Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E hanu i waho ʻoi aku ka lōʻihi ma mua o ke hanu i loko, ʻelua manawa.
- E haʻi i ka hewa, a laila e kuhi i ka hoʻoponopono.
- E kū i ka holo hou ke hoʻoponopono ʻoe ia.
Ua hoʻouna ʻoe i ka leka uila i ke kanaka hewa. Ua haʻi ʻoe i ka helu hewa i mua o ka mea kūʻai. Ua hala iā ʻoe ka mea āu i hoʻohiki ai e ʻopu, a i kēia manawa ke nānā mai nei kekahi iā ʻoe, a ʻoi aku ka ʻino, ʻaʻole i ʻōlelo ʻo ia i kekahi mea. He ʻano wela kūikawā e halana mai ai ia manawa. Wela ka maka, hele a poʻai nā manaʻo, he makemake ikaika e nalowale a e hoʻoponopono i nā mea a pau i nā kekona he kanakolu aʻe.
ʻO ia manawa ke kumuhana o kēia ʻatikala. ʻAʻole no ka pale ʻana i nā hewa, ʻaʻole hiki, akā no ke noho paʻa ʻana i loko o ka hewa āu i hana ai.
ʻAʻole i aʻo ʻia ka hapa nui o kākou i kēia. Ua aʻo ʻia kākou e akahele, e nānā ʻelua, e hana hewa ʻole. No laila, ke hana hewa kākou nō naʻe, ʻo ka palapala wale nō kā kākou, ʻo ia ka makaʻu a me ka hoʻoʻino iā kākou iho. ʻO ke akamai a kekahi e hāʻawi ʻole ai iā ʻoe, ʻo ia ka maluhia ma kēlā ʻaoʻao o ka hewa, ka hiki ke mālama i ke poʻo ʻoiai, i kou manaʻo iho, ke ʻā nei kou inoa i ke ahi. Hiki ke aʻo ʻia. A ʻoi aku ke koʻikoʻi ma mua o ka hewa iho.
Pili nā kekona he kanaono mua i kou kino, ʻaʻole i kāu moʻolelo
Ke ʻike ʻoe ua hana hewa ʻoe, pane kou ʻōnaehana aʻalolo me he mea lā aia ʻoe i ka pōʻino, no ka mea, ma ka launa kanaka, manaʻo kekahi hapa ou aia maoli ʻoe. Piʻi ka puʻuwai. Pōkole ka hanu. Ka ʻāpana o kou lolo e noʻonoʻo ai, ka mea āu e pono nui ai i kēia manawa e hoʻoponopono maikaʻi ai, leo iki ʻo ia ʻoiai e leo nui ana ka pihā.
ʻO ia ke kumu i hiki ʻole ai kāu hana mua he hana akamai. ʻAʻole ʻoe i ke kūlana e akamai ai. ʻO kāu hana mua, ʻo ia ka loaʻa hou ʻana o kou kino.
Hana ʻoi aku ka hoʻokahi hanu mālie i waho, lōʻihi aku ma mua o ka hanu i loko, ma mua o ka mea i manaʻo ʻia. Pālahalaha nā wāwae ma ka papahele. Hoʻohaʻahaʻa nā poʻohiwi mai nā pepeiao. Ke kūʻai nei ʻoe iā ʻoe iho i nā kekona liʻiliʻi e hoʻi mai ai kou hoʻokolokolo i ka pono. ʻAneʻane ʻaʻohe mea i loko o ka hewa e koi maoli ai i ka pane i nā kekona he ʻumi aʻe, ʻoiai ke koi nei kēlā me kēia aʻalolo i ka ʻokoʻa.
E kūʻē i nā manaʻo wikiwiki ʻelua. ʻO ka mua, ʻo ia ka hoʻokuʻu ʻana i kekahi hoʻoponopono koke a hopohopo, ka leka i hoʻoponopono ʻia me ʻekolu kiko hōʻoiaʻiʻo, ka ʻōlelo mihi lōʻihi e hoʻohuikau hou i nā mea a pau. ʻO ka lua, ʻo ia ka nalowale, ka hāmau a me ka manaʻolana e helelei wale ia. Mai ka pihā mai nā mea ʻelua, ʻaʻole mai ou.
E hoʻokaʻawale i ka hewa mai kou waiwai
Ma ʻaneʻi e nalowale ai ka hola aʻe i ka hapa nui o ka poʻe, a i kekahi manawa ka pule aʻe. Hana ʻia ka hewa, a i loko o nā kekona pau ʻo ia he mea āu i *hana* ai a lilo i mea ʻoe nō *ia*. Hele mālie ʻo "Ua hana au i hewa" a lilo i "He hoʻopalaleha au", "ʻAʻole au lawa no kēia", "E ʻike lākou ʻaʻole au e kūpono ma ʻaneʻi". Kapa ka mea noiʻi ʻo Kristin Neff i kēia he ʻike pili nui ʻana, ke ʻano o kā kākou ʻae ʻana i kekahi hanana hala e paʻa a lilo i hoʻopaʻi mau no kākou iho.
