Tegtal yu gaaw
- Never let two empty days sit in a row.
- On a recovery day, do the tiny version.
- Skip the guilt and just go again tomorrow.
Digal nga sa bopp ne dinga tàggat suba su nekk. Ba noppi benn guddi gu bon, benn ndaje bu teel, benn xale bu feebar, te ci saa si digg-bëccëg la te tàggat bi amul. Ci boppam, loolu du dara. Jafe-jafe bi mooy li sa xel di lëmiñ ci topp: kon damaa ko yàq léegi. Te xalaatub "yàq naa ko" am na benn anam bu soppi benn tàggat bu ñu ñàkk muy benn ayu-bés, ba noppi mu dee ci benn dénkaan bu néew coow bu xel mi yépp.
Sàrtu ñaari fan benn tuutiy assurance la ci loolu lu jub. Dafay deme nii: bul ñàkk ñaari yoon ci topp. Ñàkkal benn yoon, baax na, dund dafay xew. Bàyyi rekk bés bu ci topp bañ a ñàkk itam. Benn digg-bët benn yërmande la. Ñaari digg-bët dañuy tàmbali mel ni normal bu bees.
Lu tax benn bés dafa dul dara dëgg-dëgg
Am na tuutiy xam-xam bu neex ci ron lii. Benn seetlu bu University College London topp na nit ñuy sos aada yu bés bu nekk te gis na ne dafay jël daanaka juróom-benn-fukk ak juróom-benni fan ci diggu-diggu ngir benn jëf man a yég ni automatique, ak lu wute ci nit ci nit. Lu tolloo am solo, boroom xam-xam yi gis nañu ne automaticité dafay tabaxu ndànk, ci topp ci topp. Du benn chaîne bu néew doole buy damm ci saa si nga ko yàq. Yokkute gi nga tabax ba noppi du réer ndax benn bés bu bon.
Loolu am solo la ndaxte ñu bare ci nun dañuy jàppe aada yi ni benn chaîne bu ay lien yu kayit, fu benn xar di yàq lépp. Dañu gën a jege benn yoon bu ñu def ci ñax. Benn bés bu nga ko doxul, yoon wi ëllëg dana des. Bàyyil koo dox ay ayu-bés, ñax mi day gën a saxaat ndànk. Njàngat bi du nekk ku mat sëkk. Mooy nga wéy di dellusi laata yoon wi di réer.
Fitna bi sàrt bi ñu ko tabaxal ngir mu ci raw
Boroom xam-xamu tur-xel yi am nañu tur bu leer ci sóobu bi koy topp benn ràcc. Mooy fitnab lépp-walla-dara, te dafay deme nii: ñàkk naa ko tey, kon ayu-bés bi yàqu na, dinaa tàmbaliwaat altine. Xel-mu-jub boobu dafay mel ni am na njariñ ci saa si te dafa yàq ci lu néew coow, ndaxte altine dafay wéy di ñàkk a ñëw.
Digalu Mayo Clinic ci def aada yu wóor dafay dellusi ci xalaat bu tolloo bu jóge ci geneen wàll. Dañuy leeral ne dogal yu dëgër, yu mat-sëkk-walla-ñàkk ñooy yi nit ñi di bàyyi, te ne lëmbaaji mooy la tax aada di dund. Def li nga man, muy sax du li nga fasoon, jàpp na muy wéy. Benn ràcc, ñu koy wax, benn yëf la boo xam ne daanaka ñépp dañu ci jot benn saa. Xarala bi du raw ràcc yi. Mooy delloosi ci ñoom cig gaawaay.
Sàrtu ñaari fan dafay jox delloosi bi benn taxawaay bu leer. Doo war a werante ak sa bopp walla ngay xaar ndeyu-jëf bu bees. Ndigal bi dafa yomb: démb ñàkk naa ko, kon tey damay feeñ, muy sax anam bi gën a ndaw.
Naka nga koy jëfandikoo te bañ a xalaat lu ëpp
Yenn anam yu koy def liggéey:
- Xàmmal sa anam bi gën a ndaw bu nga man a nangu. Bu tàggat bi mënul xew, lan mooy anam bu ñaari simili bu ndax jàpp? Benn wërub gox bi. Juróomi squats. Benn xët. Bar bi ci bésu delloosi dafa war a suufe ba daanaka rusloo, ndaxte feeñ rekk mooy njariñ bi yépp.
- Suivil ko cig lëmbaaji. Benn màndargaa bu ndaw ci benn calendrier walla benn note ci sa telefon dafa doy. Doo wut benn ràngu màndargaa bu mat sëkk. Dangay wóoral rekk ne ñaari kàro yu neen duñu toog ci wetante.
- Waajal delloosi bi laata nga ko soxla. Fasal léegi naka ëllëg lay mel ginnaaw benn bés bu ñu ñàkk. Xam jëf bi ci njëkk dafay tax doo war a woo ndeyu-jëf ci benn saa bu suufe.
- Wàccil naqar. Seetlu ci coppiteg jëf dafay wéy di gis ne nit ñi may seen bopp ràcc bu ndaw dañuy gën a téye aada yi ci ñi bëgg mat sëkk. Ndeyu-jëf bu ñu jóge ci ndénkaan dafay yàgg ci bu ñu jóge ci rus. Waxal sa bopp ni nga koy waxe benn xarit bu ñàkk benn bés. Dinga ko wax ne baax na te mu delloo ëllëg. Loolu la ci yaw itam.
Bu ràcc yi di gën a bare
Bu nga gisee ne dangay ñàkk lu ëpp li ngay man, walla ne tàmbali dara dafay diis lool ay ayu-bés, loolu am solo la nga ci teg xel. Léeg-léeg aada gu dul sax du jafe-jafeg discipline. Doole bu néew, xol bu jub, walla yég ne mënuloo def yëf yi nga daan def dañu man a doon firndey benn lu gën a xóot, ni dépression, bu jariñoo faj. Doktoor walla fajkat man na dimbali xam lu xew, te jéggaani ndimbal boobu benn xeetu feeñ la moom itam.
Waaye ci ràcc yu bés bu nekk, sàrtu ñaari fan benn yëf bu neex, bu wéy la boo man a téye. Dinga ñàkk ay bés. Ñépp dañu koy def. Bés bi gën a am solo mooy bi ci topp rekk.
Cosaan
- University College London, Ñaata Waxtu la Def ngir Sos Benn Aada?
- Mayo Clinic Press, Lan Mooy Tax Benn Aada di Dëgër?
- CDC, Ñetti Tegtal ngir Tabax Benn Aada bu Wér