Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

Nā Maʻa Olakino

Pehea e ʻohi ai i nā maʻa me ka māʻeʻele ʻole no ka ʻohi ʻana

Pono ke mea ʻohi maʻa e kōkua iā ʻoe, ʻaʻole e lilo i hana hou āu e hāʻule ai. Eia pehea e hoʻohana ai i kekahi e hoʻomau iā ʻoe ma kahi o ka hoʻohewa iā ʻoe.

He kāne wahine e hoʻomākaukau ʻai a hoʻohana papa pā ma ka lumi kuke.

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E ʻohi i ka hana āu e hoʻokele ai, ʻaʻole i ka hopena hiki ʻole.
  • E hahai i hoʻokahi lula: mai hāʻule i ʻelua lā i hope.
  • E mālama i kahi mana liʻiliʻi e helu mau ai i nā lā ʻino.

Aia kekahi ʻano hāʻule kūikawā ʻaʻohe pili me ka maʻa iho. Hoʻomaka ʻoe i ka hana hou, hoʻomaka ʻoe e ʻohi iā ia, ulu ka pae, a i kekahi lā hāʻule ʻoe. Haʻihaʻi ke kaula. A ma kekahi ʻano hana ka hāʻule ʻana i hoʻokahi lā i nā mea a pau e manaʻo lapuwale, no laila hoʻōki ʻoe, a lilo ke mea ʻohi i manaʻo ʻia e hoʻomau iā ʻoe i kahi kia liʻiliʻi no ka hāʻawi ʻana.

Inā ua hiki kēlā iā ʻoe, ʻaneʻane ʻaʻole ka pilikia ʻo kou hoʻopaʻa. ʻO ia ke ʻano o ka hoʻonohonoho ʻia ʻana o ka ʻohi. He hāmeʻa ke mea ʻohi maʻa, a e like me kēlā me kēia hāmeʻa hiki ke hoʻohana ʻia ma ke ʻano e kōkua ai iā ʻoe a ma ke ʻano e hana mālie ai e kūʻē iā ʻoe. He mea pono ke hana pololei i ka ʻokoʻa, no ka mea ʻo ka ʻohi i hana maikaʻi ʻia kekahi o nā ala hilinaʻi loa e hoʻopaʻa ai i kahi ʻano hana hou.

No ke aha e hana ai ka ʻohi

Hoʻokumu ʻia kahi maʻa ma o ka hana hou ʻana ma kahi kūlana kūpaʻa. Hana ʻoe i ka mea, ma ke kūlana like, i kēlā me kēia manawa, a hiki i ka hoʻōki ʻana o kou lolo i ka pono i kahi hoʻoholo e hoʻomaka ai. I ka hopena, hoʻoulu kahi hōʻailona (ka pau ʻana o kāu kope, kou mau kāmaʻa ma ka puka, ka noho ʻana ma kou pākaukau) i ke ʻano hana iā ia iho. ʻO ia ka pahuhopu holoʻokoʻa: ka neʻe ʻana i ka hana mai kou papa hana a i loko o ka ʻāpana o kou lā e holo ana me ka hoʻoikaika ʻole.

Kōkua ka ʻohi i ka manawa ma mua o ka hiki ʻana o kēlā, ka ʻāpana aʻo, i ka wā e koi mau ai ka maʻa i ka hoʻoikaika manaʻo a ʻaʻole hiki iā ʻoe ke ʻike i kona lilo ʻana i mea ʻakomi. Hāʻawi kahi kaha o kēlā me kēia lā iā ʻoe i kahi mea hiki ʻole i ka maʻa ke hāʻawi: he hōʻike ʻikea ke kū nei ʻoe. Manaʻo ka poʻe noiʻi e aʻo ana i ka hoʻololi ʻano i kēia ʻano hoʻomakaʻike ʻia iho, he pepa kaha maʻalahi āu e kaha ai i kēlā me kēia lā, e hoʻohana ʻia a hiki i ka holo ʻana o ka maʻa iā ia iho.