Me he kuleana lā kēlā loli. ʻAʻole. ʻO ka ʻaoʻao ʻē. Ke pili nei ʻoe i ka hoʻopunipuni ma kou poʻo iho, ʻaʻohe manaʻo i koe nou no ka hoʻoponopono maoli. ʻAʻole ʻoe e ʻoi aku ke kuleana ma ka hoʻoʻino ʻana iā ʻoe iho. ʻOi aku kou waiwai ʻole, no ka mea, halana ia iā ʻoe i ka manawa e pono ai ʻoe e noʻonoʻo.
Aia kekahi ala oluolu aʻe e ʻoi aku ka maikaʻi, a kākoʻo ka hōʻike. ʻO ka poʻe e launa ana i ko lākou hāʻule ponoʻī me ke aloha, ma kahi o ka hahau, hoʻi wikiwiki lākou a makemake nui aʻe e ʻae i ka mea i hewa. Ma *Harvard Business Review* e wehewehe ai ka kauka noʻonoʻo ʻo Christopher Germer i ke aloha iā ʻoe iho he ʻelua ʻāpana e hana pū ana: ka mehana āu e hāʻawi ai i kekahi hoaaloha e kaumaha ana, a laila ka paipai e hana maoli. Hōʻoluʻolu a me ke kuleana. ʻAʻole hōʻoluʻolu ma kahi o ke kuleana, a he ʻoiaʻiʻo nō, ʻaʻole kuleana i hāʻawi ʻia he hoʻopaʻi.
ʻO ka hōʻike wikiwiki, ʻo ia ka mea āu i ʻike mua ai. Inā hana kekahi hoa āu i mahalo ai i kēia hewa nō a hele iā ʻoe me ka hopohopo, ʻaʻole ʻoe e ʻōlelo he waiwai ʻole ʻo ia. E ʻōlelo ʻoe i kekahi mea e hoʻomalu ai, a laila e kōkua ʻoe iā ia e hoʻoponopono. Loaʻa kēlā leo iā ʻoe nō hoʻi. ʻAʻole wale i hoʻomāʻamaʻa ʻia.
E ʻae maʻemaʻe i ka hewa, a laila e kū
Ke hiki ka manawa e ʻōlelo ai i ka hewa me nā kānaka ʻē, ʻoi aku ka pōkole a maʻalahi o ka mana ikaika ma mua o ka makemake o kou piʻihau.
- E haʻi i ka hewa me ke kāhiko ʻole. "Ua hewa kaʻu mau helu ma kēlā hōʻike. Eia ka mea pololei." Heluhelu ʻia ka ʻae maʻemaʻe he hilinaʻi, ʻaʻole he nāwaliwali. ʻO ka mihi wili a wehewehe nui kai hoʻonāwaliwali maoli i ka hilinaʻi, no ka mea, koi ia i ka poʻe e mālama i kou manaʻo ma luna o ka pilikia.
- E haʻalele i ka hoʻoʻino iā ʻoe iho. "He hūpō au, ʻaʻole hiki iaʻu ke manaʻoʻiʻo ua hana au i kēia" e koi ana i ka poʻe a pau a puni iā ʻoe e hōʻoluʻolu iā ʻoe. Lilo kāu hewa i hana na lākou. E lawe i ke kuleana no ka hewa, ʻaʻole no ka oluolu o ka poʻe nānā.
- E neʻe i ka hoʻoponopono. "Eia kaʻu i hana mua ai, a eia kaʻu e paipai ai ma hope." ʻO ke kuhi ʻana i ke ala i mua kai ala wikiwiki loa e hoʻohaʻahaʻa ai i ka wela o ka lumi. Haʻi ia i ka poʻe aia he kanaka makua i loko o ka pilikia.
- Mai mihi a poʻai. E ʻōlelo hoʻokahi, me ka mōakāka, me ke aloha, a e ʻae e kau. ʻAʻole ka hoʻopiha hou e hana iā ia ʻoi aku ka ʻoiaʻiʻo. Mālama wale ia i ka ʻeha e hāmama.
ʻO ka hōʻoluʻolu kāhāhā o kēia mau mea: ʻo ka hewa i ʻae maikaʻi ʻia e waiho pinepine ana i ka poʻe e hilinaʻi *ʻoi aku* iā ʻoe ma mua o ka hana ʻole ʻana. Ua ʻike lākou i kāu ʻano i ka manawa ʻino, ka mea ʻaʻole hiki iā lākou ke ʻike mua.
