Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki
- E kali i ʻelima kekona piha ma mua o ka hoʻopiha ʻana i ka hāmau.
- E ʻōlelo me ka leo nui ua hewa paha ʻoe.
- E mahalo i ka mea mua e ʻōlelo i kekahi mea paʻakikī.
E noʻonoʻo i ka hālāwai hope i waiho iā ʻoe me ka paʻa. Malia paha ʻo ka pana, ke ʻano e hoʻopiha ai hoʻokahi kanaka i kēlā me kēia hāmau, ka luna e nānā ana i nā helehelena no ka mea ʻaʻole i hana i kona ʻāpana. Malia paha ʻaʻole he mea āu e kapa ai, he ʻhaʻahaʻa wale nō o ke koʻikoʻi i hoʻoholo iā ʻoe, ma kahi o ka minuke ʻakolu, e mālama iā ʻoe i kāu manaʻo i hapa hana wale nō.
ʻO kēlā hoʻoholo ka pilikia holoʻokoʻa. ʻO ka mea pipiʻi loa e hana ʻʻia ana ma kahi hālāwai paʻa, ʻaʻole ʻo ka manawa i ʻʻʻia. ʻO ka ʻōlelo i ʻōlelo ʻole ʻia e kekahi. ʻO ka pilikia i ʻike kekahi e hiki mai ana a ale. ʻO ka nīnau i hoʻololi i ka hoʻolālā, i ʻʻʻia no ka mea ʻʻpalekana ʻole ke nīnau.
ʻO nā hālāwai maluhia ke ala e loaʻa hou ai kēlā mau ʻōlelo. ʻAʻole maluhia me he lohi a hiamoe lā. Maluhia me he paʻa lawa lā e haʻi nā kānaka i ka ʻoiaʻiʻo iā ʻoe.
No ke aha e wela ai nā hālāwai i ka wā mua
Kōkua ke ʻike i ka mea āu e kūʻē nei, no ka mea ʻaʻole pinepine ia no ʻoe. Ua walaʻau aku ka hana. Ua ʻike kahi noiʻi a Microsoft no nā limahana ʻike i ke keʻakeʻa ʻʻia nā kānaka ma kahi o kēlā me kēia ʻelua minuke i nā hola koʻikoʻi, ma kahi o 275 manawa i ka lā, e nā hālāwai, leka, a me nā kamaʻilio. Pā ka hapalua o nā hālāwai a pau pololei i nā wā e noʻonoʻo maikaʻi loa ai nā kānaka, ma waena o ka hola ʻeiwa a me ka ʻumikūmākahi o ke kakahiaka a me ka hola hoʻokahi a me ʻekolu o ke awakea. No laila hopu pinepine kahi hālāwai i nā kānaka i ʻʻmua, i huki ʻʻia mai kahi hana noʻonoʻo, e mākaukau ana no ka hōʻʻaʻe.
Ma lalo o kēlā ʻano koʻikoʻi, hana ke kino i ka mea a nā kino e hana ai. Wikiwiki ka ʻōnaehana pilikia. Lilo ka hanu i pāpaʻu, hoʻohaʻahaʻa ʻka nānā, a hāmau ka ʻāpana o ka lolo e mālama ana i ka noʻonoʻo akahele a lokomaikaʻi. ʻAʻole hoʻokumu manaʻo nā kānaka i kēlā kūlana. Pale lākou. Kali lākou e pau.
Loaʻa i kēlā hoʻohaʻahaʻa kahi kumukūʻai maoli i kahi hālāwai. Lilo kahi noʻonoʻo koʻikoʻi i liʻiliʻi maoli i ka mea hiki iā ia ke paʻa. Pau ia i ka hoʻokumu koho, pau i ka noʻonoʻo i ka manaʻo o ke kanaka ʻē aʻe, a kāhea i ka pane wikiwiki loa e hoʻopau ai i ka pilikia. No laila ʻaʻole he ʻʻwale ka lumi i piha i nā kānaka hopohopo liʻiliʻi. ʻOi aku kona ʻino ma ka mea pono i kahi hālāwai, ʻo ia ka noʻonoʻo maikaʻi pū.