Aia kekahi manaʻolana ʻoiaʻiʻo e hoʻonohonoho ai ma ʻaneʻi. He moʻolelo wahaheʻe ka laina kaulana "21 lā i kahi maʻa." I ka ana maoli ʻana o ka poʻe noiʻi iā ia, ua lōʻihi loa ka ʻakomi a ua loli nui ma waena o nā kānaka, pinepine he mau mahina ʻelua, i kekahi manawa ʻoi aku ka nui. Ua pae kahi noiʻi kaulana ma kahi waena kokoke i 66 lā. No laila inā ʻaʻole manaʻo ʻakomi kāu maʻa hou ma hope o ʻekolu pule, ʻaʻohe mea hewa iā ʻoe. Aia wale ʻoe ma ka waena maʻamau o kahi kaʻina lōʻihi aku, a aia ke mea ʻohi e hali iā ʻoe ma waena ona.

Pehea e lilo ai ka ʻohi i pahele

Hoʻomaka ka pilikia i ka hoʻōki ʻana o ke mea ʻohi i ke kōkua i ka maʻa a hoʻomaka ka maʻa e kōkua i ke mea ʻohi. He mau ʻano e hana ai i kēia ʻaneʻane mau.

  • Ka pae kūpono loa. I ka wā ʻo ka hopena ʻae wale ka pae haʻihaʻi ʻole, manaʻo ʻia hoʻokahi lā i nalo he hāʻule piha, a lilo ka "ua hōʻino mua au iā ia" i ʻae e haʻalele loa.
  • Ka ʻohi nui loa i ka manawa hoʻokahi. ʻElima maʻa hou, ʻelima mea ʻohi, ʻelima manawa e manaʻo hope ai. Lilo ka ʻohi i kāna hana manawa piha ponoʻī, a i ka manawa e manaʻo ai ʻo ia he hana, ua pau.
  • Ka ana ʻana i ka mea hewa. ʻO ka ʻohi ʻana i kahi helu hiki ʻole iā ʻoe ke hoʻokele piha (nā paona ma ke ana, nā hola hiamoe) ma kahi o ka hana hiki iā ʻoe ke hana (ka hele wāwae, ka manawa pio kukui) e hoʻomākaukau iā ʻoe e manaʻo ua hāʻule ʻoe ʻoiai i nā lā āu i hana pololei ai i nā mea a pau.
  • He hoʻahewa wale, ʻaʻohe akahai. Lilo kahi mea ʻohi e hōʻike wale ana iā ʻoe i kou wahi i hāʻule ai i mea āu e pale ai, a ʻo kahi hāmeʻa āu e pale ai ʻaʻole hiki ke kōkua iā ʻoe.

E ʻike ʻaʻole kekahi o kēia he pilikia me ka maʻa. He mau pilikia lākou a pau me ka ʻōnaehana helu. E hoʻoponopono i ka ʻōnaehana a lilo ka maʻa i ʻoi aku ka maʻalahi e mālama ai.

He ala ʻoluʻolu aku e ʻohi ai

ʻO ka pahuhopu he mea ʻohi e huki iā ʻoe i mua i nā lā maikaʻi a kala iā ʻoe i nā lā ʻino. Eia pehea e kūkulu ai i kekahi.

  1. E ʻohi i hoʻokahi a ʻelua maʻa, ʻaʻole he ʻumi. E koho i ka mea koʻikoʻi loa i kēia manawa a ʻae i ke koena e kali. Hiki iā ʻoe ke hoʻohui hou ke holo kēia iā lākou iho.
  2. E ʻohi i ka hana, ʻaʻole i ka hopena. E kaha i ka "ua hele wāwae au," ʻaʻole i ka "ua emi koʻu kaupaona." E kaha i ka "ma kahi moe ma ka hola ʻumikūmākahi," ʻaʻole i ka "ua hiamoe au i ʻewalu hola." Makemake ʻoe e helu i ka mea a kou hoʻoikaika e hoʻokele maoli ai.
  3. E hoʻopili iā ia i kahi mea āu e hana mua nei. E hoʻopili i ka maʻa hou i kahi hōʻailona e ola mua nei, ma hope o kou pulu niho, i ka wā e kani ai ka ipuhao wai, i ka manawa āu e noho ai e hana. Hana kahi hōʻailona kūpaʻa i ka hoʻomanaʻo i ʻoi aku ma mua o ka makemake.
  4. E hana i ke mea ʻohi i maʻalahi loa. Kahi kālena pepa ma ka pahu hau, kahi memo ma kāu kelepona, kahi lālani pahu kaha. Maikaʻi nā polokalamu nani, akā ʻo ke mea ʻohi maikaʻi loa ʻo ia ka mea āu e kaha maoli ai me ka noʻonoʻo ʻole.
  5. E hoʻohana i ka lula "mai hāʻule ʻelua manawa." He maʻamau ka hāʻule ʻana i hoʻokahi lā a, no kou maluhia, ʻaʻole ʻo ia e hōʻino nui i ka hoʻokumu maʻa. Ua ʻike ka poʻe noiʻi ʻaʻole ʻaneʻane e ʻeha kou holomua i hoʻokahi lā i nalo, a hoʻomau ka kūkulu ʻana o ka maʻa ke hoʻomaka hou ʻoe. No ka neʻe ka pae, ʻaʻole no ke kūpono loa. No laila ʻo ka lula hoʻokahi e pono ai ke mālama ʻo ia ka hāʻule ʻole i ʻelua i hope.