Ke maluhia ʻole ke kanaka ʻē
ʻOi aku ka paʻakikī o ka ʻae maʻemaʻe ke huhū ke kanaka i mua ou. He mea kūʻai inaina, he luna hoʻohōkano ʻole ʻia, he hoa hana āu i hoʻopilikia i kāna hana. Kau kona pane ma kahi o kou kino i ʻeha mua, a piʻi nui ke koi e pale iā ʻoe iho.
ʻO ia ke kahua e hewa ai ka hapa nui o nā hoʻoponopono. Pane ikaika kekahi, a hāʻule kākou i loko o kahi loko mihi a i ʻole, hoʻopaʻakikī kākou a hoʻomaka e hoʻopaʻapaʻa no ke kumu ʻaʻole maoli he hewa no kākou. Hoʻolōʻihi nā mea ʻelua i ka manawa.
He mau mea e paʻa ai i ke kaomi:
- E ʻae iā lākou i ka manaʻo. ʻO ka huhū no ka hewa maoli, ʻo ia pinepine ka nui o ka pilikia āu i hana ai, i ʻōlelo ʻia ma ka leo. ʻAʻole pono ʻoe e komo ia he ʻōlelo no kou ʻano. "He pono kou hukihuki ʻia, ua hoʻolohi kēia iā ʻoe" e hiki ke lawe i ka wela nui mai ka ea me kou hāʻule ʻole.
- Mai hoʻolike i ko lākou ikaika. Inā piʻi ko lākou leo, e ʻae i kou leo e haʻahaʻa a paʻa. ʻO ʻoe, ia manawa, ke ʻōnaehana aʻalolo paʻa loa o ka lumi, a huki ka mea paʻa i ke kanaka ʻē iā ia.
- E noho ma nā ʻoiaʻiʻo a me ka hoʻoponopono, ʻaʻole ma ka hoʻopaʻi. "Eia ka mea i hewa a eia kaʻu e hoʻopololei ai" he puka i waho. ʻO ka hoʻopaʻapaʻa inā he kanaka mākaukau ʻoe, he lumi me ka puka ʻole, ʻaʻole ia ke kamaʻilio e pono ai.
- E paʻa i hoʻokahi palena, me ka oluolu. ʻO ka ʻae ʻana i kekahi hewa ʻaʻole ia he ʻae i ka hoʻowahāwahā a he ʻae i kekahi e kākau hou i ka moʻolelo āpau e lilo ai ʻoe i kanaka ʻino o nā mea ʻaʻole nou. Hiki iā ʻoe ke piha kuleana a e ʻōlelo nō naʻe, "Ke ʻae nei au i ka hewa o ka hōʻike. He hoʻoholo kaʻawale ka pilikia o ka manawa a kāua i hana pū ai." He ʻāpana ka pololei o ka pono nō hoʻi.
ʻAʻole ka pahuhopu e lanakila. ʻO ia ka noho paʻa lawa e hiki ai i ke kamaʻilio ke hele i kahi, ma kahi o ka lilo ʻana i hewa lua i kau ʻia ma luna o ka mua.
No ke aha e ʻoi aku ai ke paʻa ma mua o ka maʻemaʻe
Aia kekahi kumu hāmau a paʻa loa e aʻo ai i kēia, a hele ia ma waho aku o ka mālama ʻana i ka maka i ka manawa.
Ua hoʻolōʻihi ke kumu ʻo Amy Edmondson o Harvard i nā makahiki e aʻo ana i nā hui a loaʻa kekahi mea i kāhāhā ai ʻo ia. ʻO nā hui hana maikaʻi loa āna i nānā ai, ua *hōʻike* lākou i nā hewa ʻoi aku ma mua o nā hui nāwaliwali. ʻAʻole no ko lākou hoʻopalaleha. No ka mea ua palekana lākou e ʻoiaʻiʻo. Ma ia mau hui, hiki ke haʻi a hoʻoponopono i nā hewa ma kahi o ka hūnā a waiho e pala. ʻO ka poʻe e hoʻokumu i kēlā leo, ʻo ia nā mea hiki ke noho me kekahi hewa, kā lākou a kā kekahi paha, me ke ʻā ʻole o ka lumi.
