Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

PILINA · KE KUʻU AKU

Ka noho hoʻokahi a maikaʻi maoli

ʻAʻole ka mana maka koa. ʻO ka mea maoli. Eia ka mea a ka noiʻi e ʻōlelo ai no ke kūkulu ʻana i kahi ola piha ma kona mau ʻano ponoʻī, a pehea e ʻʻokoʻa ai ka manawa hoʻokahi maʻamau mai ke ʻano o ka mehameha e kūpono ai ke mālama koʻikoʻi.

ʻElua wāhine e hoʻohana ana i kahi palapala ʻāina e ʻimi ai i ke ala.

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E kau i kāu mau hoaaloha ma ka kalena.
  • E hele wāwae me ka pōkākā ʻole.
  • E ʻae i kahi hoaaloha e hele mai nou.

Pae mai kahi kono male ma ka leka. Nīnau kekahi hoaaloha, me ke aloha, inā ke "hālāwai nei ʻoe me kekahi." Hoʻonoho kahi pākaukau lā nui i nā mea a pau ma nā pālua a laila aia ʻoe. He ala ko ke ao e hoʻomanaʻo ai i ka poʻe hoʻokahi e noho hoʻokahi ana lākou, ʻaneʻane mau i ka manawa pono i hoʻōki ai lākou i ka noʻonoʻo iā ia.

Inā pā kekahi o ia iā ʻoe, ʻaʻole ʻoe e noʻonoʻo wale nei i ke kaomi. Aia kahi memo moʻomeheu mau ʻo kahi hoa aloha ka laina hope, a ʻo nā mea a pau ma mua ona he lumi kali. He leo nui kēlā memo, he kahiko, a ʻaneʻane piha hewa no ka mea e maikaʻi ai kahi ola.

Makemake mākou e ʻoiaʻiʻo ma ʻaneʻi, no ka mea luhi ka hoʻokamani. I kekahi mau lā ʻike ʻia ke ola hoʻokahi me he ākea a kūʻokoʻa lā. I kekahi mau lā ʻike ʻia me he ʻaoʻao anu o ka moe a me kahi kelepona ʻʻole e haʻalulu. Hiki i nā mea ʻelua ke ʻoiaʻiʻo i ka pule hoʻokahi. ʻAʻole kēia he kamaʻilio hoʻāla e haʻi iā ʻoe he kupanaha malū ka noho hoʻokahi a he kūpono ʻoe e mahalo. He nānā kokoke aku i ka mea e hana maoli nei, a i ka mea hiki iā ʻoe ke hana me ia.

Ka mea e hewa mau nei ka noiʻi no mākou, a me ka mea e pololei ai

No kekahi manawa lōʻihi, ua hele mai nā moʻolelo a kākou i haʻi ai iā kākou iho no ka poʻe hoʻokahi mai nā noiʻi i hoʻohālikelike i ka poʻe male me nā mea ʻē aʻe a pau a kapa i kēlā hakahaka he "pono o ka male." Ua hoʻolōʻihi ke kālaikuhi noʻonoʻo pili kanaka ʻo Bella DePaulo i nā makahiki he nui e ʻō i nā puka i kēlā manaʻo. Wehewehe kāna hana no ka mea āna i kapa ai he hoʻokahi ma ka naʻau i ka poʻe e ulu ana *no ka mea* hoʻokahi lākou, ʻaʻole ʻoiai. Ma kekahi noiʻi lōʻihi āna e kuhikuhi ai, ua lilo ka poʻe i hoʻāʻo ʻole e holo mai ka noho hoʻokahi i ka hauʻoli aʻe me ko lākou ola ma nā makahiki. ʻO ka poʻe i hoʻomaka i kahi hoa, ua emi ko lākou ʻoluʻolu.

E heluhelu i kēlā ʻelua manawa, no ka mea koʻikoʻi ke kauoha. ʻAʻole ʻo ka noho hoʻokahi ka mea i ʻʻino i ka poʻe. ʻO ia ka makemake e noho ma kahi ʻaʻole lākou.

Eia ka hapa e kūpono ke noho me ia. Ua loaʻa i kekahi noiʻi akahele o nā ʻōpio hoʻokahi a male ʻo ka poʻe hoʻokahi i haʻi i ka mehameha *aloha* aʻe, kahi ʻeha kūikawā no kahi hoa. Akā ma ka mehameha pili kanaka maʻamau, ke ʻike o kēlā me kēia lā o ka pili i ka poʻe, ʻaʻohe ʻokoʻa maoli ma waena o ka poʻe hoʻokahi a me ka poʻe i loko o nā pilina. ʻO ka mea i pale i ka ʻeha aloha, ʻaʻole ka hoʻopalua. ʻO ke kākoʻo ikaika mai ka ʻohana a me ka poʻe i koʻikoʻi loa.

