Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

Ikehu a me ka Hoʻōla

Ke lilo ke koʻikoʻi i māluhiluhi kino: no ke aha ʻoe e luhi nui ai, a he aha ke kōkua

I kekahi manawa, ʻaʻole no ka hana kino nui mai ka māluhiluhi — ʻo ia kou kino e hāpai ana i nā pule o ke koʻikoʻi ʻaʻole i hiki ke waiho i lalo. Eia ke ʻano e hana ai kēlā, a pehea e hoʻomaka ai e hoʻopiha hou i ka pahu wai.

He noho lima ʻili ʻeleʻele ma luna o ka papahele sīmeni hina

Photo by Alex Simpson on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E mālama mua i ka hiamoe: ʻo ia hoʻomaha a me ka hola ala hoʻokahi, ʻoiai i nā hopena pule.
  • E neʻe mālie; hoʻokiʻekiʻe kahi hele wāwae pōkole a maʻalahi i ka manaʻo a hoʻopiha mālie i ka ikehu.
  • E kipa i kahi kauka inā e kau ka luhi hohonu no nā pule e hōʻole ai i nā kumu ʻē aʻe.

Ua hiamoe ʻoe i ʻewalu hola a ala mai me ka luhi. ʻAʻole loa lōʻihi ka papa hana, akā e like nā hana a pau me ka wili ʻia i ke one pulu. Inā ʻaʻole e pā ka hoʻomaha i ka luhi, he manawa maikaʻi paha kou e hana nei me kahi ʻano māluhiluhi ʻokoʻa ma mua o ka mea a kahi hiamoe pōkole e hoʻoponopono ai. Ua māluhiluhi kino paha ʻoe i ke koʻikoʻi.

ʻO kēia kekahi o nā ʻoiaʻiʻo i nānā ʻole ʻia loa no ke koʻikoʻi: ʻaʻole ia e noho i loko o kou poʻo. Ke hāpai ʻia no ka lōʻihi, hōʻike ia i loko o ke kino he luhi hohonu a paʻakikī, a ʻaʻohe nui o ka ikaika manaʻo e hoʻololi iā ʻoe mai ia.

Pehea e hoʻokahe ai ke koʻikoʻi i kou kino

He pane kino holoʻokoʻa ke koʻikoʻi. Ke ʻike kou lolo i ke kaomi, hoʻokuʻu ʻo ia i nā hormone e like me ka cortisol e mālama iā ʻoe i ka ʻeleu a mākaukau e mālama i kahi pōʻino. I nā puʻe pōkole, he pono ia. ʻO ka pilikia, ʻo ia ke pau ʻole ke kaomi a ʻaʻole loa e pio ka pīʻāpā.

He pipiʻi ka holo ʻana o kēlā ʻōnaehana a puni ka uaki. Noho mākaukau kou kino, lilo kou hiamoe i pāpaʻu, paʻa kou mau ʻiʻo i ka ʻūmiʻi āu i ʻike ʻole ai, a kahe mālie nā waihona. Wehewehe ka Cleveland Clinic i ka māluhiluhi he hōʻailona o ka burnout, ke kūlana e hiki ai i ke koʻikoʻi lōʻihi ke hoʻololi. Wehewehe ka poʻe i loko ona me he mea lā hiki iā lākou ke hiamoe i nā manawa a pau, a ʻike e lawe nā hana maʻalahi i ka manawa lōʻihi loa ma mua o ka pono.

Pehea i ʻokoʻa ai ke ʻano o kēia luhi

Loaʻa i ka luhi maʻamau kahi kumu hiki iā ʻoe ke kuhikuhi a me kahi hoʻoponopono e holo ana. Ua ala ʻoe a ahiahi, no laila e hiamoe ʻoe a ʻoi a maikaʻi aʻe. ʻOi aku ka paheʻe o ka māluhiluhi koʻikoʻi. ʻAʻole ia e ala me hoʻokahi pō maikaʻi, a hele pū ʻo ia me nā hōʻailona ʻē aʻe he ʻoi aku ia ma mua o ka hiamoe maʻalahi:

  • ʻO ke poʻo ʻeha o ka ʻūmiʻi, ka iwi ā paʻa, a i ʻole ka poʻohiwi a me ke kua e ʻeha ana.
  • ʻO nā loli o ke ʻano e hiamoe a ʻai ai ʻoe, ʻoi aʻe a emi paha o kekahi, i nā hola ʻano ʻē.
  • ʻO ka pilikia ʻōpū e hele a hoʻi ana.
  • ʻO ka hoʻomanawanui pōkole, ka makemake haʻahaʻa, a i ʻole kahi manaʻo palahalaha e hana wale ana i nā mea.
  • ʻO ka maʻi ʻana ʻano maʻalahi iki ma mua o ka maʻamau.

