Tegtal yu gaaw
- Check your hunger before a meal; just notice, don't grade it.
- Eat one meal a day screen-free so you actually taste it.
- Drop one food rule and watch the craving quiet down.
Ci yoon wi, ñu bare ci nun bàyji nañu wóolu seen bopp ci wàllu lekk. Jàng nanu lekk ci montar, ci sàrt yi, ci xemmeem bu mujj bi. Jàng nanu ban ñam la "baax" ak ban la "bon", te jàng nanu yég tuuti tooñ ci yu bon yi. Ngir lu waroon a doon benn ci bànneexi dund yu yomb yi, lekk man na yenu diis bu jaaxal.
Lekk gu yëg-yëg dafay joxe benn tàmbaliwaay bu wute. Ci lu ñu doon laaj lu benn regim wax ne dangay lekk, dafay laaj lu sa yaram di la wax dëgg-dëgg. Xalaat bi Evelyn Tribole, dietitian, ak Elyse Resch, nutrition therapist, defar nañu ko ci fukki sàrt yu di jiite, te ci xolam mu ngi ci tabaxaat jokkoo ak lekk gu du dox ci sàrt ak rus.
Lu muy tekki dëgg-dëgg
Dafay dimbal nga leeral lu lekk gu yëg-yëg dul. Du regim bu ñu nëbb. Amul limu lekk, amul poñ, amul kolonu set ak tilim. Du it "lekkal lu la neex, saa su nekk, ba fàww" te du xalaat dara. Mu ngi gën a jege jàngaat làkk bu nga daan wax bu baax bu nga doon xale te ndànk-ndànk fàtte ko.
Ay xalaat yu njëkk:
- Teral sa xiif. Bu sa yaram joxee màndarga ne dafa soxla dund, jox ko ko, ci lu gën a xaar ba nga xiif tàng te jël li nga jëkk a gis.
- Juboo ak lekk. Bu amul lekk gu ñu tere, dafay ñàkk yenn ci dooleem. Biskit bi nga may sa bopp dafay faral di gën a néew xeex ci bi nga giñoon a bañ.
- Gisal sa suur. Taxawal ci digg-dóomu lekk bi te seetlu sa bopp. Ndax da ngay xiif ba tey dëgg-dëgg, walla dangay lekk ndax mu nga fi rekk?
- Gisal yoon yu gën a yiw ci say yég-yég. Lekk man na dalal, te loolu nit la. Jubluwaay bi mooy am yeneen jumtukaay itam, du giñ a bañ dalal.
- Bàyyil ñam mu woyof. Man ngaa faale lekk bu baax bu wóor. Lekk gu yëg-yëg dafay teg faale boobu ci wetu bànneex ci lu gën a ci kaw.
Gisal li ñàkk ci limu boobu: mbugal, téye bu dëgër, yég-yég bi ne benn njublaŋ dafay yàq lépp. Njort bi bépp mooy génne coobarey jikko ci lekk bi.
Ndax dafa taxaw?
Lii du benn xalaat bu neex rekk. Gëstukat yi seet nañu lekk gu yëg-yëg bu jege, te nataal bi dafay dëfël. Saytu yu gëstu yi dañuy boole lekk gu yëg-yëg ak wér-gi-yaramu xel bu gën a baax, lu ci mel ni jàqal bu gën a néew ak màndargay tiis-xel, ak jikkoy lekk yu jaxasoo yu gën a néew. Benn gëstu bu yàgg bu topp nit ñi ay at gis na ne ñi gën a lekk ci yëg-yëg dañuy faral di am wér-gi-yaramu xel bu gën a baax te gën a néew jariñoo jikkoy lekk yu ñaaw ci ëllëg.
Gis-gis bu mujj boobu am na solo. Lu bare ci "saytu" yu lekk dañuy jàqal nit ñi ci sutura ci wàllu lekk ci diir. Firndey lekk gu yëg-yëg dañuy joxoñ ci geneen wet, jëme ci jokkoo gu gën a jekk, gu gën a dal ak lekk. Loolu mooy xeetu mbir mu yelloo ñu tabax dund ci moom.
Béréb bu woyof ngir tàmbali
Doo soppi ay atu aada ci benn weekend, te waruloo ko jéem. Tànnal benn natt bu ndaw.
- Seetlul sa bopp laata ngay lekk. Ci diggante xiif bu neex ba xiif bu tàng, fu nga nekk? Doo natt sa bopp. Dangay déglu rekk.
- Lekkal benn yoon ci bés te amul ekraan. Benn ndékki rekk fu ngay mos ñam bi dëgg-dëgg. Dafay jaaxal ni lekk di gën a neex bu nga teewe ko.
- Bàyyil benn sàrtu lekk te xool lu xew. Tànnal ñam mu nga tudde bu tere te may sa bopp mu jël wàll bu normal, te amul waxu tooñ. Lu bare bëgg-bëgg bi dafay dal bu miir bi daanoo.
Doxal ndànk. Yenn bés dinga lekk ba weesu suur, walla lekk ci mëttéel, walla fàtte seetlu sa bopp. Loolu du ñàkk. Mooy nit kuy jàng, te jàng dafa boole bés yu jaxasoo.
Benn artu bu jub
Lekk gu yëg-yëg dafay laaj nga wóolu màndargay sa yaram, te ci ñu bare wóolu boobu man na ñu ko tabaxaat ak muñ. Waaye ci yenn nit, màndarga yooyu dañu gën a jafe a jàng walla gën a jafe a wóolu, rawatina ku am cosaanu jàngoroy lekk walla jokkoo bu jafe ak lekk ak nataalu yaram. Bu doon yaw, lii yelloo nga ko def ak ndimbal ci lu gën a sa kenn. Dietitian bu ñu bind walla therapist buy liggéey ci wàll wii man na la dimbal nga def ko ci mucaay ak gaw bu jub, te loolu doole la, du yoon bu gàtt.
Jubluwaay bi fii du anam bu mat sëkk ngir lekk. Mooy xel mu gën a dal ci waxtuy lekk, ak tuuti wóolu bu gën ci yaram bi nga dund. Ñu bare ci nun ñoo mën a jariñoo ñoom ñaar.
Cosaan
- Cleveland Clinic, Intuitive Eating: Benefits and Principles
- National Library of Medicine (PMC), Review: Relationships between intuitive eating and health indicators
- National Library of Medicine (PMC), Intuitive Eating Longitudinally Predicts Better Psychological Health and Lower Use of Disordered Eating Behaviors