No laila ʻaʻole loa ʻo "hoʻokahi" ka pilikia. ʻO ia, hiki i kekahi ʻano pili kokoke kūikawā ke ʻike nalo, a hiki i kēlā ʻano ke hoʻokō ʻia, ma kekahi hapa, ma ʻoi aku ma mua o hoʻokahi ala.

Aia mua ke aloha i loko o kou ola

ʻO ka pahele nui loa o ka noho hoʻokahi, ʻo ia ka mālama ʻana i kahi hoa aloha me ka pilina hoʻokahi e helu. ʻAʻole ia, a ʻōlelo maopopo ka noiʻi lōʻihi loa a kākou no ka hauʻoli kanaka.

Ua hahai ka Harvard Study of Adult Development i ka poʻe like no ʻoi aku ma mua o kanawalu makahiki, e nānā ana i ka mea e wānana maoli ai i kahi ʻelemakule olakino a ʻoluʻolu. ʻO ka ʻike a ke alakaʻi e hana hou mau ai, he maopopo: ʻo nā pilina kokoke, ʻoi aku ma mua o ke kālā a i ʻole ke kaulana, ka mea e mālama hauʻoli ai i ka poʻe i ko lākou ola holoʻokoʻa. ʻAʻole nā male, ma ke ʻano kūikawā. Nā pilina. ʻO ka hoaaloha nāna e ʻike i kou moʻolelo holoʻokoʻa. ʻO ke kaikuaʻana āu e leka ai me ka noʻonoʻo ʻole. ʻO ka hoanoho nāna e hoʻowai i kāu mau mea kanu. Ua ʻike ka noiʻi ʻo ka ʻoluʻolu me nā pilina ma ke kanalima i wānana i ke olakino kino ma ke kanawalu ʻoi aku ma mua o ke koleterola.

ʻAʻole kekahi o ia mau pili e koi i kahi hoa aloha. Aia lākou a pau iā ʻoe i kēia manawa.

He nūhou maikaʻi kēia, no ka mea neʻe ia i ka hana i kahi e loaʻa maoli ai iā ʻoe ka mana. ʻAʻole hiki iā ʻoe ke kāhea i ke kanaka kūpono ma kekahi manawa kūmau. Hiki iā ʻoe ke kāhea i ka hoaaloha āu i manaʻo ai e kāhea. He mau mea e kōkua maoli ana:

  • E mālama i kāu mau hoaaloha me he mea kāwele lā, no ka mea pēlā nō lākou. E kau iā lākou ma ka kalena. E lilo i ka mea hoʻolālā. ʻAneʻane ʻole nele i ka poʻe ka hoaaloha nāna e kiʻi mua.
  • E kūkulu i nā ʻano pō hana liʻiliʻi a hana hou me nā mea ʻē aʻe. He hele wāwae pule, he ʻaina kūmau, he papa āu e hōʻea mau ai. Kūkulu ʻia ka pili kokoke ma o ka hana hou ma mua o ka ikaika.
  • E ʻae i ka poʻe e kōkua iā ʻoe a noi iā lākou. ʻAʻole ʻo ka hāpai i nā mea a pau hoʻokahi he ikaika, he kaumaha wale nō. ʻO ka ʻae ʻana i kekahi e hele mai nou ke ʻano e hohonu ai kahi pili.
  • E hoʻākea i ka mea e helu he pili kokoke. ʻO ka ʻike hohonu ʻia e kahi hoaaloha, kahi ʻohana, kahi hui leka o ka manawa lōʻihi, he pili kokoke maoli ia, a ʻaʻole helu kou kino iā ia ma ke ʻano he aloha a ʻole paha.

ʻAʻole ka manawa hoʻokahi ka ʻenemi. ʻO ia paha ka manaʻo.

He ʻokoʻa ma waena o ka noho hoʻokahi a me ka ʻike mehameha, a he maʻalahi ke hoʻohui iā lāua ke noho ʻoe iho.

He naʻau ka mehameha, ka hakahaka ma waena o ka pili āu i loaʻa a me ka pili āu e makemake ai. ʻO ka noho hoʻokahi, he noho wale ma kou iho. Hiki iā ʻoe ke ʻike mehameha ʻeha i loko o kahi lumi piha, a hiki iā ʻoe ke ʻike ʻoluʻolu loa hoʻokahi i kekahi Pōʻaono me ka ua e hāʻule ana. Kaha nā kālaikuhi noʻonoʻo nāna e aʻo i kēia i kahi laina paʻa ma waena o lāua ʻelua, a ua loaʻa iā lākou e hana maoli ka manawa hoʻokahi i koho ʻia i ka pono. Wahi a nā mea noiʻi i hōʻike ʻia e ka American Psychological Association, hoʻomaha nā wā pōkole o ka noho hoʻokahi i nā naʻau kiʻekiʻe, ka hopohopo a me ka pīhoihoi pū, a hana i kahi no nā mea mālie, ka hoʻomaha, ka noʻonoʻo, kahi ʻike ʻo ʻoe iho.

