Skip to main content
Nga nekk ci jafe-jafe walla di xalaat ci sonal sa bopp? Nekkuloo yaw kenn. Gis ab liñu ndimbal →

Aada yu Wér

Tàmbalil ci lu Gën a Ndaw ci li nga Foog

Yéenoo yu baax yu bare dañuy dee ndax dan jublu bu réy ci bés bu jëkk bi. Ndawal jubluwaay bi ba mu mel ni lu jaaxal, duy pexe bu néew doole, mooy bi di takku dëgg-dëgg.

Ci Keep Calm 4 simili njàng Updated
A breakfast sandwich with coffee and a book.

Photo by CARMELA LUSTRE on Unsplash

Tegtal yu gaaw

  • Shrink the habit until it feels almost too easy.
  • Anchor it to something you already do daily.
  • Miss a day, then just start again tomorrow.

Xalaatal saa su mujj su nga tànnee soppi dara ci lu gën a baax. Xéy-na coppite yaram la woon, walla naan ndox lu gën a bare, walla tëdd ci lu jëkk. Am na yaakaar bu réy ne pexe mi dafa réy woon. Benn waxtu ci saal si, juróomi fan ci ayu-bés. Ab tabaxu suba bu bees, di tàmbali altine.

Te am na yaakaar bu réy ne dafa yàgg lu tollu ci ab ayu-bés.

Lii duy ñàkk-mën bu jikko. Jafe-jafeu mébal la. Danuy tàmm a tàmbali aada yu bees ci seen réy bépp, ci duusub farlu, te farlu géej la. Dafay dugg bu dëgër ba noppi mu delluwaat. Su delluee, aada bu réy amul dara bu koy jàpp. Kon dafay daanu, te danu koy jàppe ne dunu jom. Jom mës doon jafe-jafe bi. Réyub tànk bu jëkk bi mooy woon jafe-jafe bi.

Lu tax bu ndaw di dox

Am na gëstu bu dëggu ci suufu digal bu yomb bii ngir tàmbali ci lu ndaw.

Aada yi dañuy sos ci baamtu ci béréb bu wér. Danga di def yëf yu tuuti yu bokk, ci benn palaas ci sa bés, ay yoon ak ay yoon, ba muy bàyyi laaj tànn te tàmbali mel ni lu boppu-boppam. Ab gëstu bu ñu bare di jëfandikoo bu gëstukat yi ci University College London gis na ne loolu dafay jël jamono, lu tollu ci 66 fan ci diggo ngir benn jikko soppiku boppu-boppam, ak aaw bu yaatu ci naka nit ki mel ak aada bi.

Ñaari li ñu gis ci liggéey boobu ñu jariñ ñu leen jàppe. Bu jëkk, jikko yi gën a gaaw a soppiku ci boppu-boppam ñooy yi gën a yomb. Naan benn weru ndox dafa gën a gaaw a takku ci def 50 sit-up laata añ. Ñaareel, baamtu yu jëkk yi ñoo gën a am solo, te ñàkk benn bés rekk du yàq yoon wi. Gëstukat yi ci ginnaawam, bu ñu bindee ngir doktoor yu ordineer, wax nañu ko bu leer: tànnal lu ndaw te yomb, takkal ko ci benn saa bu nga am, te bàyyil baamtu bi def liggéey bi.

Kon xalaatu tàmbali ci lu tuuti duy "yërmandeel sa bopp" rekk, doonte sax loolu dëgg la. Aada bu tuuti dañu koy gën a baamtu bu wóor, te baamtu bu wóor mooy masin bu dëggu bu soppite.

Ndawal ko ba mu mel ni lu ree

Xarala mooy nga def anam bu jëkk bu aada bi ba mu ndaw lool ba jafe a ne déedéet.

  • "Coppite yaram lu ëpp" dafay soppiku "defal benn push-up," walla "solal samay dàll yu doxu."
  • "Jàng lu ëpp" dafay soppiku "jàng benn xët."
  • "Naan ndox lu ëpp" dafay soppiku "benn weru ak añ."
  • "Meditasiyon" dafay soppiku "ñatti ngelaw yu ndànk ci ginnaaw bi ma toog."

Yii dañu mel ni yu yomb lool ngir am solo. Loolu mooy jublu bi. Jubluwaay bu nga manul ñàkk ci ab bés bu bon mooy jubluwaay buy dund ay bés yu bon. Te ay bés yu bon ñooy fu aada yi gën a tas.

Anam bu ndaw bi dafay def ñaari liggéey yu ne cell. Dafay tax yoon wi bañ a damm, ngir nga des ku def yëf yii. Te dafay la tàmbalal, di wàll bi gën a jafe. Bés yu bare, su sa dàll yi nekkee ci sa tànk, dinga dox. Su téere bi ubbiku, dinga jàng lu ëpp benn xët. Waaye ci bés bu nga dul def, anam bu ndaw bi da fa woññiku ba tey, te aar nga yoon wi.

Anam bu yomb ngir defar benn

  1. Tànnal benn aada. Benn rekk. Booloo ñatti yëf yu bees ci saa si mooy fiirub jubluwaay bu réy bu sol yére.
  2. Ndawal ko ba mu mel ni lu yomb lool ngir sonn ci. Su mel ni lu ree tuuti, jàpp nga ko.
  3. Takkal ko ci lu nga tàmm a def bés bu nekk. "Ginnaaw bi ma sotti sama kafeu suba, damay jël samay vitamin." Aada bu am moo doon fàttalikukaay bi.
  4. Defal ko, te bàyyil mu neex. Ab saa bu tuuti bu banneex, doonte sax nga seetlu rekk "jeex na," dafay ko dimbali mu sax.
  5. Bàyyil mu màgg ci boppu-boppam. Su anam bu tuuti bi doonee boppu-boppam, dafay tàmm a yaatu ci lewet. Benn push-up dafay soppiku juróom ndax yaa nga fa nekk.

Te su nga ñàkkee benn bés, te dinga ko ñàkk, jàppal ko ni benn bés bu nga ñàkk, du ñàkk-mën. Gëstu bi dafay dalal fii: benn ñàkk du yàq sa yoon. Danga koy delluwaat ëllëg. Ñi di takku ci aada yi duy ñi musul ñàkk. Ñooy ñi bañ a soppi benn bés bu ñu ñàkk ci fukk.

Benn baat bu dëggu. Tabax aada yu gën a baax lu dëgg la te bu am doole, waaye duy faj lépp. Su ngay xàjjante ak dëddu bu néew, jaqu, walla yég ne mënuloo tax sa bopp def dara, loolu am na solo ci jël ko bu baax te waxandoo ko ak doktoor walla fajkat. Saa yu am, yëngu bi gën a yërmande, gën a am xel duy aada bu gën a ndaw. Mooy nga wut ndimbal.

Waaye ngir mbirum bés bu nekk bu doon lu gën a wér tuuti, yëngu bi dafa tàmm a doon benn. Demal ci lu gën a ndaw ci li mel ni lu jub. Lu gën a ndaw ci loolu. Ba noppi nga tàmbali.

Cosaan

Balaa nga dem, ab baat ci topptoo

KEEP CALM dana joxe jumtukaay yu njàng yu gratuit ngir dimbale sa bopp. Lii du digganti bu paj, du saytu doomu-jàngoro, du xeltu, te du wuutu topptoo bu boroom xam-xam. Su lu fii dàkkee ak yaw ba weesu tiis bu bés bu nekk, jublu ci boroom xam-xam ab jéego bu dëgër te am xel la.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.