Skip to main content
Aia ʻoe i loko o ka pilikia a i ʻole ke noʻonoʻo nei e hōʻeha iā ʻoe iho? ʻAʻole ʻoe hoʻokahi. E ʻimi i kahi laina kōkua →

NĀ PILINA · HAKAKĀ A HOʻOPONOPONO

He aha kāu e hana ai ke hakakā mau ʻolua no ka mea hoʻokahi

Ke kālā, nā hana hale, nā mākua hūnōai, na wai e pane i nā leka a wai. Inā me he mea lā ua paʻa ʻolua i loko o ka hakakā like e poʻai mau ana, ʻaʻole ʻoe i haki a ʻaʻole paha ko ʻolua pilina kekahi. Eia ka mea e hana maoli nei ma lalo, a me ka mea e kōkua ai.

He kāne wahine e noho ana ma ka noho lōʻihi e nānā ana i kā lāua kelepona

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Nā ʻōlelo aʻo wikiwiki

  • E ʻaelike i kahi hōʻailona no ka hoʻomaha.
  • E wehe me ka mea āu e manaʻo a e pono ai.
  • E hoʻi hou aku me kahi hoʻoponopono liʻiliʻi.

ʻAneʻane hiki iā ʻoe ke ʻike e hiki mai ana. He leo kikoʻī, he kumuhana kikoʻī, a ʻike pono ʻolua i ka hele ʻana o nā minuke he ʻumi e hiki mai ana, no ka mea ua hana mua ʻolua. Hoʻokahi haneli paha. Nā huaʻōlelo like, ka ʻeha like, ka hāmau like ma hope. I kēia manawa hiki iā ʻoe ke pāʻani i nā ʻāpana ʻelua iā ʻoe iho.

Inā ʻo ia ʻoe, e hanu. ʻO kēia kekahi o nā mea maʻamau loa o ke aloha lōʻihi. ʻAʻole ia he hōʻailona ua koho hewa ʻoe, ʻaʻole hoʻi he hōʻailona ʻo kekahi o ʻolua ka pilikia. ʻO ke ʻano ia o ka ʻaelike ʻole like a ʻelua kānaka kikoʻī, me ʻelua moʻolelo kikoʻī, e kū mau ai.

ʻAʻole hoʻoponopono ʻia ka hapanui o ka hakakā, a he maʻamau ia

Ua hoʻohana ʻo John Gottman, ka mea noiʻi pilina, i nā ʻumi makahiki e nānā ana i nā kāne wahine e hakakā ana i loko o kahi keʻena noiʻi, a laila e hahai ana iā lākou no nā makahiki he nui e ʻike ai i ka mea e mau ana. Ua pūʻiwa kekahi ʻike iā ia iho. Ma kahi o 69 pākēneka o nā mea a nā kāne wahine e hakakā ai, ʻo ia kāna i kapa ai he pilikia mau loa. ʻAʻole lākou e hoʻoponopono ʻia. Puka mai lākou mai nā ʻokoʻa maoli o ke ʻano a i ʻole o ka mea a kēlā me kēia kanaka e pono ai e maikaʻi, a hōʻike pinepine lākou i loko o ke ola holoʻokoʻa o kahi pilina.

No laila ʻaʻole i kūpono ka pahuhopu o ka hoʻoponopono mau loa i ka hakakā. Loaʻa nō hoʻi kēia mau kū ʻokoʻa i nā kāne wahine hauʻoli. ʻO ka ʻokoʻa, ʻo ia ka mea a lākou e hana ai me lākou.

Ua ʻike ʻo Gottman ʻaʻole ʻo nā kāne wahine i noho kokoke ka poʻe i hoʻopau i kā lākou hakakā mau. ʻO lākou ka poʻe i hiki ke kamaʻilio mau no ke kumuhana paʻakikī me kekahi mahana i koe i loko o ka lumi, he ʻakaʻaka iki, he manaʻo aia mākou ma ka ʻaoʻao hoʻokahi ʻoiai e kūʻē ana. Ke nalowale kēlā i kahi kāne wahine a paʻa ka kamaʻilio, lilo ka pilikia i ka mea āna i kapa ai he paʻa loa. ʻO ka paʻa loa, ʻo ia ka hakakā like, akā me nā puka pani ʻia. Ke haʻalele kēlā me kēia puni iā ʻolua i loko o ka hoʻokaʻawale ʻana mai kekahi i kekahi.

