Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E nīnau i ka moeʻuhane a kona kūlana e mālama ai.
- E hoʻāʻo i kahi hoʻokolohua liʻiliʻi ma mua o ka hoʻoholo.
- E kū i ke koho ma ka ʻaoʻao hoʻokahi.
Hoʻomaka pinepine ia me ka liʻiliʻi. He hoʻolaha hana i waiho hāmama ʻia ma kahi māhele kele. He kūlanakauhale i ʻōlelo pinepine iki ʻia. ʻO ka "He aha paha inā e hoʻāʻo wale kāua?" i ʻōlelo māmā ʻia, e like me ka ʻōlelo ʻana o nā kānaka i nā mea e makaʻu ana lākou e ʻōlelo koʻikoʻi.
A laila hāʻule ka ʻōpū o ke kanaka ʻē.
ʻO kēia kekahi o nā wā paʻakikī loa hiki i kahi kāne wahine ke kū, a ʻaʻole pili nui ia i ka nui o ko ʻolua aloha kekahi i kekahi. Ke kiʻi nei kekahi o ʻolua i kekahi mea hou. Ke hoʻomākaukau kekahi e lilo i kahi mea āna i manaʻo ai ua paʻa. He mau wahi kūpono ʻelua kēlā e kū ai. ʻO ia pono ka mea e maʻalahi ai ke kūpaʻa paʻa.
ʻAʻole ʻo ka hapanui o kēia mau kū kūʻē he mau hoʻopaʻapaʻa maoli no kahi helu leka uila a uku. He mau hoʻopaʻapaʻa lākou no ʻelua kiʻi ʻokoʻa o kahi ola maikaʻi, i mālama ʻia e ʻelua kānaka i manaʻo ʻole e kuhikuhi kēlā mau kiʻi i nā ʻaoʻao kūʻē.
No ke aha e ʻoki hohonu loa ai kēia
Aia kahi ʻāpana noiʻi waiwai mai nā ʻepekema male ʻo John lāua ʻo Julie Gottman e lawe ai i kekahi o ka ʻeha mai nā manawa e like me kēia. Ma hope o nā makahiki he nui e nānā ana i nā kāne wahine, ua ʻike lākou ma kahi o 69 pākēneka o nā hakakā i kēlā me kēia pilina, ʻo ia kā lākou i kapa ai he pilikia mau loa. ʻAʻole he hemahema. ʻAʻole he hōʻailona ua koho hewa ʻoe. ʻO ka hoʻopaʻapaʻa kūlohelohe wale ma waena o ʻelua kānaka piha i kau ʻokoʻa iki a makemake i nā mea ʻokoʻa iki.
Kahi e noho ai, ka nui o ka pilikia e lawe ai, inā e hahai i ka mea ʻiʻini nui a mālama i ka mea paʻa. ʻO kēia kekahi o nā pilikia mau loa nui loa. Pololei nā Gottman no ia: loaʻa i nā kāne wahine hauʻoli a me nā kāne wahine hauʻoli ʻole nā pilikia like loa. ʻAʻole ʻo ka mea e hoʻokaʻawale ai iā lākou ka loaʻa ʻana o ke kūʻē. ʻO ia inā hiki iā lākou ke kamaʻilio mau no ia me ka hoʻowahāwahā ʻole.
ʻO ia ka mea mua e paʻa ai. ʻAʻole ʻoe i haki no ka mea ua hiki ʻoe i kahi māhele e like me kēia. Ua hiki ʻoe i ka ʻāpana o kahi kūkulu pili maoli kahi e pono ai e hoʻokūpono i ʻelua ola. Hiki nā mea a pau e noho pū lōʻihi i ʻaneʻi.
Aia kahi moeʻuhane ma lalo o ke kūlana
Eia ka neʻe e hoʻololi i kēia mau kamaʻilio, a puka pololei nō hoʻi ia mai ka hana a Gottman.
Ke paʻa ʻoe, ke pale pinepine kēlā me kēia o ʻolua i kahi kūlana. "Pono kāua e hele." "ʻAʻole loa hiki iā kāua ke hele." Kū kūʻē nā kūlana. ʻAʻole lākou e hui. Akā ma lalo o kēlā me kēia kūlana paʻakikī, ʻaneʻane mau aia kahi moeʻuhane, kahi waiwai, kahi ʻāpana o ka moʻolelo o kekahi a ke kūlana e hoʻāʻo nei e mālama.
Haʻi nā Gottman i kahi moʻolelo no kahi kāne wahine a lākou e kapa ai ʻo Sam lāua ʻo Charlie. Ua ulu ʻo Sam me ka neʻe mau a makemake nui i ke kūpaʻa. Ua ulu ʻo Charlie me ka manakā a paʻa a pōloli i ka mea hou a me ka huakaʻi pōʻino. Ma luna, ke hakakā nei lāua no ka neʻe ʻana. Ma lalo, ke mālama nei ʻo Sam i kahi moeʻuhane o ka loaʻa ʻana ma hope o kahi wahi e mau ana, a ke mālama nei ʻo Charlie i kahi moeʻuhane o kahi ola ʻaʻole e manaʻo liʻiliʻi. I ka wā i hiki ai iā lāua ke ʻōlelo i kēlā ʻāpana leo nui, pau ka hakakā i ka huki kaula a hoʻomaka i kahi mea hiki maoli iā lāua ke hoʻoponopono pū.