Inā ʻano kamaʻāina kekahi o ia mau mea me ka luhi, ʻaʻole paha ka māluhiluhi e noi ana i ka kofe hou. Ke noi nei ʻo ia i ke koʻikoʻi ma lalo e hoʻomaha.

He aha ka mea e hoʻopiha maoli ai i ka pahu wai

ʻO ka makemake, ʻo ia ke kāʻē ʻana, akā ʻo ke kāʻē ʻoi aku ma luna o kahi pahu hakahaka ke ʻano e noho hakahaka mau ai ka pahu. ʻO ka hoʻōla ʻana mai ka māluhiluhi koʻikoʻi, ʻaʻole ia e pili nui i ka hana ʻoi aʻe akā i ka hana ʻokoʻa. He mau mea e kōkua ʻiʻo ana:

  1. E mālama mua i kou hiamoe. ʻO ia ke ala nui e hoʻoponopono ai kou kino. E kuhikuhi i kahi hoʻomaha kūlike a me kahi hola ala paʻa, ʻoiai i nā hopena pule, i hiki i kou ʻōnaehana ke loaʻa hou kona pana.
  2. E kūkulu i nā hoʻomaha maoli. ʻO nā hoʻomaha pōkole i ka lā, a me ka manawa āu e hoʻokaʻawale maoli ai, hāʻawi i kāu ʻōnaehana pīʻāpā i ka manawa e kū i hope. ʻO kekahi mau minuke o ka hana ʻole, helu nō ia.
  3. E neʻe mālie. Kani ia me he mea hope mua ke māluhiluhi ʻoe, akā ʻo ka neʻe māmā, he hele wāwae, he hoʻonui ʻiʻo maʻalahi, hoʻokiʻekiʻe i ka manaʻo a hoʻomaikaʻi i ka hiamoe, ka mea e hoʻopiha mālie i ka ikehu. E mālama mālie iā ia; ʻaʻole kēia ke kau no nā hoʻoikaika kino e hoʻopaʻi.
  4. E kahakaha i kahi laina ma kahi. Loaʻa kekahi o ka hoʻokahe mai ka pau ʻole o ka pili. Hoʻokahi palena, hoʻokahi hola pau paʻa, hoʻokahi ahiahi me nā hoʻomaopopo i pio, hiki ke hoʻokuʻu i ka ikehu ʻoi aku ma mua o kāna uku.
  5. E pili hou me nā kānaka a me nā mea āu e leʻaleʻa ai. ʻO ka manawa me ka poʻe āu e hilinaʻi ai, a me nā ʻāpana liʻiliʻi o kekahi mea ʻaʻole pili i ke kuleana, hoʻopiha lākou i kahi māhele ou ʻaʻole e hōʻea ka hoʻomaha hoʻokahi.

ʻAʻole koʻikoʻi kekahi o kēia. ʻO ia ka pahuhopu. Hiki pinepine ka hoʻōla mai kahi puʻu o nā koho liʻiliʻi a kūpaʻa, ʻaʻole hoʻokahi hoʻihoʻi koa.

Ka manawa e kiʻi ai no ke kōkua hou

He maʻamau kahi kau o ka māluhiluhi koʻikoʻi e ala ana i ka mālie ʻana o ke ola. Akā hiki nō i ka māluhiluhi ke loaʻa nā kumu lapaʻau ʻaʻole pili i ke koʻikoʻi, e like me nā pilikia ʻāʻī ʻōmaʻomaʻo (thyroid), ka emi koko (anemia), nā maʻi hiamoe, a me nā mea ʻē aʻe, no laila kūpono kahi luhi hohonu e kau ana no nā pule ke kipa ʻana i kou kauka e hōʻole ai i ia mau mea. Mai hoʻāʻo e ʻike maʻi iā ia iho.

Kūpono nō hoʻi ke kīkoʻo aku, i kahi kauka a i ʻole kahi loea olakino, inā ua lilo ka māluhiluhi i kou maʻamau, inā ʻaʻole e neʻe ka mālama pono iā ʻoe iho i ka pae, a i ʻole inā hele ʻo ia me kahi manaʻo haʻahaʻa a manaʻolana ʻole. E like me kā ka Cleveland Clinic i ʻōlelo ai, ʻo ke kamaʻilio ʻana me kahi loea he ʻanuʻu mua maikaʻi pinepine no ka burnout, a he mākaukau ke aʻo ʻana e hoʻomanawanui hiki ke aʻo ʻia iā ʻoe. ʻAʻole pono ʻoe e hoʻi i ka manaʻo iā ʻoe iho me ke koʻo niho. I kekahi manawa, ʻo ka mea hoʻomaha loa hiki iā ʻoe ke hana, ʻo ia ka ʻae ʻana i kekahi e kōkua i ka hāpai.

Nā kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.