ ohun tí ó ń mú ààlà náà gbòòrò sí i pẹ̀lú àkókò.

Tí ìjíròrò kan bá wà tí o ti ń yẹ̀, àwọn ohun díẹ̀ ń mú kí ó lọ dáadáa sí i.

Yan àkókò kan nígbà tí ẹ̀yin méjèèjì bá balẹ̀ bóyáwo tí ẹ kò sì ń yára jáde lẹ́nu-ọ̀nà. Sọ̀rọ̀ láti inú ìrírí ti ara rẹ dípò ẹ̀sùn. "Mo ti rí lára jìnnà sí ọ láìpẹ́ mo sì ṣ'àìmọ̀ ọ́" ṣí ìlẹ̀kùn sílẹ̀. "O kì í ṣe àkókò fún mi rí" fì ọ̀kan pa. Àkọ́kọ́ ń pè wọ́n wọlé. Ìkejì ń fi wọ́n sí àbò-ara, àwọn ènìyàn tí a dáàbò bò kì í sì í tún sopọ̀.

Lẹ́yìn náà ṣe abala tí ó le jù: fetí sí ohun tí ó padà wá láìyára láti tún un ṣe tàbí gbèjà ara rẹ. O lè gbọ́ pé wọ́n rí ààlà náà pẹ̀lú, bóyá ní gígùn ju ìwọ lọ. Ìyẹn kì í ṣe ẹ̀sùn. Ó jẹ́ ohun tí ẹ̀yin méjèèjì ti ń dúró láti sọ jáde. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, kíkàn jíjẹ́ olóòótọ́ nípa kíkùn ara yín ni ìsopọ̀-padà náà. Ìjíròrò náà kì í ṣe ìdènà ṣáájú ìsúnmọ́. Ó jẹ́ ìsúnmọ́ náà, tí ń dé.

Ìdí tí èyí fi tọ́ sí ìsapá náà

Ó rọrùn láti jẹ́ kí yíyẹ̀ kúrò máa lọ. Nínà-ọwọ́-padà gba ìgboyà, ìbátan náà sì ti ń rọ́ lọ dáradára tó láìsí rẹ̀. Ṣùgbọ́n àwọn ìbátan tí ó súnmọ́ kì í ṣe ohun-ọ̀ṣọ́ tí a fi lélẹ̀ lórí ìgbésí ayé tí ó ní ìlera. Wọ́n jẹ́ apá ìpìlẹ̀ ọ̀kan.

Ìwádìí níhìn-ín ṣòro láti fi ọwọ́ gbá kúrò. Gẹ́gẹ́ bí CDC ti sọ, ìsopọ̀ àwùjọ tí ó lágbára ní ìsopọ̀ sí ewu àìsàn tó burú tí ó dín kù, títí kan àìsàn-ọkàn, àrùn-ẹ̀gbà, àti ìsoríkọ́, àwọn ènìyàn tí ó ní ìdè tó lágbára sì máa ń gbé ní pípẹ́ sí i, ní ìlera sí i. Ìsopọ̀ kì í ṣe rere fún ọkàn nínú ìtumọ̀ oṣèwì nìkan. Ó dára fún èyí ní ìtumọ̀-ọ̀rọ̀ gan-an. Àwọn ènìyàn tí o rí lára pé o súnmọ́ ń ṣe iṣẹ́ gidi fún ìlera rẹ àti ìdúró-ṣinṣin rẹ, ọ̀pọ̀ ìgbà láìjẹ́ kí ẹnikẹ́ni nínú yín mọ̀.

Èyí ni ìdí tí yíyẹ̀ kúrò fi tọ́ láti dí lọ́wọ́ kí ó tó le di àìyípadà. Ọ̀pọ̀ àwọn ìbátan tí àwọn ènìyàn ń ṣọ̀fọ̀ pípàdánù kò parí nínú ìjà. Wọ́n parí nínú ìdákẹ́jẹ́ẹ́, nínú ọ̀wọ́ àwọn yíyíjú-kúrò kékeré tí kò sí ẹni tí ó pète tí kò sì sí ẹni tí ó dáwọ́ rẹ̀ dúró.

Nígbà tí o yẹ kí o wá ìrànlọ́wọ́ síwájú sí i

Ọ̀pọ̀ yíyẹ̀-kúrò deédéé máa ń fèsì sí ìsapá deédéé: àwọn àsìkò kékeré, àwọn ọ̀rọ̀ olóòótọ́, sùúrù díẹ̀ pẹ̀lú ara yín àti pẹ̀lú ara rẹ. Àwọn ipò kan ń béèrè ju ìyẹn lọ, mímọ̀ ọ́n sì jẹ́ agbára, kì í ṣe ìkùnà.

Tí ìjíròrò ìbànújẹ́ kan náà bá ń tẹ̀síwájú láti ṣẹlẹ̀ láìsí ìṣípò, oníṣègùn ọkàn fún tọkọtaya lè ràn yín lọ́wọ́ láti rí àpẹẹrẹ tí ó wà nísàlẹ̀ rẹ̀ kí ẹ sì gbìyànjú ohun tuntun. Tí nínà-ọwọ́-jáde bá ń kọlu ògiri ẹ̀gàn, ìdákẹ́jẹ́ẹ́-bí-ògiri, tàbí ìṣàn jẹ́ẹ́ ti rírí lára kéékèèké ní àyíká ènìyàn yìí, ìwọ̀nyẹn tọ́ láti mú ní pàtàkì, amọ̀ràn sì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti yanjú ohun tí ó ṣe é tún ṣe àti èyí tí kò ṣe é. Tí ààlà tí ò ń rí lára bá sì jẹ́ apá ìwúwo gbígbòòrò kan, níbi tí ọ̀pọ̀ nǹkan ti rí lára pẹrẹsẹ tàbí jìnnà tí ìsopọ̀-padà sì rí lára bí ohun tí kò ṣe é pe agbára fún, ìyẹn lè jẹ́ àmì ìsoríkọ́ dípò ìṣòro ìbátan, ó sì tọ́ láti bá dókítà tàbí oníṣègùn ọkàn sọ̀rọ̀ nípa ìwọ, kì í ṣe ìbátan náà nìkan.

Nínà-ọwọ́ padà sí ẹnìkan jẹ́ ohun olóòótọ́ tí ó ní ìgboyà jẹ́ẹ́. O kò lè darí bóyá wọ́n yóò na ọwọ́ padà. O lè fún ní ìfilọ̀ náà, lónìí, kí o sì wo ẹni tí ó yíjú sí i. Ọ̀pọ̀ ìgbà ìyẹn ni gbogbo ohun tí ó gba láti bẹ̀rẹ̀.

Àwọn Orísun

• The Gottman Institute, Want to Improve Your Relationship? Start Paying More Attention to Bids
• Psych Central, How to Reconnect After Growing Apart: 8 Relationship Tips
• Centers for Disease Control and Prevention, About Social Connection