Ke noho maluhia ʻoe ma hope o kāu hewa ponoʻī, ʻaʻole ʻoe e mālama wale iā ʻoe iho. Ke aʻo nei ʻoe i ka poʻe a pau e nānā ana i ka mea e hana ʻia ma ʻaneʻi i ka manawa hewa. Inā ʻo ka pane "haʻi mākou, hoʻoponopono mākou, ʻaʻohe mea i luku ʻia", e lawe mai ka poʻe i ka pilikia aʻe iā ʻoe i ka wā mua ʻoiai he liʻiliʻi. Inā ʻo ka pane "pihā mākou a hoʻokau hewa", e hoʻomaka lākou e hūnā i nā mea mai ou, a ʻo ka pōʻino maoli i kēlā me kēia ʻoihana, ʻo ia ka hewa āpau ʻʻaʻole i palekana kekahi e haʻi ai.
E like me kā Jim Whitehurst, he luna hoʻokele lōʻihi, i ʻōlelo ai ma *Harvard Business Review*, ʻo ke alakaʻi e ʻae e ʻōlelo maʻemaʻe ua hewa ʻo ia, hāʻawi ʻo ia i ka poʻe ʻē a pau i ka ʻae e ʻoiaʻiʻo nō hoʻi. ʻOi aku ka waiwai o kēlā ʻae ma mua o ke ʻano o ka hāʻule ʻole loa. Palupalu nō naʻe ke ʻano. Ua ʻike mua nā mea a pau he kanaka ʻoe.
Ma hope: e pani i ka pōʻai, a laila e hoʻokuʻu
Ke pau ka hoʻoponopono koke, ʻelua hana i koe, a hana wale ka poʻe i hoʻokahi.
ʻO ka mua ka mea pono. E nānā i ka mea i hana maoli ʻia, me ka niele ma kahi o ka huipā. He ʻōkupe paha ia, ka ʻano e hana ai kēlā me kēia kanaka māluhiluhi a pīhoihoi? He hakahaka paha i kekahi kaʻina hana i kali no ka nahu ʻana i kekahi? He wahi paha i hohonu loa nou a pono ʻoe e nīnau ma mua? Kuhi kēlā me kēia o ia mau mea i kekahi hoʻoponopono ʻokoʻa. ʻAʻole pane ʻia kekahi o lākou ma ka hoʻoholo ʻana he kanaka ʻino ʻoe. Hiki iā ʻoe ke lawe i ke aʻo a haʻalele i ka hoʻopaʻi.
ʻO ka hana lua ʻo ke kū maoli. ʻO ia ka mea i kapae ʻia. Makemake ka noʻonoʻo e hoʻopaʻapaʻa hou i ka hewa i ka hola ʻelua o ke kakahiaka, e holo hou ana i ka lipine, me he mea lā e hoʻopau ka ʻeha lawa i ka hewa. ʻAʻole hiki. Me he kuleana lā ka noʻonoʻo poʻai, akā ʻo ia wale nō ka pihā e hōʻole ana e pio ma hope lōʻihi o ka hala ʻana o ka pōʻino. Inā ua haʻi ʻoe ia, hoʻoponopono i kāu i hiki ai, a huki i ke aʻo, ua hana ʻoe i ka hana. He maʻamau ka holo hou ʻana, ʻaʻole he kuleana, a he ʻae nou e waiho.
Inā ʻike ʻoe hiki ʻole maoli iā ʻoe, inā waiho nā hewa iā ʻoe e poʻai ana no nā lā, inā ke ʻako nei ka makaʻu i ka hewa i kāu hana a i kou hiamoe a i ke koi paha e hoʻāʻo, he pono kēlā e lawe i ke koʻikoʻi. He mea hiki i kekahi kauka noʻonoʻo maikaʻi ke kōkua i ka leo hoʻāhewa mau a hoʻopaʻi i loko, a pane maikaʻi ia i ke kākoʻo. ʻAʻole pono ʻoe e hali iā ia me kou ikaika wale nō, a ʻo ke kīkoʻo ʻana no ke kōkua ma laila, ʻo ia ke akamai hoʻokahi a kāua i kamaʻilio ai i kēia manawa. ʻO ia ka maluhia i kuhikuhi ʻia i loko.
E hana hewa hou ʻoe. Hana ka poʻe a pau e alakaʻi ana i kekahi mea. ʻAʻole ʻo ka ʻōkupe ʻana ka mea i hoʻoholo i ʻoihana. ʻO ka mea āu e lilo ai i ke kekona ma hope, hou a hou i nā makahiki, ʻo ia ka mea. Nāu kēlā ʻāpana e kūkulu, a hiki iā ʻoe ke hoʻomaka me ka hewa aʻe.
Nā Kumu
- Harvard Business Review, Be a Leader Who Can Admit Mistakes
- Harvard Business Review, To Recover from Failure, Try Some Self-Compassion
- Amy C. Edmondson, The Intelligent Failure that Led to the Discovery of Psychological Safety (Behavioral Scientist)
- Harvard Health Publishing, 4 ways to boost your self-compassion