No laila ma mua o kou pale hou ʻana i kou ʻaoʻao, e ʻimi naʻauao no ka mea e ola nei ma lalo ona.
- ʻO ka hoa e makemake nei i ka loli, malia ke mālama nei ʻo ia i kahi moeʻuhane o ka ulu, o ka nānā hope ʻole ʻana ma ka kanalima a nīnau, o ka hōʻike ʻana i kekahi mea iā ia iho, o ke ola hou ʻana ma ka hana.
- ʻO ka hoa e kūpale nei, malia ke mālama nei ʻo ia i kahi moeʻuhane o ka palekana, o nā aʻa, o nā pilina aloha a me nā hana maʻamau a me ka honua i hala nā makahiki e kūkulu ai, o ka noho ʻole he mea e hāʻule mau.
ʻAʻole kekahi moeʻuhane he ʻenemi. E ʻōlelo i kāu me ka maopopo, a e nīnau, me ka hoihoi maoli, he aha ko ke kanaka ʻē.
He ala e kamaʻilio maoli ai
E koho i kahi manawa maluhia. ʻAʻole ʻo ka manawa e hoʻohalua ai ke kumuhana iā ʻoe, ʻaʻole ma ka hopena o kahi lā māluhiluhi. E noho i lalo me ka manaʻo, e like me kāu hana no kekahi mea koʻikoʻi.
A laila e hoʻāʻo i kekahi mea e like me kēia:
- He moeʻuhane kekahi kanaka, he mea hoʻolohe kekahi. E hoʻololi i nā kuleana ma hope. ʻO ka hana hoʻokahi a ka moeʻuhane, ʻo ia ka wehewehe ʻana i kāna mea e makemake ai a, ʻoi aku ke koʻikoʻi, no ke aha he mea nui ia iā ia, he aha kona ʻano, mai hea mai ka ʻiʻini.
- Nīnau ka mea hoʻolohe ma kahi o ka hoʻopaʻapaʻa. "He aha ka moʻolelo ma hope o kēlā?" "He aha kāu mea e makaʻu nui ai inā ʻaʻole kāua e hana?" ʻAʻole ʻoe e ʻae i kekahi mea ma ka hoʻolohe ʻana. Ke maopopo wale nei ʻoe. ʻO kēlā ʻokoʻa e hoʻōla i nā male he nui.
- E haʻi i nā ʻāpana hiki ʻole ke kūʻai a me nā ʻāpana hiki ke kūʻai. ʻAneʻane loaʻa i kēlā me kēia moeʻuhane kahi waena lolelua. Malia ʻaʻole kēia kūlanakauhale pono akā he hoʻomaka hou. Malia ʻaʻole ʻo ka neʻe ʻole loa akā ʻo ka neʻe ʻole i nā makahiki ʻelua aʻe ʻoiai ke maʻi nei kou makua. E ʻimi i ka ʻokoʻa ma waena o ka moeʻuhane a me ka mana ʻoʻoleʻa hoʻokahi ona āu i noʻonoʻo ai.
- E ʻimi i ka uhi like ma mua o kāu ʻimi ʻana i ka pane. E ʻike pinepine ʻoe kaʻana ʻolua i ʻoi aku ma mua o kou manaʻo, he makemake e maikaʻi nā keiki, he makaʻu i ka ʻinaʻina, he manaʻolana e noho mau ʻolua he hui ma kēlā ʻaoʻao o kēia.
- E hoʻoholo i ke ʻano o kahi hoʻokolohua liʻiliʻi. He kipa. He hoʻolālā ʻeono mahina. He kamaʻilio me ka luna hou ma mua o ka pūlima ʻana i kekahi mea. ʻAʻole pinepine pono ʻoe e koho i ke koho holoʻokoʻa hiki ʻole ke hoʻihoʻi i kēia lā.
Inā wela ke kamaʻilio, e kū. ʻAʻole hiki i kahi lolo hālana ke lokomaikaʻi. E lawe i iwakālua minuke, e hele wāwae e hoʻopau iā ia, e hoʻi mai. ʻAʻole ʻo ka pahuhopu o kēlā me kēia kamaʻilio hoʻokahi he hoʻoholo. ʻO ia ka haʻalele ʻana o ʻolua ʻelua me ka manaʻo i maopopo nui aku ma mua o ka wā i noho ai ʻolua i lalo.
He aha ka mea e hana maoli ai ke lele nā kāne wahine
He kōkua ka ʻike ʻana ʻoi aku ka hiki ke hoʻomanawanui ʻia ka loli āu e makaʻu nei ma mua o kona ʻano i ka hoʻoholo ʻana.
