Ìpè fún Ìbáraẹnisọ̀rọ̀: Àwọn Àkókò Kékeré tó Ń Di Àjọṣepọ̀ Mú Pọ̀

Alábàáṣepọ̀ rẹ gbé ojú sókè kúrò lórí fóònù rẹ̀, ó sì wí pé, “Háà. Wọ́n ń wó ilé-oúnjẹ àtijọ́ tó wà ní Fifth palẹ̀.” Ìwọ wà ní àárín kíkọ ímeèlì kan. O lè gbóhùn kùkùkù láìgbé ojú sókè. O lè sọ pé “ó ṣeni láàánú, ó yẹ ká wakọ̀ kọjá níbẹ̀ kí ó tó parẹ́.” Tàbí o lè mí kanlẹ̀, kí o sì sọ pé o ń gbìyànjú láti pọkàn pọ̀.

Àṣàyàn kékeré mẹ́ta. Kò sí ọ̀kan nínú wọn tó dà bí ọ̀ràn ńlá. Ìyẹn gan-an ni kókó rẹ̀. Àkókò bíi èyí máa ń ṣẹlẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà lójúmọ́, ọ̀nà tí o gbà ń dáhùn sí wọn, ní àkókò oṣù àti ọdún, ń pinnu lọ́rọ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ bí ẹ̀yin méjèèjì ṣe máa súnmọ́ ara yín tó.

Àwọn olùwádìí John àti Julie Gottman fún àkókò kékeré yìí ní orúkọ kan. Wọ́n sọ ọ́ ní ìpè fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀. Ìpè jẹ́ ìgbésẹ̀ kékeré yòówù kí ènìyàn ṣe láti fa àfiyèsí rẹ, ìfẹ́ni rẹ, tàbí ìtẹ́wọ́gbà kékeré kan lásán. “Wo ajá yìí.” “Ṣé o sùn dáadáa?” Ọwọ́ kan tí ó bà lé ọ ní èjìká bí wọ́n ṣe ń kọjá lọ. Kò sí ọ̀kan nínú wọn tó ń kéde ara rẹ̀ pé ó ṣe pàtàkì. Ìdí nìyẹn tó fi rọrùn láti fojú fò ó.

Ohun tí ìpè jẹ́ ní ti gidi

Ọ̀pọ̀ wa ń ronú pé ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ni ọ̀rọ̀ jíjinlẹ̀, ayẹyẹ ọdún, àkókò tí ẹnì kan bá gbẹ̀yìn sọ ohun tó le jáde sókè. Àwọn wọ̀nyẹn ṣe pàtàkì. Ṣùgbọ́n wọn kì í wọ́pọ̀. Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ tí ó ń so àjọṣepọ̀ pọ̀ ní ti gidi jẹ́ ohun kékeré púpọ̀ jù, tí a ń tún ṣe déédéé.

Àwọn Gottman, tí wọ́n ti ṣe ìwádìí lórí tọkọtaya fún ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún ní ilé-ìwádìí kan ní Seattle tí wọ́n ń pè ní Love Lab, pe ìpè náà ní “ìpìlẹ̀ àkọ́kọ́ ti ìbánisọ̀rọ̀ ẹ̀mí-ọkàn.” Ní àkókò àkíyèsí kan ní ibi àsè, àwọn tọkọtaya tí ọ̀ràn wọn ń lọ dáadáa ṣe nǹkan bí ọgọ́rùn-ún ìpè ní ìṣẹ́jú mẹ́wàá. Wọ́n ń na ọwọ́ sí ara wọn láìsinmi fẹ́ẹ̀rẹ̀.

Ìpè lè jẹ́ ìbéèrè, àsọyé, ìfọwọ́kàn, ìwòran, tàbí èrò tí kò tíì parí tí a jù sínú afẹ́fẹ́. Àwọn kan hàn gbangba (“ṣé a lè sọ̀rọ̀?”). Ọ̀pọ̀ jù kì í hàn. Ọ̀pọ̀ àwọn ìpè ni kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀, tí kò tààrà, tàbí tí àkókò rẹ̀ kò tọ́. Ẹni tí ọkàn rẹ̀ ń dá lẹ́nìkọ̀ọ̀kan lè dá ìjà kékeré sílẹ̀ dípò kí ó sọ pé “mo ń ṣàárò rẹ.” Nísàlẹ̀ ọ̀pọ̀ ìforígbárí tó ya ni lẹ́nu ni ìpè kan tí kò balẹ̀ wà.