Hānai pū kahi hālāwai wela iā ia iho. Lele ka koʻikoʻi. Hoʻokahi leo ʻoki, hoʻokahi uhū ʻʻole, a paʻa ka lumi holoʻokoʻa i kahi ʻ. Hiki iā ʻoe ke nānā e hana ana. Lilo kekahi i ʻoi, lilo ʻʻkanaka ʻē aʻe i ka pale, a ua lilo mālie ka hālāwai i kahi hakakā i hoʻolālā ʻole ʻia e kekahi.
He aha maoli ka mea a ka "maluhia" e kūʻai mai ai
Loaʻa i ka uku no ka hoʻohaʻahaʻa ʻana i ka wela kahi inoa ma ka noiʻi: ka palekana noʻonoʻo. Wehewehe ʻo Amy Edmondson o Harvard, ka mea i aʻo i kēia no nā mau makahiki, iā ia he ʻkaʻana like he hiki iā ʻoe ke ʻōlelo me kahi manaʻo, nīnau, hopohopo, a i ʻole hewa me ka hoʻopaʻi ʻole a hoʻohilahila ʻole ʻʻia no ia. Lohe kekahi i kēlā a kuhi he lilo i palupalu, a i ʻole pono nā mea a pau e ʻae. ʻAʻole ʻo ia ʻelua. ʻO ke ʻano he palekana lawa ka lumi no ka ʻoiaʻiʻo, me ka ʻoiaʻiʻo paʻakikī.
Eia ke kumu e koʻikoʻi ai no nā hopena, ʻaʻole no ke ʻano o ka hālāwai wale nō. Hōʻʻʻnā hui e ʻʻpalekana e ʻōlelo i nā pilikia i ka wā mua, kaʻana i nā manaʻo hou aku, a aʻo wikiwiki aku mai ka mea i hewa. ʻO ka ʻike āu e pono nui ai he alakaʻi, ka lono ʻino, ke kānalua, ke "manaʻo wau e hana ʻana mākou i kahi hewa," hele wale ma kahi lumi kahi ʻaʻohe kumukūʻai i ke kanaka no ka ʻōlelo ʻana. He ʻōnaehana hāʻawi kahi hālāwai maluhia no kēlā ʻike. He wahi e make ai ia ma kahi hālāwai paʻa.
Aia kahi pono mālie nō. Ke haʻalele nā kānaka i kahi hālāwai me ka maluhia aku ma mua o ko lākou hiki ʻana mai, lawe lākou i kēlā i ka hola hana aʻe. Ke haʻalele lākou me ka paʻa, lawe pū lākou iā ia. ʻAʻole loa he hālāwai wale nō kahi hālāwai. Ke hoʻonoho nei ʻoe i ka wela no nā mea a pau e hana ʻʻia ma hope.
Ma mua o ka hālāwai: hoʻoholo ʻʻia ka hapalua o ka maluhia ma ʻaneʻi
Hoʻopaʻa ʻʻia ka nui o ka mea e paʻa ai kahi hālāwai ma mua o ka ʻōlelo ʻana o kekahi i hoʻokahi huaʻōlelo.
- E ʻoiaʻiʻo inā pono maoli he hālāwai. ʻAʻole kūpono kahi hōʻʻkūlana i hiki ke lilo i leka i kahi lumi. He hana hoʻomaʻalili ka pale ʻana i ka manawa noʻonoʻo o nā kānaka. ʻO kēlā me kēia hālāwai āu e hoʻopau ai, he keʻakeʻa emi i kahi lā i piha mua iā lākou.