He liʻiliʻi ka loli e kōkua ai a hoʻololi ia i nā mea a pau. Ke hoʻopau ʻoe i ka hoʻāʻo e lanakila i ka hakakā a ke hoʻomaka i ka hoʻāʻo e paʻa pili i loko o ia.

He aha kā ʻolua e hakakā maoli nei

Eia kahi nīnau pono e noʻonoʻo ai. Ke hana ʻia ka hakakā no nā pā i loko o ke kīwī no ka manawa kanahā, no nā pā maoli anei ia?

ʻAʻole pinepine. He maoli ke kumuhana ma luna, akā ma lalo iho he mea palupalu aʻe. Ke lohe kekahi he waiwai anei au iā ʻoe. Ke lohe kekahi ʻē ua maikaʻi lawa anei au. ʻO nā pā wale nō kahi i puka ai kēlā mau nīnau kahiko a hohonu aʻe e hakakā.

ʻO ia ke kumu e hana hou ai ka hakakā ʻoiai ke ʻano o kā ʻolua kūkākūkā ʻana i ka papa hana. Ke hoʻoponopono mau nei ʻolua i ka papa hewa. Ke mālama ka papa i nā pā. ʻAʻole ia e pā i ka manaʻo ke hāpai hoʻokahi nei ʻoe i kēia, a i ʻole ka manaʻo o ka hoʻāhewa ʻia i kou hale ponoʻī.

No laila ma mua o ka puni aʻe, e ʻimi naʻauao no ka papa ma lalo o ke kumuhana. Hiki iā ʻoe ke hana i kēia iā ʻoe iho, ma ka nīnau ʻana iā ʻoe iho: he aha kaʻu e pono maoli nei? Ka mahalo. Ka hoʻomaha naʻau. Ka manaʻo he hui kākou. ʻO ka noho ʻole he hoʻokahi makua nāna e ʻike i ka lole holoi. ʻO ka haʻi ʻana i kēlā, ʻoiai ma ka hāmau, e hoʻololi i ke ʻano o kou komo ʻana i ke kamaʻilio.

Pono ke kino e komo pū

Aia kekahi kumu kino e haki ai kēia mau kamaʻilio, a he pono ia e ʻike no ka mea ʻaʻole ia no ka mana o ka makemake.

Ke wela ka hakakā, hiki i kou ʻōnaehana aʻalolo ke huli i loko o ka leo pōʻino. Ua kapa ʻo Gottman iā ia he hālana. Piʻi kou puʻuwai, wikiwiki kou hanu, a hoʻomākaukau kou kino me he mea lā ke kū i kahi pōʻino. I loko o ia kūlana, nalowale maoli kou hiki ke loaʻa i nā ʻāpana ou e hoʻolohe maikaʻi, e noho lokomaikaʻi, a e loaʻa nā huaʻōlelo. ʻAʻole ʻoe e paʻakikī me ka manaʻo. Ua kāʻili ʻia ʻoe.

Ke hālana kekahi a ʻolua paha, ʻaʻohe mea maikaʻi i hoʻoholo ʻia. No laila ʻo ka neʻe waiwai loa i loko o kahi hakakā wela, ʻo ia pinepine ka hoʻopau ʻana.