Yíjú sí, yíjú kúrò, yíjú lòdì sí

Nígbà tí ìpè bá dé, ohun kan nínú mẹ́ta ni o máa ń ṣe. Àwọn Gottman fún àwọn wọ̀nyí ní orúkọ pẹ̀lú.

O lè yíjú sí i. O dáhùn. “Háà, wo ìyẹn.” Kò pọn dandan kí o sọ ohun gbogbo nù tàbí kí o ní ìdáhùn pípé. Mímì orí, ìbéèrè padà, “sọ síwájú sí i” kíákíá, gbogbo rẹ̀ ka. Ohun tí o ń sọ ni pé: mo gbọ́ ọ, mo wà níhìn-ín.

O lè yíjú kúrò níbẹ̀. Kì í ṣe nítorí ìkórìíra, ní ọ̀pọ̀ ìgbà. O ní iṣẹ́ lọ́wọ́, àfiyèsí rẹ ti fọ́n, o wà lórí fóònù rẹ, o rì sínú ìrònú ara rẹ. O kò ṣàkíyèsí, tàbí o ṣàkíyèsí ṣùgbọ́n o jẹ́ kí ó rẹ́gẹ́ kọjá. Ìpè náà kàn parẹ́. Ẹni tó ṣe é kì í sábà bú ramúramù nípa rẹ̀. Wọn kàn máa ń ní ìmọ̀lára díẹ̀ pé àwọn na ọwọ́ jáde, àwọn sì pàdé afẹ́fẹ́.

Tàbí o lè yíjú lòdì sí i. Èyí ni èyí tó mú. “Ṣé o kò rí i pé mo ń ṣiṣẹ́?” “Kí ló dé tí o fi ń sọ èyí fún mi?” Ìdáhùn tó ní ẹ̀gún ni, ó sì ń dun ni ju ìdákẹ́rọ́rọ́ lọ nítorí ó gbé ìkọ̀sílẹ̀ ró.

Èyí ni àbájáde ìwádìí tí ó yẹ kí ó jí gbogbo wa ní ọkàn. Nígbà tí àwọn Gottman tọ àwọn tọkọtaya tuntun lẹ́yìn fún ọdún mẹ́fà, àwọn tọkọtaya tí wọ́n ṣì wà pọ̀ ti ń yíjú sí ìpè ara wọn ní nǹkan bí ìdá mẹ́rìndínlọ́gọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún àkókò. Àwọn tọkọtaya tí wọ́n ti kọra wọn sílẹ̀ ṣe é ní ìdá mẹ́tàlélọ́gbọ̀n nínú ọgọ́rùn-ún àkókò nìkan. Ìyàtọ̀ láàrin ìgbéyàwó tó dúró àti èyí tó túká kì í ṣe ìwọ̀n ìjà. Bí ó ṣe máa ń rí déédéé, ní àwọn àkókò lásán, tí ẹnìkọ̀ọ̀kan ń dáhùn sí ìnajú-ọwọ́ kékeré ẹnì kejì ni.

Ìṣírò rẹ̀ tó lọ́ra

Àwọn Gottman lo àkàwé tí ó rọrùn fún ohun tó ń ṣẹlẹ̀ nísàlẹ̀: àpamọ́ báǹkì ti ẹ̀mí-ọkàn. Nígbàkigbà tí o bá yíjú sí ìpè kan, o fi owó díẹ̀ pamọ́. Yíjú kúrò, àpamọ́ náà á tẹ́jú. Yíjú lòdì sí i, o sì yọ owó jáde.