ʻO kēlā mea hope ke kī hāmau o ka mea holoʻokoʻa. ʻAʻole loa ʻo ka pōʻino ka lā i nalo. ʻO ia ka moʻolelo āu e haʻi ai iā ʻoe iho e pili ana i ka lā i nalo, ka mea ʻo ka pahee ʻana i hoʻokahi manawa, ua hāʻule ʻoe a kūpono ke hoʻōki. E pani i ka "ua haʻihaʻi au i kaʻu pae" me ka "hāʻule au i kekahi manawa, a hoʻi mai au," a ʻaʻole hiki hou i ke mea ʻohi ke koi iā ʻoe e haʻalele.

Ka hoʻopaʻa ʻana iā ia i ka emi ʻana o ka makemake

He kahua ʻino ka makemake, no ka mea hele a hoʻi ʻo ia. E kūkulu no nā lā ʻaʻole ʻoe makemake.

E mālama i ka pae i haʻahaʻa lawa e hala ai i kahi lā ʻino. Helu mai nō kahi mana ʻelua minuke o ka maʻa a mālama mau i ke kaula o ka hana hou, ʻo ia ka mea e kūkulu maoli ai i ka ʻakomi. Helu mai kahi hele wāwae a hiki i ka hopena o ke alanui. Helu nā kīkē ʻumi. Helu hoʻokahi ʻaoʻao. ʻOi aku ke kū liʻiliʻi ʻana ma mua o ke kū ʻole, i kēlā me kēia manawa.

E ʻike i ka lilo ʻana o ka maʻa i ʻoi aku ka maʻalahi, ʻaʻole i ke kaha ʻia wale o ka pahu. Ma kēlā me kēia pule paha, e nīnau iā ʻoe iho i ka nui o ka ʻakomi o ka mea i kēia manawa ke hoʻohālikelike ʻia me kou hoʻomaka ʻana. He maoli kēlā manaʻo o ka "ke lilo nei kēia i ʻoi aku ka maʻalahi," ʻo ia ka maʻa e hoʻokumu nei, a ʻo ka nānā ʻana i kona ulu he wahie ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o kahi pae i alakaʻi ʻia e ka hoʻahewa.

Ke holo ka maʻa iā ia iho, hiki iā ʻoe ke hoʻomaha i ke mea ʻohi. ʻO ia ka pahuhopu, ʻaʻole ka ʻohi mau loa. He hale haʻihaʻi ka pepa kaha. Ke kū ka hale, lawe ʻoe i ka hale haʻihaʻi i lalo.

Āhea e haʻalele loa i ka ʻohi

No kekahi poʻe, hilinaʻi ka ʻohi i kahi mea kaumaha aku, kahi e lawe ai kahi lā i nalo i ke kaumaha maoli, a hoʻomaka ka ana ʻana i ka ʻai, ka neʻe, a me ke kaupaona e manaʻo koi ma kahi o ke kōkua. Inā ke hana nei kahi mea ʻohi iā ʻoe i ʻoi aku ka hopohopo ma kahi o ke kūpaʻa aku, he hōʻailona kēlā e waiho iā ia. ʻO ka manaʻo o kēia a pau he ola ʻoi aku ka maluhia a kūpaʻa, ʻaʻohe pahu kaha e pono ai ke kūʻai aku iā ia.

Inā paʻakikī ke hoʻopio i ka huki e ʻohi, e helu, a e hoʻokele, a i ʻole ua hihia ʻo ia me kou manaʻo no kou kino a kou waiwai, he mea pono ke kamaʻilio iā ia me kahi kauka a loea. ʻAe ʻia ʻoe e makemake e kūkulu i nā maʻa maikaʻi a e makemake e hana iā ia me ke akahai. ʻAʻole loa i kūʻē kēlā mau mea ʻelua.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.