- E hoʻouna i ka manaʻo ma mua. Hana ʻo "Eia ka mea a mākou e hoʻoholo ai a me ke kumu" i ka nui o ka hana mālie. Komo nā kānaka me ka hoʻonohonoho ma kahi o ke koho, a aia ke koho kahi e noho ai ka nui o ka hopohopo haʻahaʻa.
- E kono i nā kānaka liʻiliʻi aʻe. ʻOi aku ka palekana o kahi lumi liʻiliʻi. ʻOi aku ka maʻalahi o ka ʻōlelo i ʻkānaka ma mua o ʻʻkūmāono, a maʻalahi aku ke ʻike inā hāmau kekahi.
- E waiho i kahi kaʻawale a puni iā ia. Hoʻomaka kahi hālāwai i hoʻokomo ʻʻia ma waena o ʻelua mea ʻē aʻe me nā mea a pau i hope mua. Inā hiki, mai hoʻolālā i ka wā e pau ai pololei ke hoʻomaka ka mea aʻe. ʻO ʻelima minuke o ka hanu, hoʻololi ia i ke ʻano e hiki mai ai nā kānaka.
I loko o ka lumi: nā neʻe liʻiliʻi, ka ʻokoʻa nui
Hoʻonoho ʻoe i ka wela i nā minuke mua ʻelua, ma kou kino a leo ponoʻī. Heluhelu nā kānaka i ke alakaʻi ma mua o kekahi mea ʻē aʻe, no laila lele mua a wikiwiki loa kou paʻa, a i ʻole kou koʻikoʻi.
He mau mea e kōkua hilinaʻi ai:
E hoʻomaka lohi aku ma mua o ka maoli
E kūʻē i ka makemake e luʻu pololei i ka papahana ma ka wikiwiki piha. He hoʻomaka ʻoiaʻiʻo, ʻʻole, he aloha maoli, he manawa e ʻai nā kānaka, hōʻʻia ʻaʻole he pilikia kēia lumi. Lawe ia i hoʻokahi minuke. Kūʻai ia iā ʻoe i kahi nānā āu e holo ai ma ka hālāwai holoʻokoʻa ke ʻole.
E kapa āu e makemake i ka mea paʻakikī
ʻAʻole e lawe nā kānaka iā ʻoe i ko lākou kānalua ke noi ʻole ʻoe iā lākou me ka manaʻo. E ʻōlelo akāka. Kekahi mea e like me "ʻoi aku koʻu makemake e lohe i ka pilikia i kēia manawa ma mua o ko mākou hoʻokuʻu ʻana" a i ʻole "He aha kaʻu e nele nei?" Kuhi ka hana a Edmondson i kahi neʻe liʻiliʻi a ikaika: ka ʻʻo kahi alakaʻi i kona mau palena me ka leo nui. Hāʻawi ʻo "Hiki paha wau ke hewa i kēia" i nā mea a pau i ka ʻae e kānalua nō. Hāmau ka lumi i ka maopopo ma luna.
E hana i ka hāmau he palekana ma kahi o ke ʻʻ
Ke nīnau ʻoe i kahi nīnau a ʻaʻole pane kekahi, ʻo ka manaʻo ka hoʻopiha iho hoʻokahi i ka hakahaka. Mai hana, ʻaʻole i ka manawa koke. E helu a ʻelima i kou poʻo. ʻO ka poʻe hāmau, ʻo lākou pinepine ka poʻe e noʻonoʻo mau ana, a pono lākou i kahi manawa ʻaʻole pono ka poʻe ʻōlelo wikiwiki. Inā lawe nā leo like ʻelua i kēlā me kēia hālāwai, ʻaʻole he komo ia, he kaupono ʻole ia hiki iā ʻoe ke hoʻoponopono ma ka hoʻʻʻʻana i ka puka.