  • E haʻi ma mua o kou pahū ʻana. E ʻaelike ma mua i kahi hōʻailona maʻalahi, he huaʻōlelo a he lima i hāpai, hiki i kekahi o ʻolua ke hoʻohana e ʻōlelo ai ua hālana au, pono au i kahi hoʻomaha. ʻAʻohe hilahila i pili, ʻaʻohe mea i loko o ka pilikia.
  • E lawe i ka manawa maoli. ʻO ka maʻamau, he 20 mau minuke ka manawa e hoʻihoʻi ai kahi kino hālana i lalo. E lawe ma laila ka liʻiliʻi loa. A laila e hele e hana i kekahi mea hoʻomaha maoli, he hele wāwae, mele, ʻauʻau, kekahi mea ʻaʻole ka hakakā.
  • Mai hoʻomaʻamaʻa i ka wā hoʻomaha. ʻO kēia ka ʻāpana a ka hapanui e hana hewa ai. Inā e hoʻohana ʻoe i nā minuke 20 e kūkulu ana i kāu hoʻopiʻi a e pāʻani hou ana i kā lākou laina ʻino loa, e noho kou kino i loko o ka leo pōʻino a hoʻi ʻoe me ka wela aku. He kōkua wale ka hoʻomaha inā e hoʻokuʻu maoli ʻoe i kahi manawa.
  • E hoʻohiki e hoʻi. ʻAʻole ʻo ka hoʻomaha he ala e pale ai i ke kamaʻilio. E haʻi i kahi manawa e hoʻi hou ai ʻolua, ʻoiai he "ma hope o ka ʻaina ahiahi" wale nō, i ʻole e waiho ʻia ke kanaka ʻē ma ka lewa.

Pehea e wehe hou ai me ka hoʻomaka hou ʻole i ke kaua

Ke maluhia ʻolua, ʻaʻole ʻo ka pahuhopu o ka hana hou he hoʻoholo. ʻO ia ka maopopo. ʻElua mea e hoʻolilo i kēlā i mea hiki nui aʻe.

E hoʻomaka palupalu

Ke ʻano o ka wehe ʻana o kahi kamaʻilio, ke wānana ia i ka nui o ka hopena. ʻO kahi hoʻopiʻi e hoʻomaka me ka mea āu e manaʻo ai a me ka mea āu e pono ai, ʻokoʻa loa ka pā ʻana ma mua o kahi e hoʻomaka me ka mea hewa o ke kanaka ʻē. ʻO ka "Ua mehameha au me ka hana hiamoe i kēia pule a makemake au i ke kōkua" e wehe i kahi puka. ʻO ka "ʻAʻole loa ʻoe e kōkua me nā keiki" e pani ia. ʻO ke kumuhana like. He pō ʻokoʻa loa.

E ʻimi naʻauao ma kahi o ke kūkulu ʻana i kāu hoʻopiʻi

Ke pāʻani hou ʻoe i ka hakakā, e kūʻē i ka makemake e hoʻokolokolo i ka mea pono. E hoʻāʻo e maopopo i ke kumu e pā ikaika ai kēia i kēlā me kēia o ʻolua. E nīnau i kā lākou manaʻo, kā lākou makaʻu, kā lākou pono i kēlā manawa. A laila e haʻi i kāu. ʻAʻole pono ʻoe e ʻae e maopopo i kekahi. A ʻo ka maopopo ʻia ka hapanui o ka mea a nā kānaka e hakakā maoli nei.

Ke ʻōlelo pololei ka American Psychological Association: ʻaʻole ʻo nā kāne wahine e maikaʻi nei ka poʻe ʻaʻohe hakakā, ʻo lākou ka poʻe e mālama i ka hakakā me ka hoʻolohe a me ka hoʻāʻo ʻoiaʻiʻo e ʻike i ka ʻaoʻao o ke kanaka ʻē, ma kahi o ka uwā, ka hoʻowahāwahā, a i ʻole ka pani ʻana. He kōkua kahi loli ʻōlelo liʻiliʻi ma mua o kou manaʻo. E kamaʻilio no ka pilikia ma ke ʻano he kā kākou, he mea a ʻolua e kū pū ai, ma kahi o ka mea a kekahi o ʻolua e hana nei i kekahi.