Owó tí a fi pamọ́ ẹ̀ẹ̀kan ṣoṣo kì í yí nǹkan padà púpọ̀. Ìyẹn ni ohun tó rọrùn láti ṣì lóye. O kì í tún àjọṣepọ̀ tó ti ń nira ṣe pẹ̀lú ìṣesí ńlá kan, o kì í sì í ba èyí tó lágbára jẹ́ nípa jíjẹ́ oníbínú ní ọ̀sán tí kò dáa kan. Àpapọ̀ tó ń kójọ ni ó ṣe pàtàkì, tí a ń kọ́ lórí ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ìpààrọ̀ kékeré. Tọkọtaya tí àpamọ́ wọn kún lè la àkókò líle kọjá, nítorí ìṣúra ọ̀wọ̀-inú jíjinlẹ̀ wà láti fà lọ́wọ́. Tọkọtaya tí ń rìn lórí òfo máa ń ní ìmọ̀lára gbogbo ìwà àìbìkítà, nítorí kò sí ohunkóhun ní ìpamọ́.

Ìròyìn ayọ̀ jẹ́ẹ́jẹ́ tó wà nínú èyí ni bí ìdíwọ̀n náà ṣe rẹlẹ̀ tó. A kò bèèrè lọ́wọ́ rẹ láti di alásọyé tó dára jù ní ọ̀nà akíkanjú kan. A bèèrè lọ́wọ́ rẹ láti gbé ojú sókè. Láti dáhùn sí ohun kékeré náà. Léraléra. Ọ̀rọ̀-àpèjúwe àwọn Gottman fúnra wọn nípa rẹ̀ rẹlẹ̀ tó bù ẹ̀rín pa: “àwọn ohun kékeré nígbà gbogbo.”

Bí o ṣe lè mú àwọn ìpè tí o ti ń fojú fò

Tí o bá fura pé o ti ń yíjú kúrò láìmọ̀ọ́mọ̀, àwọn ohun díẹ̀ tó tọ́ láti gbìyànjú nìwọ̀nyí. Yan ọ̀kan. Má ṣe gbìyànjú láti yí ohun gbogbo padà lẹ́ẹ̀kan náà.

1. Rò pé ìpè kan wà ní pípamọ́ síbẹ̀. Nígbà tí ẹni rẹ bá sọ ohun kékeré tàbí ohun àìròtẹ́lẹ̀, mú un gẹ́gẹ́ bí ìkésíni dípò ìròyìn ipò. “Wọ́n ń wó ilé-oúnjẹ palẹ̀” kì í sábà jẹ́ nípa ilé-oúnjẹ náà. Ọwọ́ tí a ṣí sílẹ̀ ni. Gbà á.
2. Rẹ ìdíwọ̀n fún ìdáhùn tìrẹ sílẹ̀. O kò jẹ ẹnikẹ́ni ní ọ̀rọ̀ kíkún ní gbogbo ìgbà. “Háà, òótọ́ ni?” tòótọ́, ìfojúkojú, àti ìbéèrè àtẹ̀lé, àwọn wọ̀nyí jẹ́ ìdáhùn pípé. Ìyíjú sí kékeré ka bí ti ńlá gan-an.
3. Ṣàkíyèsí fóònù rẹ. Ojú-ìwòye ẹ̀rọ ni ibi tí ọ̀pọ̀ àwọn ìpè òde-òní ti ń kú jẹ́ẹ́jẹ́. Kò pọn dandan kí o fòfin de àwọn ẹ̀rọ. Kàn kọ́ láti ní ìmọ̀lára ìfàsí ìpè kan tó lágbára tó láti gbé ojú sókè kúrò lórí ọ̀kan.
4. Ṣọ́ra fún àwọn ìwọlé àti ìjáde. Àwọn Gottman fi ìwúwo gidi lé àwọn àṣà kékeré tó yí ìlọ àti ìpàdé-padà ká, ó dìgbà, ìkíni ní òpin ọjọ́. Ìdìmọ́ra tàbí ìfẹnukonu ìṣẹ́jú mẹ́fà, “báwo ló ṣe rí?” tòótọ́ ní ẹnu-ọ̀nà, àwọn wọ̀nyí jẹ́ owó ìpamọ́ kékeré tí a lè gbáralé. Kọ́ ọ̀kan kí o sì jẹ́ kí ó di ohun tó ń ṣẹlẹ̀ fúnra rẹ̀.
5. Ṣàtúnṣe nígbà tí o bá yíjú lòdì sí i. O máa bínú ní ẹ̀ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Gbogbo ènìyàn ló ń ṣe bẹ́ẹ̀. Ohun tó ń ṣèrànwọ́ ni yíyí padà: “Má bínú, mo bínú mọ́ ọ ní ìṣẹ́jú díẹ̀ sẹ́yìn, o kàn ń gbìyànjú láti bá mi sọ̀rọ̀.” Àtúnṣe ń yí yíyọ-owó-jáde padà di owó ìpamọ́, ó sì ń kọ́ ẹ̀yin méjèèjì pé àkókò tí a fojú fò kì í ṣe òpin ohunkóhun.