ʻO ka huaʻōlelo nui ma laila, ʻo *koho ʻia*. ʻIke ʻia ka noho hoʻokahi āu i koho ai me he hoʻomaha lā. ʻIke ʻia ka noho hoʻokahi i kau ʻia ma luna ou me he kipaku lā. Nā hola like, ka ʻike ʻokoʻa.

No ka poʻe hoʻokahi, he pono maoli kēia, a ʻaneʻane ʻole o kākou i aʻo ʻia e hoʻohana iā ia. Hiki iā ʻoe ke hoʻolālā i kahi lā holoʻokoʻa a puni i kāu makemake. Hiki iā ʻoe ke akamai i kou hoa iho. ʻO ka poʻe ʻoluʻolu hoʻokahi, ʻaʻole lākou e ʻae i ka liʻiliʻi, he wahi paʻa ko lākou e kū ai ʻaʻole pili i ka kalena o kekahi ʻē aʻe.

He hoʻomaʻamaʻa liʻiliʻi

I ka manawa aʻe e loaʻa ai iā ʻoe kahi ahiahi nou iho, e hoʻāʻo ʻole e hoʻopiha i kēlā me kēia minuke ona. E lele i ka ʻano e hoʻomaʻalili ma luna o kahi pale i ka manawa pono e pā mai ka mālie. E kuke i kahi mea lohi. E hele wāwae me ka pōkākā ʻole. E ʻike i ka mea a kou noʻonoʻo iho e hana ai ke hoʻōki ʻoe i ka luʻu iā ia. ʻIke ʻia kekahi o ia me he ʻʻino lā ma mua. ʻAneʻane mau ka nalo ʻana o kēlā ʻʻino i kahi mea ʻane ʻi like me ka maluhia, a nāu ka maluhia e mālama.

I ka wā he ʻoi aku ka ʻeha ma mua o kahi ʻano

ʻO kēia ke aʻo ʻoiaʻiʻo, no ka mea ʻaʻole hoʻoponopono ʻia kēia a pau e kahi hoʻololi manaʻo a me kahi ʻaina kūmau.

He ʻokoʻa ma waena o kahi ahiahi e ʻike hakahaka iki a me kahi mehameha i noho a hiki ʻole ke pau. E nānā inā aia ke kaumaha i ka hapa nui o nā lā ma kahi o kekahi mau lā. Inā ua hoʻi ʻoe i hope mai ka poʻe āu i hauʻoli mua ai. Inā ʻaʻole ʻoe e hiamoe nei, a hiamoe i nā manawa a pau. Inā ua lilo ka ʻai, ka inu, a i ʻole ka holoʻolokaʻa i ke ala nui e hala ai i kahi pō. Inā ua hoʻomaka kahi leo i kou poʻo e haʻi iā ʻoe ʻaʻole hiki ke aloha ʻia, a paʻa kēia, a ʻʻole e ʻike kekahi inā nalowale ʻoe.

ʻO kēlā hope loa. Kūpono ke mālama koʻikoʻi i ka mehameha e lilo i manaʻolana ʻole, a ʻo ia maoli ke ʻano o ka mea i hana ʻia ai kahi kākāʻōlelo a kauka. ʻAʻole he hōʻike ke kiʻi ʻana i waho ua hāʻule ʻoe i ka noho hoʻokahi. ʻO ia ka mea like āu e haʻi ai i kahi hoaaloha e hana, i huli hou ʻia iā ʻoe iho.

A inā ʻike ʻoe i kekahi manawa ʻaʻole paha palekana ʻoe me ʻoe iho, e ʻolu ʻolu mai noho me ia hoʻokahi. E kamaʻilio me kekahi i kēia lā. He laina pilikia, he kauka, he kanaka e aloha ana iā ʻoe. Aia ka ʻike ma ka wāwae a ma nā lihi o kēia ʻaoʻao no kēia kumu pono, i kēlā me kēia hola, me ka hālāwai ʻole.

ʻAʻole he pilikia e hoʻoponopono ʻia ka noho hoʻokahi ma mua o ka hiki ke hoʻomaka kou ola maoli. ʻO kou ola maoli, ʻo ia ka mea āu e noho nei. ʻAʻole ʻo ka hana ka ʻimi i kekahi e hoʻopiha iā ia. ʻO ia ka hoʻopiha iā ia me ka poʻe, nā ʻano pō hana, a me ka mālie e hoʻolilo mua nei iā ia i mea nou.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.