Ke ʻoi aku ka waiwai o ka hoʻoponopono ma mua o ka hoʻoholo

E hana hewa nō ʻoe. Hoʻokuʻu nā kānaka a pau, e ʻōlelo i ka mea ʻoi, e haʻalele i ka wā kūpono ʻole. ʻO ka mea e hoʻokaʻawale ai i nā kāne wahine kūpaʻa, ʻaʻole ka haki ʻole. ʻO ia ka hoʻoponopono ma hope.

Hiki i ka hoʻoponopono ke liʻiliʻi. "Ua ʻoʻoleʻa au ma mua, e kala mai." He lima ma luna o ka poʻohiwi. He ʻakaʻaka ʻino e hiki ai i nā mea ʻelua ke hanu i waho. ʻO kēlā mau hana liʻiliʻi ke ala e haʻi aku ai kekahi i kekahi ua paʻa nō ka pilina ʻoiai ua ʻino ka hakakā. ʻO nā kāne wahine hiki ke hana i kēia, ka poʻe hiki ke hoʻi hou aku kekahi i kekahi ma hope o ka pahū, ʻo lākou ka poʻe e mau ai. ʻAʻole ʻo ka hakakā ka pōʻino. ʻO ka noho anu a hoʻi ʻole ka pōʻino.

No laila inā e lawe ʻoe i hoʻokahi mea mai kēia a pau: e ʻimi e hoʻopau mālie i nā hakakā mau, ʻaʻole e hoʻopau mau loa iā lākou. ʻAʻole paha e pau loa ka ʻāpana mau. ʻO ka ʻino, ka hoʻowahāwahā, ka mamao anu ma hope, hiki i kēlā ke pau.

Ka wā e kiʻi ai i ke kōkua

I kekahi manawa, ʻoi aku ka ikaika o ka poʻai ma mua o ka hiki ke uhaʻi iā ʻoe iho, ʻaʻole ia he hāʻule. Inā huli pinepine kā ʻolua hakakā i ka hoʻowahāwahā a i ke kapa inoa ʻino, inā ua pau kā ʻolua kamaʻilio maoli, inā weliweli ʻolua i ka noho i ka lumi hoʻokahi, a i ʻole ke hoʻāʻo mau nei ʻolua i nā mea ma luna a ʻaʻohe mea e loli, hiki i kahi kahuna hoʻōla noʻonoʻo o nā kāne wahine ke kōkua e ʻike i ke ʻano a ʻolua e kokoke loa ai e ʻike. ʻO ke kiʻi ʻana i ke kōkua i kakahiaka, ma mua o ka paʻakikī ʻana o nā mea, ʻoi aku ka maikaʻi ma mua o ke kali no kahi pilikia koʻikoʻi.

A inā e pau ka palekana o ka hakakā, inā aia ka hoʻoweliweli, ka mana, a i ʻole kekahi ʻano hoʻomāinoino kino a noʻonoʻo, he kūlana ʻokoʻa kēlā a pono ia i ke kākoʻo i hana ʻia no ia mea. ʻAʻole pono ʻoe e hoʻoholo inā "helu" ia ma mua o ke kiʻi ʻana i ke kōkua. ʻAe ʻia ke kiʻi ʻana i ke kōkua, i kēlā me kēia manawa, a ʻaʻole pono ʻoe e hana hoʻokahi.

Nā Kumu

Ma mua o kou haʻalele ʻana, he ʻōlelo no ka mālama

Hāʻawi ʻo KEEP CALM i nā mea hana hoʻonaʻauao manuahi e kōkua iā ʻoe iho. ʻAʻole kēia he ʻōlelo aʻo lapaʻau, he hōʻoia maʻi, a i ʻole he lāʻau lapaʻau, a ʻaʻole ia he pani no ka mālama ʻana a ka loea. Inā kani kekahi mea ma ʻaneʻi me he mea ʻoi aku ma mua o ke koʻikoʻi maʻamau, he ʻanuʻu ikaika a kūpono ka launa ʻana me ka loea.

If you are in crisis or thinking about harming yourself, you are not alone. In the US, call or text 988 (Suicide & Crisis Lifeline, 24/7), text HOME to 741741 (Crisis Text Line), or call 911 in an emergency.