Èyí kì í ṣe fún àwọn alábàáṣepọ̀ ìfẹ́ nìkan, ní ti tòótọ́. Àwọn ọmọdé ń pè fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀ nígbà gbogbo, bẹ́ẹ̀ ni àwọn ọ̀rẹ́, àwọn òbí, àti àwọn tí o bá ń ṣiṣẹ́ pọ̀. Ìgbésẹ̀ kékeré kan náà, gbígbé ojú sókè àti dídáhùn, ń kọ́ ìsúnmọ́ra níbikíbi tí àwọn ènìyàn bá ń na ọwọ́ sí ara wọn.

Nígbà tí ọ̀ràn náà bá jinlẹ̀ sí i

Nígbà mìíràn ìṣòro náà kì í ṣe àwọn ìpè díẹ̀ tí a fojú fò. Nígbà mìíràn ẹnì kan tàbí àwọn méjèèjì ti dáwọ́ pípè dúró pátápátá, nítorí ìnajú-ọwọ́ ti dáwọ́ dídà bí ohun tó láìléwu tàbí tó tọ́ sí i. Ìjìnnà ìdákẹ́rọ́rọ́, tó ti fẹsẹ̀ múlẹ̀ yẹn, níbi tí ẹ̀yin méjèèjì ti tẹ̀ba tí ẹ sì ti jọ̀wọ́ ìgbìyànjú sílẹ̀, ó le sí i láti tún ṣe láti inú, ó sì tọ́ láti mú un ní ọ̀ràn pàtàkì dípò dídúró de é kí ó kọjá.

Tí ìgbóná tó wà láàrin yín bá ti gbẹ lọ, tí àwọn ọ̀rọ̀ bá ti dà di ẹ̀gàn tàbí ìdí-ògiri, tàbí tí o kàn kò lè rí ọ̀nà padà sí ara yín láìka iye àwọn ohun kékeré tí o gbìyànjú sí, oníṣègùn ọpọlọ tọkọtaya tó dáa lè ṣèrànwọ́. Nínàró sí irú àtìlẹ́yìn bẹ́ẹ̀ kì í ṣe àmì pé àjọṣepọ̀ náà ti kùnà. Ìpè gidi fún ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ni fúnra rẹ̀. Bí àjọṣepọ̀ kankan nínú ìgbé ayé rẹ bá sì kún fún ìbẹ̀rù, ìṣàkóso, tàbí ìpalára, ìyẹn kì í ṣe ọ̀ràn ìsúnmọ́ra tí a lè fi àwọn ìṣesí kékeré tún ṣe, ọ̀ràn ààbò ni, o sì tọ́ sí ìrànlọ́wọ́ tí a kọ́ fún un.

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àjọṣepọ̀, síbẹ̀, kò bàjẹ́. Ebi àfiyèsí kàn ń pa wọ́n díẹ̀. Àtúnṣe náà súnmọ́ ju bí ó ṣe ń dà lọ. Ohun kékeré tó kàn tí ẹni rẹ máa sọ ni, àti bóyá o máa gbé ojú sókè.

Àwọn Orísun

• The Gottman Institute, Want to Improve Your Relationship? Start Paying More Attention to Bids
• The Gottman Institute, Small Actions Make Big Impacts
• The Gottman Institute, The Six Second Kiss
• Greater Good Magazine (UC Berkeley), Four Ways to Refresh Your Relationship