Ke koʻikoʻi maoli kahi hoʻoholo, e hāʻawi i nā kānaka i kahi ala kūkulu ʻʻia e komo ai ma kahi o ke waiho ʻana iā ia i ka mea e ʻōlelo nui loa ana. E hoʻāʻo i kahi poʻai wikiwiki kahi e ʻōlelo ai kēlā me kēia kanaka i hoʻokahi mea ma mua o ka hoʻomaka ʻana o ke kūkākūkā hāmama. A i ʻole e noi i nā mea a pau e kaha i ko lākou manaʻo no kanaono kekona ma mua, a laila kaʻana. Kani kēia mau kūkulu liʻiliʻi he mīkini, a ʻʻʻiki i ka manawa mua. Huki hilinaʻi pū lākou i nā manaʻo mai nā kānaka e mālama iā lākou ke ʻole, a lawe lākou i ke pilikia kaiāulu mai ka lilo i ka mea mua e ʻōlelo.
E pane i ka mea mua e pilikia me he gula lā
Ma ka manawa e ʻōlelo ai kekahi i ka mea ʻʻiki, nānā ka lumi holoʻokoʻa i ka mea e hana ʻʻia ana ma hope. Inā lilo ʻoe i ka pale a hōʻole, ua aʻo ʻoe i nā mea a pau e hāmau no ke koena o ka makahiki. Hana kahi "Mahalo no kou ʻōlelo ʻana i kēlā, ʻo ia maoli ka mea a mākou e pono ai e lohe" i ka ʻoi aku no ka ʻoiaʻiʻo o kahi hui ma mua o kekahi kulekele. ʻAʻole ʻoe e kākoʻo nei i ka manaʻo. Ke uku nei ʻoe i ka wiwo ʻole i lawe ʻʻia e hoʻopuka iā ia.
E mālama i kou kino ponoʻī i hoʻomalu ʻia
ʻAʻole hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo akāka a alakaʻi maluhia ʻoiai e kani ana kou leo hoʻāla ponoʻī. Ke ʻʻʻoe iā ʻoe iho e wikiwiki, e hoʻolohi i kou hanu puka, e kanu i kou mau wāwae, e hoʻokuʻu i kou mau poʻohiwi. ʻO kēlā hoʻihoʻi liʻiliʻi ke ʻano e mālama ai ʻoe i ke komo ʻana i kou noʻonoʻo ponoʻī, a me ke ʻano e pale ai ʻoe i ka hāʻawi ʻana i kou koʻikoʻi i nā mea a pau i loko o ka lumi.
Ke wela iā ia nō
Lilo kekahi mau hālāwai i paʻa ʻoiai i mākaukau maikaʻi ʻoe. He kūʻē maoli, he helu paʻakikī, he kamaʻilio e pā ana i ka haʻaheo o nā kānaka a i ko lākou hana. ʻAʻole ʻo ke alakaʻi maluhia ka kuhi ʻē aʻe ʻʻole kēlā mau manawa. ʻO ke ʻano āu e paʻa ai iā lākou.
Ke piʻi ka wela, e kapa iā ia. "ʻʻkoʻikoʻi kēia, a he kūpono, koʻikoʻi kēia." ʻO ke kapa ʻana i ke koʻikoʻi me ka leo nui, lawe pinepine ia i kekahi ea mai ona, no ka mea hoʻomaha iki nā kānaka ke ʻike ʻaʻole i ʻʻʻke alakaʻi e ia. E hoʻolohi i ka pana me ka manaʻo. E nīnau i kahi nīnau ma kahi o ka hoʻopuka ʻana i kahi ʻōlelo hoʻoholo. A inā ʻʻwela loa maoli ka lumi no ka noʻonoʻo maikaʻi, he kūpono loa ke ʻōlelo, "E hana kākou i ʻumi minuke," a i ʻole "E hiamoe kākou ma luna o kēia a hoʻoholo i ka lā ʻapōpō." Kokoke ʻaʻohe hoʻoholo kūpono e koi i kahi hoʻoholo ʻoiai e ʻʻana nā mea a pau.