Ua hahai kahi noiʻi 2025 i loko o *Personality and Social Psychology Bulletin* i 206 mau kāne wahine i neʻe no ka hana o kekahi hoa, e nānā ana mai ʻelua mahina ma mua o ka neʻe a hiki i hoʻokahi makahiki piha ma hope. Ua manaʻo nā mea noiʻi i ke kaumaha. ʻO ka mea i pūʻiwa iā lākou, ʻo ia ke ʻano ona i ka lōʻihi o ka manawa. ʻO ka nui o nā ʻāpana paʻakikī loa, ka huikau hale, nā hopohopo hana, nā loina, ua hoʻomālie i ka holo ʻana o nā mahina. Ua ulu maoli kekahi mau uku, e like me ka māhaloha kālā. Ua māama ka leʻaleʻa o ka mea hou, ʻoiaʻiʻo, akā ʻo ka pōʻino a nā kāne wahine he nui e hoʻomākaukau ai, ʻo ka hapanui ʻaʻole i hiki mai.
Hoʻohuli mālie nō hoʻi ka noiʻi i kahi manaʻo maʻamau. Hopohopo nui kākou no ka hoa e hahai ana, ka mea e hāʻawi i nā mea. Akā ʻo ka hoa e hoʻokele ana i ka neʻe, ua hāpai pinepine ʻo ia i ke kaumaha kaumaha loa ma mua, ka pepa, ke kālā, ke kuleana mālie o ka noi ʻana no kēia mau mea a pau. Ke uku nei nā kānaka ʻelua i kahi kumukūʻai. He kumukūʻai ʻokoʻa wale, i kahi manawa ʻokoʻa. Hiki i ka ʻōlelo ʻana i kēlā kekahi i kekahi me ka leo nui ke hoʻoheheʻe i kahi nui kupanaha o ka ʻinaʻina.
ʻAʻole ʻo ia mau mea he ʻae mau i ka pane. Kaupaona ʻoiaʻiʻo nā kāne wahine he nui a hoʻoholo ʻoi aku ke kiʻekiʻe o ke kumukūʻai i kēia manawa, a he pane maoli nō hoʻi kēlā. ʻO ka mea a ka noiʻi e hōʻike ai, ʻoi aku ka maʻalahi. Me ka hoʻomākaukau, me ke kālā i loko o ke kiʻi, a me ka noho maoli ʻana o ʻolua ma ka hui hoʻokahi, ʻoi aku pinepine ka loli nui he mea āu e ulu ai ma mua o kahi mea e haki ai iā ʻoe.
Ke ʻoi kēia ma mua o kahi kamaʻilio paʻakikī
Ua hihia loa kekahi o kēia mau hoʻoholo, a ua kaumaha loa me ka moʻolelo kahiko, e hemo ai ma ka pākaukau lumi kuke. Inā loaʻa hou iā ʻolua ka hakakā like a kau ma ka ʻeha like, inā ua hoʻomālie kekahi o ʻolua a hāʻawi pio, inā e hoʻomaka ana ka ʻinaʻina e kahe i nā mea ʻē a pau, ʻaʻole ia he hāʻule. He hōʻailona ia he pono i ʻolua i kahi kanaka ʻekolu i loko o ka lumi.
ʻAʻole ʻo kahi kahuna hoʻōla noʻonoʻo o nā kāne wahine ma laila e koho ʻaoʻao a haʻi iā ʻolua inā e neʻe. Aia lākou ma laila e kōkua iā ʻolua e kamaʻilio i ka mea ʻaʻole hiki mau iā ʻolua ke hana. Kali nā kānaka he nui i nā makahiki ʻoi aku ma mua o ka pono e hana ai i kēlā kāhea. ʻAʻole pono ʻoe pēlā.
A inā loaʻa i kekahi mana o kēia ka manaʻo mehameha maoli iā ʻoe, manaʻolana ʻole, a i ʻole me he mea lā ke hāpai nei ʻoe iā ia me ka mea ʻole e kamaʻilio ai, e ʻoluʻolu e kiʻi i kekahi āu e hilinaʻi ai a i ʻole he loea. He kaumaha nā hoʻoholo nui. ʻAʻole ʻoe i hana ʻia e hāpai iā lākou iā ʻoe iho.
ʻO kēlā me kēia mea āu e koho ai, e hoʻāʻo e koho iā ia me he ʻelua kānaka e nānā ana i ka ʻaoʻao hoʻokahi, nā moeʻuhane ʻelua i loko o ka lumi. He koʻikoʻi ka hoʻoholo. ʻOi aku ke koʻikoʻi o ke ʻano o kā ʻolua mālama ʻana kekahi i kekahi ʻoiai e hana ana ʻolua iā ia, a lōʻihi aku.
Nā Kumu
- The Gottman Institute, Managing Conflict: Solvable vs. Perpetual Problems
- The Gottman Institute, Make Life Dreams Come True: Dreams Within Conflict
- Society for Personality and Social Psychology, Love on the Move: How Couples Handle the Stress of Relocation
- Personality and Social Psychology Bulletin (via PubMed), On the Move: Trajectories of Stressors and Rewards Among Relocating Couples