Inā ke noho aliʻi nei kekahi kanaka a ke ʻʻnei i nā mea ʻē aʻe, nāu nō kēlā e mālama, me ka mālie a me ka akāka. ʻAʻole ʻo ka maluhia ka ʻae ʻana i ka mea ʻōlelo nui loa e hoʻonoho i nā ʻʻ. He ʻāpana ka pale ʻana i nā leo hāmau o ka mālama ʻana i ka palekana o ka lumi, a mahalo mālie ke koena o ka hui ke hana ʻoe iā ia.
E pani ma ke ʻano e hoʻohaʻahaʻa ai i ka wela
Hoʻonohonoho ke ʻano e pani ai kahi hālāwai i ka mea a nā kānaka e lawe ai mai ona. E hoʻoiho i ka mokulele me ka manaʻo. E akāka i ka mea i hoʻoholo ʻia, ʻo wai e hana i ke aha, a he aha maoli ka mea e hāmama mai ana. He ʻano koʻikoʻi ponoʻī ka pohihihi, a hoʻihoʻi kahi pani pohihihi i nā kānaka i ko lākou mau pākaukau e wili ana i nā nīnau pane ʻole ma kahi o ka hana.
Kōkua nō kahi mahalo pōkole a ʻoiaʻiʻo, ʻoi aku i kekahi i ʻōlelo i kahi mea paʻakikī. Ke pani nei ʻoe i ka poʻai āu i wehe ai ke noi ʻoe i ka ʻoiaʻiʻo. Hoʻomanaʻo nā kānaka inā uku ʻʻia a hoʻopaʻi ʻʻia ka wiwo ʻole, a e hoʻonohonoho lākou i ka manawa aʻe ma muli o ia.
He ʻōlelo no ka wā ʻoi aku ma mua o nā hālāwai
I kekahi manawa, he hōʻʻke koʻikoʻi i kahi lumi o kekahi mea hiki ʻole i ka lumi ke hoʻoponopono. He hui e holo ana ma ka hoʻoukana mau, he moʻomeheu kahi i hoʻopaʻi maoli ʻʻia ka ʻōlelo ʻana, he luna nona ke koʻikoʻi e ʻʻana ma luna o nā mea a pau. Kōkua nā hālāwai i alakaʻi maikaʻi ʻʻia, a he pono ke hana iā lākou. ʻAʻole lākou e hoʻoponopono i kahi ʻōnaehana e ʻʻnei i nā kānaka.
A inā ʻike ʻoe ua pau ka makaʻu i kou umauma ma mua o nā hālāwai i ka pili i nā hālāwai, inā ke ʻʻpinepine nei ke koʻikoʻi hana i kou hiamoe, kou makemake ʻai, a i ʻole kou ʻʻiā ʻoe iho, he pono ke mālama koʻikoʻi i kēlā a he pono ke kamaʻilio me kahi kauka a i ʻole kahi kauka noʻonoʻo. He akamai āu e hiki ke kūkulu ke kūpaʻa. ʻAʻole nō hoʻi ia he mea āu e haku iho hoʻokahi, ma ka ʻole, no ka manawa lōʻihi.
ʻAʻole ʻo ka pahuhopu kahi hālāwai kūpono. He lumi kahi e hiki ai ke ʻōlelo ʻia ka ʻoiaʻiʻo. E kūkulu i kēlā, hoʻokahi hālāwai maluhia aku i ka manawa, a hoʻomaka nā kānaka e lawe iā ʻoe i ka mea āu e pono nui ai e lohe, ʻoiai he manawa koe e hoʻohana ai iā ia.
Nā kumu
- Microsoft WorkLab, Breaking Down the Infinite Workday (Work Trend Index research)
- Tijs Besieux and Amy C. Edmondson, How to Improve a Meeting (When You're Not in Charge) (Harvard Business Review)
- Amy C. Edmondson, Psychological Safety